Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Khi thói quen lành mạnh trở thành nỗi ám ảnh nguy hiểm

Mặc dù chúng ta được khuyến khích thực hiện lối sống lành mạnh, nhưng trong một số trường hợp, cách chúng ta ăn uống và tập thể dục có thể trở nên bất lợi.

Một lối sống lành mạnh bao gồm ăn uống điều độ và tập thể dục. Đó là một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm cho sức khỏe tổng thể của mình. Nhưng đôi khi ý định tốt nhất có thể trở thành nỗi ám ảnh và khiến nó có thể trở thành vấn đề.

Khi "ăn uống lành mạnh" trở thành một vấn đề

Chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng Bec Miller cho biết cô dành phần lớn thời gian của mình để khuyến khích khách hàng tuân theo quy tắc 80/20 về "80% thời gian ăn uống lành mạnh và 20% thời gian không lo lắng".

Nhưng ngược lại, người sáng lập Health with Bec nói rằng một vấn đề sẽ nảy sinh nếu ai đó không thể từ bỏ 20% đó. Bec nói: "Sẽ trở nên không tốt cho sức khỏe nếu bạn thấy rằng mình ngừng đi ăn với bạn bè hoặc tránh những món ăn mang đi yêu thích. Hoặc, nếu bạn làm những điều này, và sau đó bạn cảm thấy lo lắng hoặc thậm chí tự trừng phạt mình vì điều đó".

"Ăn sạch" đề cập đến một chế độ ăn uống lành mạnh bao gồm chủ yếu là thực phẩm tươi, thịt nạc và ngũ cốc. Nhưng khi tuân theo điều này nó có thể dẫn đến việc loại bỏ toàn bộ nhóm thực phẩm (thịt, sữa, tinh bột, đường, v.v.), điều mà Bec lưu ý có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nếu không được thực hiện theo hướng dẫn chuyên nghiệp.

Bec giải thích: "Bằng cách cắt bỏ một nhóm thực phẩm, bạn hoàn toàn có thể gặp rủi ro bị thiếu hụt chất dinh dưỡng, trừ khi bạn làm việc với một chuyên gia dinh dưỡng có trình độ hoặc tuân theo một kế hoạch".

Naturopath Vesna Hrsto đồng ý và nói thêm rằng việc loại bỏ các nhóm thực phẩm chính có thể đồng nghĩa với việc "bỏ lỡ các chất dinh dưỡng quan trọng cần thiết cho năng lượng, sức khỏe tinh thần và sức sống" - và điều đó bao gồm cả sức khỏe đường ruột.

"Việc ăn uống hạn chế thường hạn chế chất dinh dưỡng và chất xơ, điều này ảnh hưởng đến sự đa dạng của hệ vi sinh vật" - nhà trị liệu tự nhiên có trụ sở tại Melbourne cho biết.

Làm thế nào một chế độ ăn uống tốt?

Trong những trường hợp cực đoan, việc ăn uống lành mạnh có thể đạt đến mức độ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tinh thần. Một nghiên cứu nổi tiếng của Đại học York đã định nghĩa tình trạng này là "một nỗi ám ảnh bệnh lý về việc ăn uống lành mạnh hoặc chỉ tiêu thụ thực phẩm lành mạnh". Theo đó, người mắc bệnh cố định về chất lượng và cách chế biến thức ăn của họ là "lành mạnh", nghịch lý là gây ra những tác động tiêu cực đến thể chất và sức khoẻ tinh thần của họ.

Bec giải thích: "Những người mắc chứng orthorexia đặt giá trị bản thân vào những gì họ ăn và cho là lành mạnh. Vì vậy, khi họ không thể tuân thủ cách ăn uống này, họ sẽ cảm thấy lo lắng tột độ hoặc cảm thấy mất kiểm soát".

Giống như nhiều chứng rối loạn ăn uống, orthorexia có thể dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng và dẫn đến các biến chứng sức khỏe nghiêm trọng như hậu quả về tim mạch, tiêu hóa và thần kinh.

Bec nói: "Mối bận tâm sâu sắc về chế độ ăn uống này cũng làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống nói chung, dẫn đến ít niềm vui, năng suất và hoạt động xã hội hơn. Nếu rơi vào trường hợp này thì điều cực kỳ quan trọng là tìm kiếm sự trợ giúp chuyên nghiệp".

Khi tập thể dục quá mức có thể nguy hiểm

Tập thể dục là một thói quen lành mạnh khác có thể bị tổn hại khi thực hiện quá mức. Huấn luyện viên Ben Lucas giải thích rằng tập luyện quá sức có biểu hiện là "chấn thương, kiệt sức, mệt mỏi, khó ngủ và cáu kỉnh" và có thể xảy ra do "bạn tập luyện quá sức hoặc tập luyện quá thường xuyên".

Tập luyện quá sức cũng có thể được xác định về mặt tinh thần là "ám ảnh về việc đến phòng tập thể dục mỗi ngày hoặc thậm chí hai lần một ngày".

Mặc dù số lượng bài tập lý tưởng thay đổi từ người này sang người khác, người sáng lập Flow Athletic cho biết mọi người đều cần thời gian phục hồi thích hợp. Ben nói: "Phục hồi là nơi tất cả những điều tốt đẹp xảy ra. Hãy đối xử với cơ thể của bạn như một tài khoản ngân hàng".

"Những gì bạn nhận được từ nó, bạn nên trả lại nó dưới hình thức một đến hai ngày nghỉ ngơi mỗi tuần, ngủ tám tiếng mỗi đêm cũng như một chế độ ăn uống tốt và uống nhiều nước".

