Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dấu hiệu và phản ứng phụ của việc sử dụng quá nhiều vitamin D

Vitamin D đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì sức khỏe nói chung. Vitamin D rất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của các tế bào cơ, cần thiết cho chức năng bình thường của hệ miễn dịch tự nhiên và miễn dịch thu được, duy trì sức khỏe hệ xương và nhiều chức năng khác.

Đó là lý do tại sao thiếu vitamin D sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh và nhiễm trùng, giảm khoáng hóa xương và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Thiếu vitamin D là tình trạng rất phổ biến. Có tới 40% số người trưởng thành tại Mỹ được cho là nạp không đủ vitamin D và có khoảng 6% dân số Mỹ bị thiếu vitamin D. Trên toàn thế giới, thiếu vitamin D ảnh hưởng đến khoảng 1 tỷ người.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ thiếu vitamin D bao gồm:

  • Màu da
  • Địa điểm sống
  • Khả năng hấp thu vitamin D
  • Phơi nhiễm với ánh nắng mặt trời
  • Các tình trạng bệnh lý
  • Cân nặng

Vì tình trạng thiếu vitamin D là rất phổ biến nên rất nhiều người sử dụng vitamin D dưới dạng thực phẩm bổ sung để duy trì lượng vitamin D lành mạnh.

Bổ sung vitamin D được coi là an toàn và ngộ độc là tình trạng rất hiếm khi xảy ra. Nguyên nhân là vì phải sử dụng vitamin D với liều rất cao trong thời gian dài thì mới có thể đạt được ngưỡng ngộ độc đối với cơ thể. Tuy nhiên, ngộ độc vitamin D thường sẽ phổ biến hơn ở người mắc phải một số tình trạng bệnh lý nhất định, bao gồm:

  • Rối loạn u hạt
  • Rối loạn bẩm sinh
  • Một số dạng u lympho
  • Mất điều hòa chuyển hóa vitamin D

Mặc dù không phổ biến nhưng ngộ độc vitamin D vẫn có thể xảy ra, đặc biệt là trong những trường hợp:

  • Quá liều vì uống nhầm thuốc
  • Kê nhầm đơn
  • Sử dụng sai hoặc sử dụng vitamin D liều cao.

Dưới đây là những triệu chứng và dấu hiệu liên quan đến ngộ độc vitamin D

Tăng vitamin D trong máu

Để đạt đến ngưỡng ngộ độc hoặc nguy hiểm đối với cơ thể, lượng vitamin D trong máu phải vượt ngưỡng 100ng/mL. Tăng vitamin D trong máu được định nghĩa là khi lượng vitamin D trong máu tăng trên 100ng/mL trong khi đó nhiễm độc vitamin D được định nghĩa là nồng độ vitamin D huyết thanh trên 150ng/mL.

Khuyến nghị về lượng vitamin D tối ưu cho cơ thể rất khác nhau, nhưng các nghiên cứu gợi ý rằng từ 30-60ng/mL là tốt nhất đối với cơ thể. Kể cả khi sử dụng vitamin D dưới dạng thực phẩm bổ sung, thì khả năng lượng vitamin D trong máu đạt đến mức thừa hoặc ngộ độc là rất hiếm gặp. Đa số các trường hợp ngộ độc vitamin D đều đến từ việc bổ sung không đúng liều hoặc sai sót khi kê đơn. Các chuyên gia khuyến nghị những người có mức vitamin D trong cơ thể bình thường không nên bổ sung quá 4000IU vitamin D/ngày. Tuy nhiên với những người bị thiếu vitamin D thì sẽ cần bổ sung cao hơn 4000 IU/ngày để duy trì lượng vitamin D tối ưu.

Tăng canxi máu

Vitamin D giúp bạn hấp thu canxi từ thực phẩm tốt hơn. Trên thực tế, đây là một trong số những vai trò quan trọng nhất của vitamin D. Tuy nhiên, nếu bạn bổ sung quá nhiều vitamin D, lượng canxi trong máu của bạn sẽ tăng quá mức và có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng, ví dụ như:

  • Các vấn đề về tiêu hóa: buồn nôn, nôn mửa, táo bón, đau bụng
  • Mệt mỏi, chóng mặt, ảo giác, lú lẫn
  • Mất cảm giác ngon miệng
  • Tiểu quá nhiều
  • Sỏi thận, tổn thương thận, suy thận
  • Tăng huyết áp và các bất thường về tim mạch
  • Mất nước

Ngưỡng khuyến nghị canxi máu là 8.5-10.8mg/dL. Tăng canxi máu thường phát triển sau khi sử dụng nhiều vitamin D trong một thời gian dài. Tăng canxi máu có thể đe dọa tính mạng và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

Các triệu chứng tiêu hóa

Phản ứng phụ chính của việc thừa vitamin D liên quan đến thừa canxi trong máu. Một số triệu chứng chính của tăng canxi máu bao gồm:

  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Táo bón
  • Tiêu chảy
  • Không ngon miệng

Tuy nhiên, không phải tất cả những người bị tăng canxi máu đều xuất hiện những triệu chứng giống nhau.

Thay đổi tình trạng tinh thần

Tăng canxi máu có thể dẫn đến thay đổi tình trạng tinh thần ở những người bị ngộ độc vitamin D. Những người bị ngộ độc vitamin D thường có các triệu chứng như lú lẫn, trầm cảm, rối loạn tâm thần. Trong những trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến hôn mê.

