Chuyện gì diễn ra trong cơ thể khi bạn ngủ - Phần 2
Cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tiếp tục tìm hiểu những thay đổi của cơ thể khi chúng ta ngủ nhé!
- Hoạt động của bộ não
Khi bạn nhắm mắt và bắt đầu rơi vào giấc ngủ non-REM, các tế bào não bắt đầu ổn định hơn so với mức độ hoạt động ban ngày, bắt theo một kiểu nhịp nhàng, đều đặn hơn. Nhưng khi bạn bắt đầu giấc mơ, các tế bào não kích hoạt một cách chủ động và ngẫu nhiên. Trong thực tế, trong giấc ngủ REM, não hoạt động giống như khi bạn thức.
- Các giấc mơ
Mặc dù chúng ta nói về giấc mơ hàng ngàn năm nay nhưng vẫn còn nhiều khía cạnh bí ẩn cần lời giải đáp. Chúng ta vẫn chưa biết rõ ràng rằng nguyên nhân và mục đích của những giấc mơ là gì.
Hầu hết chúng diễn ra trong giấc ngủ REM, đặc biệt là khi giấc mơ rất rõ ràng, cụ thể. Nhưng bạn cũng có thể nằm mơ trong các giai đoạn khác của giấc ngủ. Những cơn ác mộng – khi mọi người thức dậy và khóc trong sợ hãi hoặc hoảng loạn – xảy ra trong giai đoạn sâu hơn của giấc ngủ.
- Thời gian để sửa chữa
Trong suốt giấc ngủ sâu, cơ thể bạn làm việc để sửa chữa các cơ quan, tế bào. Các chất hóa học giúp tăng cường hệ thống miễn dịch của bạn bắt đầu lưu thông trong máu. Bạn dành khoảng 1/5 giấc ngủ trong giấc ngủ sâu khi bạn còn trẻ và khỏe mạnh. Nhưng điều đó bắt đầu giảm dần, và đến khi bạn trên 65 tuổi, nó có thể xuống đến 0.
- Dọn dẹp não bộ
Điều đó là những gì các nhà khoa học nghĩ rằng giấc ngủ REM đã làm: giúp não bộ dọn dẹp các thông tin không cần thiết. Những người gặp phải câu hỏi khó giải quyết thường tìm được câu trả lời dễ dàng hơn sau khi họ ngủ so với lúc trước khi ngủ. Và họ nhớ các sự kiện thực tế và công việc cũng tốt hơn. Việc thiếu giấc ngủ REM trong một giấc ngủ điển hình – so với các giai đoạn giấc ngủ khác – làm mất lợi ích này.
- Thân não
Vùng dưới đồi, một cấu trúc nằm ở thân não, đóng vai trò là một chìa khóa của nhiều phần của giấc ngủ, giúp bạn ngủ thiếp đi và thức giấc. Vùng này sản xuất một chất hóa học được gọi là GABA làm yên tĩnh các trung tâm kích thích giúp bạn ngủ. Trong suốt giấc ngủ REM, thân não gửi tín hiệu tạm thời làm tê liệt các cơ di chuyển cơ thể, cánh tay và chân. Điều đó dừng bạn hoạt động ngoài các giấc mơ.
- Dàn nhạc hormone
Cơ thể sản xuất nhiều hormone khi bạn ngủ và làm giảm một số loại khác. Ví dụ, mức hormone GH (hormone phát triển) tăng lên và cortisol – hormone căng thẳng giảm xuống. Một số nhà khoa học nghĩ rằng chứng mất ngủ có thể liên quan tới một vấn đề của hệ thống sản xuất hormone của cơ thể. Tương tự, việc thiếu ngủ có thể gây lộn xộn với mức hormone kiểm soát cảm giác đói – leptin và ghrelin – và điều đó có thể làm thay đổi lượng bạn ăn và làm bạn tăng cân.
Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Tư thế ngủ tốt nhất cho các vấn đề sức khỏe
-
Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe
Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.
-
Sởi và Rubella trong mùa đông
Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.
-
Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết
Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.
-
Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh
Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.
-
Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh
Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.
-
Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông
Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.
-
Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa
Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.
-
Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa
Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.