Làm thế nào để đạt được sự cân bằng tập thể dục lành mạnh?

Ăn uống lành mạnh và giữ dáng là những mục tiêu lối sống lành mạnh đáng ngưỡng mộ đáng để phấn đấu. Nhưng giống như hầu hết mọi thứ trong cuộc sống, nhà tâm lý học Tara Hurster giải thích rằng chúng phải được tiếp cận một cách cân bằng.

Người sáng lập The TARA Clinic giải thích: "Khi mọi người "tập trung cao độ" vào một thứ gì đó cho dù đó là sức khỏe, công việc hay bất cứ thứ gì khác thì họ có xu hướng xây dựng lối sống của mình theo cách tạo điều kiện cho họ tiếp tục tập trung vào điều đó".

"Để tạo điều kiện thuận lợi cho lối sống này, bạn chọn dành thời gian với những người cho phép hoặc khuyến khích điều này và bạn xây dựng môi trường của mình để cho phép bạn tập trung vào điều đó. Bằng cách đó, bạn vẫn cảm thấy thoải mái vì môi trường của bạn không đặt câu hỏi về các quyết định của bạn".

"Sự cân bằng là chìa khóa, vì vậy khi ý tưởng về sự cân bằng cảm thấy không thoải mái, thì bạn đã nhận thấy một dấu hiệu cảnh báo sớm rằng việc nói chuyện với ai đó hữu ích về vấn đề này".

Tara khuyên bạn nên tìm kiếm một chuyên gia để tìm ra gốc rễ của hành vi. Tara nói: "Khi bạn hiểu những gì đang diễn ra trong não và cơ thể mình, bạn có thể đưa ra quyết định sáng suốt về các bước tốt nhất tiếp theo".

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Khi "ăn uống lành mạnh" trở thành nỗi ám ảnh không lành mạnh.

Theo vtv.vn
Bình luận
Tin mới
  • 06/02/2026

    Những xét nghiệm máu được dùng để chẩn đoán thiếu máu

    Có một số loại xét nghiệm máu có thể được sử dụng để chẩn đoán thiếu máu. Trong đó công thức máu toàn phần là xét nghiệm phổ biến nhất, các loại xét nghiệm khác tuy ít phổ biến hơn nhưng cũng có thể hữu ích trong việc giúp xác định nguyên nhân gây thiếu máu. Cùng tìm hiểu về những loại xét nghiệm này qua bài viết sau!

  • 05/02/2026

    Rượu bia - Kẻ thù thầm lặng phá hoại sức khỏe sinh lý nam giới

    Theo thống kê từ Tổ chức Y tế Thế giới, năm 2019 có tới 2,6 triệu ca tử vong do tiêu thụ rượu, trong đó 2 triệu ca là nam giới.

  • 05/02/2026

    Đăng ký tham gia tập huấn trực tuyến: Phòng chống tai nạn thương tích trong dịp Tết Nguyên đán

    Dịp Tết Nguyên đán là thời điểm gia tăng các hoạt động giao thương, đi lại và sinh hoạt cộng đồng. Đây cũng là giai đoạn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tai nạn thương tích (TNTT) trong đời sống hàng ngày.

  • 05/02/2026

    Phòng ngừa các bệnh do rượu bia mùa lễ hội: Uống có trách nhiệm

    Mùa lễ hội là dịp để mọi người quây quần, gặp gỡ và chia sẻ niềm vui bên những bữa tiệc. Tuy nhiên, việc tiêu thụ rượu bia không kiểm soát trong những sự kiện này có thể dẫn đến nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe và an toàn. Từ các bệnh lý mạn tính như xơ gan, bệnh tim mạch đến những tai nạn giao thông đáng tiếc, tác hại rượu bia không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân mà còn gây tổn thất cho xã hội. Để tận hưởng mùa lễ hội một cách an toàn, việc uống rượu an toàn và phòng say xỉn là điều cần thiết. Hãy là người uống có trách nhiệm !

  • 04/02/2026

    Thực phẩm bẩn có thể gây ra những bệnh ung thư nào?

    Việc sử dụng thực phẩm bẩn trong thời gian dài làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh ung thư trong đó có ung thư dạ dày, đại tràng và ung thư vòm họng.

  • 04/02/2026

    Những điều cha mẹ cần biết về rối loạn tiêu hóa ở trẻ

    Mùa xuân là thời điểm trẻ nhỏ thường đối mặt với nhiều nguy cơ về sức khỏe đường ruột do sự thay đổi đột ngột trong chế độ ăn uống và sinh hoạt. Sự kết hợp giữa các bữa tiệc tùng dịp lễ Tết và điều kiện môi trường nồm ẩm đặc trưng của mùa xuân tạo cơ hội cho các tác nhân gây hại tấn công hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Để giúp phụ huynh có cái nhìn đầy đủ và chủ động bảo vệ sức khỏe cho con trẻ trong giai đoạn này, hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu nguyên nhân cũng như các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

  • 03/02/2026

    Không khí ô nhiễm tàn phá làn da như thế nào?

    Ô nhiễm không khí không chỉ ảnh hưởng đến phổi mà còn gây tổn hại sâu sắc cho làn da. Bụi mịn và khí độc có thể khiến da lão hóa sớm, viêm nhiễm và mất hàng rào bảo vệ tự nhiên.

  • 03/02/2026

    Vụ "hô biến" thịt hết hạn vào trường học: Quy trình an toàn đứt gãy ở đâu?

    TS.BS Trương Hồng Sơn nhận định, quy trình an toàn thực phẩm bị đứt gãy thường là kết quả của thiếu minh bạch, thiếu kiểm tra độc lập và thiếu hệ thống quản lý.

Xem thêm