Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Chức năng nhận thức có thể cải thiện theo độ tuổi không?

Các nhà khoa học thường tin rằng các chức năng nhận thức, bao gồm sự chú ý, chức năng điều chỉnh hành vi và lý luận suy giảm theo tuổi tác. Một nghiên cứu mới cho rằng chức năng định hướng và điều chỉnh hành vi được cải thiện theo độ tuổi.

Các nhà nghiên cứu cho rằng việc rèn luyện trí não có thể giúp cải thiện chức năng nhận thức. Trong nhiều năm, hầu hết các nghiên cứu chỉ ra rằng người lớn tuổi bị suy giảm chức năng não trên diện rộng. Tuy nhiên, một nghiên cứu quan sát mới cho thấy điều đó có thể không đúng. Các tác giả của nghiên cứu nhận thấy rằng thay vì suy giảm chức năng nhận thức, người lớn tuổi đã chứng minh sự cải thiện trong một số lĩnh vực khác.

Khả năng nhận thức

Chức năng nhận thức bao gồm các chức năng điều hành, chẳng hạn như tư duy linh hoạt, trí nhớ làm việc và tự kiểm soát. Những người mắc các bệnh về thần kinh, chẳng hạn như rối loạn tăng động giảm chú ý có thể bị thiếu hụt các chức năng này. Các tác giả nghiên cứu mô tả chức năng điều hành là: tập hợp các quy trình quan trọng cho phép não bộ tập trung vào chọn lọc thông tin theo cách hướng đến mục tiêu trong khi bỏ qua những thông tin không liên quan. Bộ chức năng này rất quan trọng đối với cuộc sống hàng ngày và hỗ trợ nhiều năng lực nhận thức ở cấp độ cao hơn. Các nhà nghiên cứu từ lâu đã nghĩ rằng có một điểm nào đó mà mọi người ngừng phát triển về chức năng nhận thức và bắt đầu suy giảm.

Nghiên cứu về các kỹ năng hoạt động

Nghiên cứu mới cho thấy người lớn tuổi có thể cải thiện ở một số lĩnh vực. Các nhà nghiên cứu đã nghiên cứu 702 người tham gia ở độ tuổi 58–98. Họ đã kiểm tra những người tham gia về ba chức năng nhận thức sau:

  • Cảnh báo
  • Định hướng
  • Ức chế điều hành

Tác giả nghiên cứu mô tả cách thức hoạt động của ba quá trình này như sau: khi bạn đang lái xe ô tô, cảnh báo là khả năng sẵn sàng gia tăng khi bạn đến gần giao lộ. Định hướng xảy ra khi bạn chuyển sự chú ý sang một chuyển động bất ngờ, chẳng hạn như người đi bộ. Và chức năng điều hành cho phép bạn ngăn chặn sự phân tâm, chẳng hạn như chim hoặc biển quảng cáo, vì vậy bạn có thể tập trung vào việc lái xe. Trong khi các nghiên cứu trước đây cho rằng cả ba quá trình đều suy giảm theo tuổi tác, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng chỉ có khả năng cảnh báo mới suy giảm. Hai quá trình khác - định hướng và ức chế điều hành - được cải thiện. Những kết quả này thật đáng kinh ngạc và có quan trọng đối với cách chúng ta nhìn nhận sự lão hóa. Kết quả từ nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố quan trọng của những khả năng này thực sự được cải thiện trong quá trình lão hóa.

Cải thiện chức năng nhận thức

Trong khi nghiên cứu chỉ ra rằng quá trình định hướng và điều hành có thể cải thiện theo độ tuổi, nó có thể giúp cải thiện hơn nữa khả năng nhận thức với một số hoạt động nhất định. Mặc dù nghiên cứu hiện tại không cố gắng xác định cách chúng ta có thể cải thiện chức năng nhận thức. Các nhà khoa học sẽ cần tiến hành nhiều nghiên cứu hơn để hiểu chính xác những hoạt động nào sẽ giúp giữ cho bộ não tốt nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ba chế độ ăn giúp cải thiện chức năng nhận thức

 

Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Medical News Today) -
Bình luận
Tin mới
  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

Xem thêm