Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dấu hiệu và phản ứng phụ của việc sử dụng quá nhiều vitamin D

Vitamin D đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì sức khỏe nói chung. Vitamin D rất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của các tế bào cơ, cần thiết cho chức năng bình thường của hệ miễn dịch tự nhiên và miễn dịch thu được, duy trì sức khỏe hệ xương và nhiều chức năng khác.

Đó là lý do tại sao thiếu vitamin D sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh và nhiễm trùng, giảm khoáng hóa xương và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Thiếu vitamin D là tình trạng rất phổ biến. Có tới 40% số người trưởng thành tại Mỹ được cho là nạp không đủ vitamin D và có khoảng 6% dân số Mỹ bị thiếu vitamin D. Trên toàn thế giới, thiếu vitamin D ảnh hưởng đến khoảng 1 tỷ người.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ thiếu vitamin D bao gồm:

  • Màu da
  • Địa điểm sống
  • Khả năng hấp thu vitamin D
  • Phơi nhiễm với ánh nắng mặt trời
  • Các tình trạng bệnh lý
  • Cân nặng

Vì tình trạng thiếu vitamin D là rất phổ biến nên rất nhiều người sử dụng vitamin D dưới dạng thực phẩm bổ sung để duy trì lượng vitamin D lành mạnh.

Bổ sung vitamin D được coi là an toàn và ngộ độc là tình trạng rất hiếm khi xảy ra. Nguyên nhân là vì phải sử dụng vitamin D với liều rất cao trong thời gian dài thì mới có thể đạt được ngưỡng ngộ độc đối với cơ thể. Tuy nhiên, ngộ độc vitamin D thường sẽ phổ biến hơn ở người mắc phải một số tình trạng bệnh lý nhất định, bao gồm:

  • Rối loạn u hạt
  • Rối loạn bẩm sinh
  • Một số dạng u lympho
  • Mất điều hòa chuyển hóa vitamin D

Mặc dù không phổ biến nhưng ngộ độc vitamin D vẫn có thể xảy ra, đặc biệt là trong những trường hợp:

  • Quá liều vì uống nhầm thuốc
  • Kê nhầm đơn
  • Sử dụng sai hoặc sử dụng vitamin D liều cao.

Dưới đây là những triệu chứng và dấu hiệu liên quan đến ngộ độc vitamin D

Tăng vitamin D trong máu

Để đạt đến ngưỡng ngộ độc hoặc nguy hiểm đối với cơ thể, lượng vitamin D trong máu phải vượt ngưỡng 100ng/mL. Tăng vitamin D trong máu được định nghĩa là khi lượng vitamin D trong máu tăng trên 100ng/mL trong khi đó nhiễm độc vitamin D được định nghĩa là nồng độ vitamin D huyết thanh trên 150ng/mL.

Khuyến nghị về lượng vitamin D tối ưu cho cơ thể rất khác nhau, nhưng các nghiên cứu gợi ý rằng từ 30-60ng/mL là tốt nhất đối với cơ thể. Kể cả khi sử dụng vitamin D dưới dạng thực phẩm bổ sung, thì khả năng lượng vitamin D trong máu đạt đến mức thừa hoặc ngộ độc là rất hiếm gặp. Đa số các trường hợp ngộ độc vitamin D đều đến từ việc bổ sung không đúng liều hoặc sai sót khi kê đơn. Các chuyên gia khuyến nghị những người có mức vitamin D trong cơ thể bình thường không nên bổ sung quá 4000IU vitamin D/ngày. Tuy nhiên với những người bị thiếu vitamin D thì sẽ cần bổ sung cao hơn 4000 IU/ngày để duy trì lượng vitamin D tối ưu.