Các biến chứng về thận

Trong một số trường hợp, ngộ độc vitamin D có thể dẫn đến tổn thương thận và thậm chí là suy thận. Nguyên nhân là vì quá nhiều vitamin D trong cơ thể có thể dẫn đến tăng canxi, tăng mất nước thông qua đi tiểu và canxi hóa trong thận. Tăng canxi máu còn khiến các mạc máu ở thận co lại, dẫn đến giảm chức năng thận. Rất nhiều nghiên cứu đã báo cáo lại tình trạng tổn thương thận từ vừa đến nặng ở những người bị ngộ độc vitamin D. Thiếu vitamin D cũng có thể gây hại đến thận và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng ở những người bị bệnh thận. Đó là lý do tại sao duy trì lượng vitamin D hợp lý trong máu lại vô cùng quan trọng.

Thiếu vitamin D và ngộ độc

Vitamin D tham gia vào quá trình hấp thu canxi, tham gia vào chức năng miễn dịch và bảo vệ cơ, xương, sức khỏe tim mạch. Vitamin D có mặt tự nhiên trong thực phẩm và cơ thể, có thể sản xuất ra vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Cách duy nhất để xem xem bạn có bị thiếu vitamin D hay không là đến gặp bác sĩ và được làm xét nghiệm. Thiếu vitamin D là khi lượng vitamin D huyết thanh dưới 20ng/mL. Những người có lượng vitamin D từ 21-29ng/mL được cho là chưa đủ vitamin D. Nếu bạn được bác sĩ xác định là thiếu vitamin D, thì có khả năng bác sĩ sẽ kê bổ sung vitamin D cho bạn dạng uống hoặc dạng tiêm. Theo khuyến cáo, những người có hàm lượng vitamin D rất thấp nên uống vitamin D với liều rất cao là 50.000IU trong vòng 8 tuần, sau đó duy trì liều 2000 IU/ngày sau khi lượng vitamin D trong cơ thể đạt ngưỡng 30ng/mL. Bác sĩ sẽ giúp bạn xác định liều vitamin D phù hợp nhất với mình, phụ thuộc vào lượng vitamin D và sức khỏe nói chung của bạn.

Mặc dù tình trạng ngộ độc vitamin D không phổ biến, nhưng bạn có thể có nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng sai cách và sai liều. Nếu bạn đang uống vitamin D liều cao hoặc đang được tiêm vitamin D, bác sĩ sẽ giúp kiểm soát lượng vitamin D trong cơ thể của bạn để đảm bảo rằng lượng này không đạt ngưỡng nguy hiểm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 lý do khiến trẻ bỏ bú bình

 
Ths. Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 22/01/2022

    9 sai lầm thường gặp khi giặt có thể làm hỏng quần áo

    Nhiều người thường cho quần áo trực tiếp vào máy, giặt ở nhiệt độ cao, sử dụng quá nhiều bột giặt,... mà không biết rằng đây là những thói quen cần tránh khi giặt giũ để quần áo không bị hỏng.

  • 22/01/2022

    Những cách giảm cân hiệu quả mà không cần đến phòng tập

    Mặc dù tập thể dục và ăn uống lành mạnh chắc chắn sẽ giúp bạn giảm cân, giữ được vóc dáng cân đối, nhưng vẫn có những cách khác lạ hơn để đốt cháy calo.

  • 22/01/2022

    Làm sao để kiểm soát độ cận thị ở trẻ?

    Cận thị thường gặp nhất ở lứa tuổi học sinh, gây ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt, học tập và vui chơi của các em nhỏ. Làm sao để giúp con không tăng độ cận là băn khoăn được nhiều cha mẹ quan tâm.

  • 22/01/2022

    Gội đầu bằng nước nóng hay nước lạnh tốt hơn?

    Thời tiết khô hanh của mùa lạnh khiến tóc bạn dễ bị gàu, khô xơ nên việc chăm sóc trở nên khó khăn hơn. Nhiều người thường gội đầu bằng nước nóng để tránh bị nhiễm lạnh. Liệu việc gội đầu bằng nước nóng có thực sự tốt hơn nước lạnh hay không?

  • 22/01/2022

    Thủ dâm có ảnh hưởng đến ham muốn tình dục?

    Thủ dâm không phải là hành vi xấu mà là một quá trình hoàn toàn bình thường đối với con người và là một hành vi tình dục lành mạnh. Tuy nhiên, nếu lạm dụng sẽ dẫn đến “nghiện” thủ dâm, ảnh hưởng đến ham muốn tình dục.

  • 22/01/2022

    8 dấu hiệu suy giảm testosterone ở nam giới

    Testosterone là hormone tự có liên quan mật thiết đến sức khỏe cơ thể nói chung và sức khỏe tình dục của nam giới nói riêng. Nhận biết sớm dấu hiệu suy giảm testosterone ở nam giới dưới đây để hạn chế ảnh hưởng và cải thiện sức khỏe sinh dục.

  • 22/01/2022

    Ăn nho thường xuyên giúp giảm mức cholesterol trong máu?

    Nghiên cứu mới đây cho thấy việc bổ sung nho trong khẩu phần ăn hàng ngày giúp giảm lượng cholesterol trong máu, bên cạnh đó cải thiện lợi khuẩn trong ruột.

  • 22/01/2022

    HPV có thể gây ung thư cổ họng không?

    Virus u nhú ở người (HPV) là một loại bệnh lây truyền qua đường tình dục. Mặc dù nó thường ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục, nó cũng có thể xuất hiện ở các khu vực khác. Theo chuyên gia, có hơn 40 phân nhóm HPV lây truyền qua đường tình dục ảnh hưởng đến bộ phận sinh dục và miệng/cổ họng.

Xem thêm