Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chức năng nhận thức có thể cải thiện theo độ tuổi không?

Các nhà khoa học thường tin rằng các chức năng nhận thức, bao gồm sự chú ý, chức năng điều chỉnh hành vi và lý luận suy giảm theo tuổi tác. Một nghiên cứu mới cho rằng chức năng định hướng và điều chỉnh hành vi được cải thiện theo độ tuổi.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc rèn luyện trí não có thể giúp cải thiện chức năng nhận thức. Trong nhiều năm, hầu hết các nghiên cứu chỉ ra rằng người lớn tuổi bị suy giảm chức năng não trên diện rộng. Tuy nhiên, một nghiên cứu quan sát mới cho thấy điều đó có thể không đúng. Các tác giả của nghiên cứu nhận thấy rằng thay vì suy giảm chức năng nhận thức, người lớn tuổi đã chứng minh sự cải thiện trong một số lĩnh vực khác.

Khả năng nhận thức

Chức năng nhận thức bao gồm các chức năng điều hành, chẳng hạn như tư duy linh hoạt, trí nhớ làm việc và tự kiểm soát. Những người mắc các bệnh về thần kinh, chẳng hạn như rối loạn tăng động giảm chú ý có thể bị thiếu hụt các chức năng này. Các tác giả nghiên cứu mô tả chức năng điều hành là: tập hợp các quy trình quan trọng cho phép não bộ tập trung vào chọn lọc thông tin theo cách hướng đến mục tiêu trong khi bỏ qua những thông tin không liên quan. Bộ chức năng này rất quan trọng đối với cuộc sống hàng ngày và hỗ trợ nhiều năng lực nhận thức ở cấp độ cao hơn. Các nhà nghiên cứu từ lâu đã nghĩ rằng có một điểm nào đó mà mọi người ngừng phát triển về chức năng nhận thức và bắt đầu suy giảm.

Nghiên cứu về các kỹ năng hoạt động

Nghiên cứu mới cho thấy người lớn tuổi có thể cải thiện ở một số lĩnh vực. Các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu 702 người tham gia ở độ tuổi 58–98. Họ đã kiểm tra những người tham gia về ba chức năng nhận thức sau:

  • Cảnh báo
  • Định hướng
  • Ức chế điều hành

Tác giả nghiên cứu mô tả cách thức hoạt động của ba quá trình này như sau: khi bạn đang lái xe ô tô, cảnh báo là khả năng sẵn sàng gia tăng khi bạn đến gần giao lộ. Định hướng xảy ra khi bạn chuyển sự chú ý sang một chuyển động bất ngờ, chẳng hạn như người đi bộ. Và chức năng điều hành cho phép bạn ngăn chặn sự phân tâm, chẳng hạn như chim hoặc biển quảng cáo, vì vậy bạn có thể tập trung vào việc lái xe. Trong khi các nghiên cứu trước đây cho rằng cả ba quá trình đều suy giảm theo tuổi tác, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng chỉ có khả năng cảnh báo mới suy giảm. Hai quá trình khác - định hướng và ức chế điều hành - được cải thiện. Những kết quả này thật đáng kinh ngạc và có quan trọng đối với cách chúng ta nhìn nhận sự lão hóa. Kết quả từ nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố quan trọng của những khả năng này thực sự được cải thiện trong quá trình lão hóa.

Cải thiện chức năng nhận thức

Trong khi nghiên cứu chỉ ra rằng quá trình định hướng và điều hành có thể cải thiện theo độ tuổi, nó có thể giúp cải thiện hơn nữa khả năng nhận thức với một số hoạt động nhất định. Mặc dù nghiên cứu hiện tại không cố gắng xác định cách chúng ta có thể cải thiện chức năng nhận thức. Các nhà khoa học sẽ cần tiến hành nhiều nghiên cứu hơn để hiểu chính xác những hoạt động nào sẽ giúp giữ cho bộ não tốt nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ba chế độ ăn giúp cải thiện chức năng nhận thức

 

Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

  • 23/05/2026

    Bệnh thủy đậu - Nỗi nguy hiểm cho trẻ nhỏ

    Thủy đậu tuy là bệnh lành tính ở đa số trường hợp, nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Các nốt phỏng nước dễ bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc biến chứng viêm mô tế bào. Ở những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi, thủy đậu có thể gây viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

  • 22/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe của quả mận ít người biết

    Quả mận rất giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Giàu chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất, quả mận có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 22/05/2026

    Sớm cải thiện chiều cao cho con để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng”

    Chiều cao của trẻ từ lâu không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình, mà đã trở thành một phần trong mục tiêu nâng cao tầm vóc thế hệ tương lai. Thông qua chiến dịch “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” và từ góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần chú ý hơn đến việc phát triển chiều cao của con, chủ động kiểm tra sớm hơn để có giải pháp tối ưu kịp thời trong giai đoạn phát triển “vàng” của trẻ.

Xem thêm