Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

HIV và bệnh thận

Mối liên hệ giữa bệnh thận và HIV khá là “khăng khít”, đặc biệt ở những bệnh nhân có HIV lâu năm.

HIV và bệnh thận

Thận là một trong những cơ quan quan trọng nhất trong cơ thể. Chức năng cơ bản của thận là lọc chất thải và nước thừa từ máu. Trên thực tế, thận lọc khoảng 240 lít máu mỗi ngày và thải ra ngoài khoảng 2.5 lít nước và sản phẩm thừa mỗi ngày. Chất thải này được thải ra ngoài thông qua nước tiểu.

Chức năng thận bình thường là thiết yếu với mỗi người để có thể sống và thực hiện các hoạt động bình thường. Không may thay, điều này không phải luôn xảy ra với những người có xu hướng mắc bệnh nhiễm trùng, chấn thương hoặc tiếp xúc với chất độc.

Một số ví dụ về nguyên nhân dẫn đến giảm chức năng thận:

  • Tiểu đường
  • Tăng huyết áp
  • HIV
  • Viêm gan B hoặc C
  • Sỏi thận tái phát
  • Bệnh thận đa nang
  • Lupus
  • Sử dụng quá liều thuốc giảm đau, đặc biệt là acetaminophen hoặc ibuprofen
  • Sử dụng cocaine hoặc heroin
  • Tuổi già
  • Những người có tiền sử gia đình bệnh thận

Trên thực tế, khoảng 30% số người bị HIV được chẩn đoán có protein trong nước tiểu, một chất không được tìm thấy trong nước tiểu người bình thường. Khoảng 10% trong số họ sẽ tiến triển thành bệnh thận.

Điều này có nghĩa là khoảng 2% số người ở giai đoạn cuối bệnh thận sẽ có kết quả xét nghiệm HIV dương tính.

Tại sau bệnh thận dễ gặp ở những người HIV

Có nhiều nguyên nhân và loại bệnh thân ở những người mắc HIV. Với một số người, đó là do virus gây tổn thương thận. Với những người khác, thuốc điều trị HIV có thể góp phần gây tổn thương.

Hoại tử ống thận cấp là tình trạng ống thận bị tổn thương do những chất hóa học, bao gồm một số thuốc điều trị HIV. Một trong số những loại thuốc đó là Viread (tenofovir) có thể cản trở khả năng của thận lọc chất thải, gây nên bất thường trong chức năng và thậm chí dẫn đến suy thận

Hội chứng Fanconi cũng gây tổn thương ống thận, mất khả năng của thận tái hấp thư những chất điện giải và glucose.

Toan lactic là tình tràng đe dọa đến tính mạng liên quan đến những loại thuốc điều trị HIV cũ như Zerit (stavudine) dẫn đến tích tụ acid lactic rong máu. Thận là một hệ thông có thể bị tổn thương nghiêm trọng do toan lactic.

Sỏi thận được biết đến là nguyên nhân gây tắc nghẽn cấu trúc thận cũng như giảm oxy đến mô. Một số thuốc HIV làm tăng tỉ lệ sỏi thận như Crixivan (indinavir) và Reyataz (atazanavir)

Dấu hiệu và triệu chứng bệnh thận

Không may thay, hầu hết dấu hiệu thực thể của bệnh thận chỉ xảy ra sau khi thận bị tổn thương đáng kể. Triệu chứng thấy được của bệnh như phù tay, mặt và chân đặc biệt xảy ra chỉ ở những trường hợp nặng. Thay đổi trong tiểu tiện như giảm số lượng nước tiểu hoặc thay đổi màu sắc hoặc nồng độ nước tiểu có thể là gợi ý cho tình trạng giảm chức năng thận.

Bởi triệu chứng của bệnh thận có thể rõ ràng hoặc không, do đó rối loạn về thận thường được xác nhận bằng một số xét nghiệm, bao gồm:

  • Định lượng nồng độ nitrogen trong máu (sản phẩm thừa được lọc bởi thận). Khi thận mất chức năng, lượng chất thải chứa nito trong máu tăng cao, đó là giá trị BUN.
  • Creatinine là một chất tạo ra khi cơ bị phá hủy, được lọc khỏi máu qua thận. Khi thận bị tổn thương, creatine tích tụ, cung cấp bằng chứng cho tổn thương thận.
  • Protein tìm thấy trong máu cũng chỉ ra vấn đề về thận vì thận bình thường sẽ tái hấp thu protein trong quá trình lọc.

Bên cạnh các xét nghiệm máu và nước tiểu có thể cảnh báo bác sĩ về sự tiến triển của bệnh thận và là phương pháp phổ biến nhất, sinh thiết mô thận lại là phương tiện chẩn đoán tốt nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Biến chứng của HIV

Bình luận
Tin mới
  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

  • 14/10/2026

    5 loại thực phẩm bổ sung có thể cải thiện hiệu suất tập luyện

    Một số thực phẩm chức năng có thể cải thiện sức bền hoặc hiệu suất thể thao. Tuy nhiên, một số loại thực phẩm chức năng có thể hứa hẹn kết quả quá mức hoặc đi kèm với rủi ro.

  • 14/10/2026

    U dây thần kinh thính giác

    U dây thần kinh thính giác là một loại u thần kinh ngoại biên hiếm gặp, u này thường lành tính nhưng có thể gây ra mất thính lực, ù tai và các vấn đề về thăng bằng. Cùng tìm hiểu về nguyên nhân, triệu chứng của bệnh u dây thần kinh thính giác qua bài viết sau đây!

Xem thêm