Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Dấu hiệu và phản ứng phụ của việc sử dụng quá nhiều vitamin D

Vitamin D đóng vai trò rất quan trọng trong việc duy trì sức khỏe nói chung. Vitamin D rất cần thiết cho sự tăng trưởng và phát triển của các tế bào cơ, cần thiết cho chức năng bình thường của hệ miễn dịch tự nhiên và miễn dịch thu được, duy trì sức khỏe hệ xương và nhiều chức năng khác.

Đó là lý do tại sao thiếu vitamin D sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh và nhiễm trùng, giảm khoáng hóa xương và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Thiếu vitamin D là tình trạng rất phổ biến. Có tới 40% số người trưởng thành tại Mỹ được cho là nạp không đủ vitamin D và có khoảng 6% dân số Mỹ bị thiếu vitamin D. Trên toàn thế giới, thiếu vitamin D ảnh hưởng đến khoảng 1 tỷ người.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ thiếu vitamin D bao gồm:

  • Màu da
  • Địa điểm sống
  • Khả năng hấp thu vitamin D
  • Phơi nhiễm với ánh nắng mặt trời
  • Các tình trạng bệnh lý
  • Cân nặng

Vì tình trạng thiếu vitamin D là rất phổ biến nên rất nhiều người sử dụng vitamin D dưới dạng thực phẩm bổ sung để duy trì lượng vitamin D lành mạnh.

Bổ sung vitamin D được coi là an toàn và ngộ độc là tình trạng rất hiếm khi xảy ra. Nguyên nhân là vì phải sử dụng vitamin D với liều rất cao trong thời gian dài thì mới có thể đạt được ngưỡng ngộ độc đối với cơ thể. Tuy nhiên, ngộ độc vitamin D thường sẽ phổ biến hơn ở người mắc phải một số tình trạng bệnh lý nhất định, bao gồm:

  • Rối loạn u hạt
  • Rối loạn bẩm sinh
  • Một số dạng u lympho
  • Mất điều hòa chuyển hóa vitamin D

Mặc dù không phổ biến nhưng ngộ độc vitamin D vẫn có thể xảy ra, đặc biệt là trong những trường hợp:

  • Quá liều vì uống nhầm thuốc
  • Kê nhầm đơn
  • Sử dụng sai hoặc sử dụng vitamin D liều cao.

Dưới đây là những triệu chứng và dấu hiệu liên quan đến ngộ độc vitamin D

Tăng vitamin D trong máu

Để đạt đến ngưỡng ngộ độc hoặc nguy hiểm đối với cơ thể, lượng vitamin D trong máu phải vượt ngưỡng 100ng/mL. Tăng vitamin D trong máu được định nghĩa là khi lượng vitamin D trong máu tăng trên 100ng/mL trong khi đó nhiễm độc vitamin D được định nghĩa là nồng độ vitamin D huyết thanh trên 150ng/mL.

Khuyến nghị về lượng vitamin D tối ưu cho cơ thể rất khác nhau, nhưng các nghiên cứu gợi ý rằng từ 30-60ng/mL là tốt nhất đối với cơ thể. Kể cả khi sử dụng vitamin D dưới dạng thực phẩm bổ sung, thì khả năng lượng vitamin D trong máu đạt đến mức thừa hoặc ngộ độc là rất hiếm gặp. Đa số các trường hợp ngộ độc vitamin D đều đến từ việc bổ sung không đúng liều hoặc sai sót khi kê đơn. Các chuyên gia khuyến nghị những người có mức vitamin D trong cơ thể bình thường không nên bổ sung quá 4000IU vitamin D/ngày. Tuy nhiên với những người bị thiếu vitamin D thì sẽ cần bổ sung cao hơn 4000 IU/ngày để duy trì lượng vitamin D tối ưu.

Tăng canxi máu

Vitamin D giúp bạn hấp thu canxi từ thực phẩm tốt hơn. Trên thực tế, đây là một trong số những vai trò quan trọng nhất của vitamin D. Tuy nhiên, nếu bạn bổ sung quá nhiều vitamin D, lượng canxi trong máu của bạn sẽ tăng quá mức và có thể gây ra các triệu chứng nghiêm trọng, ví dụ như:

  • Các vấn đề về tiêu hóa: buồn nôn, nôn mửa, táo bón, đau bụng
  • Mệt mỏi, chóng mặt, ảo giác, lú lẫn
  • Mất cảm giác ngon miệng
  • Tiểu quá nhiều
  • Sỏi thận, tổn thương thận, suy thận
  • Tăng huyết áp và các bất thường về tim mạch
  • Mất nước

Ngưỡng khuyến nghị canxi máu là 8.5-10.8mg/dL. Tăng canxi máu thường phát triển sau khi sử dụng nhiều vitamin D trong một thời gian dài. Tăng canxi máu có thể đe dọa tính mạng và cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

Các triệu chứng tiêu hóa

Phản ứng phụ chính của việc thừa vitamin D liên quan đến thừa canxi trong máu. Một số triệu chứng chính của tăng canxi máu bao gồm:

  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Táo bón
  • Tiêu chảy
  • Không ngon miệng

Tuy nhiên, không phải tất cả những người bị tăng canxi máu đều xuất hiện những triệu chứng giống nhau.