Tăng canxi máu

Vitamin D giúp bạn hấp thu canxi từ thực phẩm tốt hơn. Trên thực tế, đây là một trong số những vai trò quan trọng nhất của vitamin D. Tuy nhiên, nếu bạn bổ sung quá nhiều vitamin D, lượng canxi trong máu của bạn sẽ tăng quá mức và có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng, ví dụ như:

  • Các vấn đề về tiêu hóa: buồn nôn, nôn mửa, táo bón, đau bụng
  • Mệt mỏi, chóng mặt, ảo giác, lú lẫn
  • Mất cảm giác ngon miệng
  • Tiểu quá nhiều
  • Sỏi thận, tổn thương thận, suy thận
  • Tăng huyết áp và các bất thường về tim mạch
  • Mất nước

Ngưỡng khuyến nghị canxi máu là 8.5-10.8mg/dL. Tăng canxi máu thường phát triển sau khi sử dụng nhiều vitamin D trong một thời gian dài. Tăng canxi máu có thể đe dọa tính mạng và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

Các triệu chứng tiêu hóa

Phản ứng phụ chính của việc thừa vitamin D liên quan đến thừa canxi trong máu. Một số triệu chứng chính của tăng canxi máu bao gồm:

  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Táo bón
  • Tiêu chảy
  • Không ngon miệng

Tuy nhiên, không phải tất cả những người bị tăng canxi máu đều xuất hiện những triệu chứng giống nhau.

Thay đổi tình trạng tinh thần

Tăng canxi máu có thể dẫn đến thay đổi tình trạng tinh thần ở những người bị ngộ độc vitamin D. Những người bị ngộ độc vitamin D thường có các triệu chứng như lú lẫn, trầm cảm, rối loạn tâm thần. Trong những trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến hôn mê.

Các biến chứng về thận

Trong một số trường hợp, ngộ độc vitamin D có thể dẫn đến tổn thương thận và thậm chí là suy thận. Nguyên nhân là vì quá nhiều vitamin D trong cơ thể có thể dẫn đến tăng canxi, tăng mất nước thông qua đi tiểu và canxi hóa trong thận. Tăng canxi máu còn khiến các mạc máu ở thận co lại, dẫn đến giảm chức năng thận. Rất nhiều nghiên cứu đã báo cáo lại tình trạng tổn thương thận từ vừa đến nặng ở những người bị ngộ độc vitamin D. Thiếu vitamin D cũng có thể gây hại đến thận và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng ở những người bị bệnh thận. Đó là lý do tại sao duy trì lượng vitamin D hợp lý trong máu lại vô cùng quan trọng.

Thiếu vitamin D và ngộ độc

Vitamin D tham gia vào quá trình hấp thu canxi, tham gia vào chức năng miễn dịch và bảo vệ cơ, xương, sức khỏe tim mạch. Vitamin D có mặt tự nhiên trong thực phẩm và cơ thể, có thể sản xuất ra vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Cách duy nhất để xem xem bạn có bị thiếu vitamin D hay không là đến gặp bác sĩ và được làm xét nghiệm. Thiếu vitamin D là khi lượng vitamin D huyết thanh dưới 20ng/mL. Những người có lượng vitamin D từ 21-29ng/mL được cho là chưa đủ vitamin D. Nếu bạn được bác sĩ xác định là thiếu vitamin D, thì có khả năng bác sĩ sẽ kê bổ sung vitamin D cho bạn dạng uống hoặc dạng tiêm. Theo khuyến cáo, những người có hàm lượng vitamin D rất thấp nên uống vitamin D với liều rất cao là 50.000IU trong vòng 8 tuần, sau đó duy trì liều 2000 IU/ngày sau khi lượng vitamin D trong cơ thể đạt ngưỡng 30ng/mL. Bác sĩ sẽ giúp bạn xác định liều vitamin D phù hợp nhất với mình, phụ thuộc vào lượng vitamin D và sức khỏe nói chung của bạn.