Thay đổi tình trạng tinh thần

Tăng canxi máu có thể dẫn đến thay đổi tình trạng tinh thần ở những người bị ngộ độc vitamin D. Những người bị ngộ độc vitamin D thường có các triệu chứng như lú lẫn, trầm cảm, rối loạn tâm thần. Trong những trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến hôn mê.

Các biến chứng về thận

Trong một số trường hợp, ngộ độc vitamin D có thể dẫn đến tổn thương thận và thậm chí là suy thận. Nguyên nhân là vì quá nhiều vitamin D trong cơ thể có thể dẫn đến tăng canxi, tăng mất nước thông qua đi tiểu và canxi hóa trong thận. Tăng canxi máu còn khiến các mạc máu ở thận co lại, dẫn đến giảm chức năng thận. Rất nhiều nghiên cứu đã báo cáo lại tình trạng tổn thương thận từ vừa đến nặng ở những người bị ngộ độc vitamin D. Thiếu vitamin D cũng có thể gây hại đến thận và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng ở những người bị bệnh thận. Đó là lý do tại sao duy trì lượng vitamin D hợp lý trong máu lại vô cùng quan trọng.

Thiếu vitamin D và ngộ độc

Vitamin D tham gia vào quá trình hấp thu canxi, tham gia vào chức năng miễn dịch và bảo vệ cơ, xương, sức khỏe tim mạch. Vitamin D có mặt tự nhiên trong thực phẩm và cơ thể, có thể sản xuất ra vitamin D khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Cách duy nhất để xem xem bạn có bị thiếu vitamin D hay không là đến gặp bác sĩ và được làm xét nghiệm. Thiếu vitamin D là khi lượng vitamin D huyết thanh dưới 20ng/mL. Những người có lượng vitamin D từ 21-29ng/mL được cho là chưa đủ vitamin D. Nếu bạn được bác sĩ xác định là thiếu vitamin D, thì có khả năng bác sĩ sẽ kê bổ sung vitamin D cho bạn dạng uống hoặc dạng tiêm. Theo khuyến cáo, những người có hàm lượng vitamin D rất thấp nên uống vitamin D với liều rất cao là 50.000IU trong vòng 8 tuần, sau đó duy trì liều 2000 IU/ngày sau khi lượng vitamin D trong cơ thể đạt ngưỡng 30ng/mL. Bác sĩ sẽ giúp bạn xác định liều vitamin D phù hợp nhất với mình, phụ thuộc vào lượng vitamin D và sức khỏe nói chung của bạn.

Mặc dù tình trạng ngộ độc vitamin D không phổ biến, nhưng bạn có thể có nguy cơ ngộ độc nếu sử dụng sai cách và sai liều. Nếu bạn đang uống vitamin D liều cao hoặc đang được tiêm vitamin D, bác sĩ sẽ giúp kiểm soát lượng vitamin D trong cơ thể của bạn để đảm bảo rằng lượng này không đạt ngưỡng nguy hiểm.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 7 lý do khiến trẻ bỏ bú bình

 
Ths. Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

  • 18/11/2026

    Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế

    Quyết định số 3366/QĐ-BGDĐT ngày 17/11/2026: Bổ nhiệm Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Vũ Quốc Huy, Quyền Giám đốc Đại học Huế, Hiệu trưởng Trường Đại học Y - Dược, Đại học Huế giữ chức vụ Giám đốc Đại học Huế. Thời hạn giữ chức vụ là 05 năm.

  • 18/11/2026

    Bữa sáng ảnh hưởng thế nào đến trí nhớ và khả năng tập trung của trẻ?

    Sau một đêm ngủ, cơ thể trẻ đã trải qua nhiều giờ không được cung cấp năng lượng. Các nghiên cứu cho thấy việc ăn sáng có liên quan đến kết quả tốt hơn ở các bài kiểm tra trí nhớ và sự chú ý, đặc biệt ở những trẻ có tình trạng dinh dưỡng kém.

  • 17/11/2026

    Stress ảnh hưởng đến ham muốn tình dục như thế nào?

    Căng thẳng tâm lý (stress) kéo dài là một trong những nguyên nhân thường gặp gây giảm ham muốn tình dục ở cả nam và nữ. Tác động này diễn ra đồng thời qua cơ chế nội tiết, thần kinh và hành vi, và có thể cải thiện nếu được nhận biết sớm và kiểm soát đúng cách.

  • 17/11/2026

    Những dấu hiệu cảnh báo phụ nữ cần đi khám phụ khoa sớm

    Nhiều phụ nữ có tâm lý e ngại nên thường trì hoãn việc khám phụ khoa cho đến khi triệu chứng trở nên nghiêm trọng. Vậy những dấu hiệu nào cho thấy bạn nên đi khám sớm thay vì chờ đợi?

  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

Xem thêm