Mặc dù tình trạng ngộ độc vitamin D không phổ biến, nhưng bạn có thể có nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng sai cách và sai liều. Nếu bạn đang uống vitamin D liều cao hoặc đang được tiêm vitamin D, bác sĩ sẽ giúp kiểm soát lượng vitamin D trong cơ thể của bạn để đảm bảo rằng lượng này không đạt ngưỡng nguy hiểm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 lý do khiến trẻ bỏ bú bình

 
Ths. Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 06/12/2022

    Cải thiện tình trạng da tay chân bị khô khi trời lạnh

    Trong thời tiết lạnh, làn da của bạn có xu hướng trở nên khô ráp và nứt nẻ, đặc biệt ở bàn tay và bàn chân. Bác sĩ Amit Bangia, Phó Giám đốc khoa Da liễu, Bệnh viện Châu Á Faridabad (Ấn Độ) đưa ra 7 lời khuyên sau giúp cải thiện làn da khô và giúp bạn có làn da mềm mại hơn.

  • 06/12/2022

    Lời khuyên sức khỏe cho người hâm mộ mùa World Cup

    Mùa World Cup tại Quatar đang diễn ra với những trận cầu hấp dẫn kịch tính đến từ 32 đôi bóng trên thế giới. Những người hâm mộ bóng đá cuồng nhiệt tại Việt Nam cũng đang trong mùa ăn bóng đá, ngủ bóng đá. Và dù có đam mê và cuồng nhiệt với trái bóng thế nào thì người hâm mộ bóng đá hãy luôn chú ý giữ gìn sức khỏe và thực hiện lối sống lành mạnh khi xem các trận đấu tại World Cup đang diễn ra.

  • 06/12/2022

    Tại sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt?

    Mỗi mùa đều mang đến những thách thức cho đôi mắt của chúng ta và mùa Đông cũng không ngoại lệ. Bài viết dưới đây sẽ giải thích tại sao thời tiết lạnh làm tăng nguy cơ nhiễm trùng mắt và cách khắc phục thế nào?

  • 06/12/2022

    Ngủ không đủ giấc ảnh hưởng thế nào đến thị lực?

    Đôi mắt là một trong những bộ phận nhạy cảm nhất của cơ thể. Ngủ không đủ giấc, thiếu ngủ có thể gây ra các vấn đề về mắt theo thời gian.

  • 06/12/2022

    Vì sao khoai tây là thực phẩm "sáng giá" tốt cho việc giảm cân?

    Nhiều người thường nghĩ rằng ăn khoai tây có thể dẫn đến việc tăng cân nhanh chóng vì thực phẩm này chứa nhiều tinh bột. Tuy nhiên, sự thật thì hoàn toàn ngược lại, khoai tây sẽ giúp thúc đẩy việc giảm cân nếu bạn ăn đúng cách.

  • 06/12/2022

    Bí quyết hạn chế mụn trứng cá khi thức khuya xem bóng đá World Cup

    Thức khuya là tình trạng thường gặp ở giới trẻ, đặc biệt là trong mùa bóng đá World Cup hiện nay. Việc thức khuya thường xuyên có thể dẫn đến tình trạng nổi mụn trứng cá nhiều và ồ ạt. Tham khảo bài viết dưới đây để biết cách hạn chế tình trạng nổi mụn do thức khuya xem bóng đá nhé!

  • 06/12/2022

    5 thực phẩm người bệnh đái tháo đường nên ăn trong mùa Đông

    Trong mùa Đông, mọi người thường có xu hướng hay cảm thấy đói hơn vì thời tiết lạnh làm tăng tốc độ trao đổi chất của cơ thể. Điều này đặc biệt quan trọng với người bệnh đái tháo đường khi thời tiết lạnh làm giảm thân nhiệt, khiến bạn nhanh đói và có xu hướng ăn nhiều hơn, khó kiểm soát đường huyết.

  • 06/12/2022

    Công dụng bất ngờ của loài muỗi

    Kết quả của một nghiên cứu gần đây đã khiến các nhà khoa học phát hiện ra một công dụng bất ngờ của muỗi - loài vật tưởng chừng như là "kẻ thù" của con người này

Xem thêm