Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Carbon 60 là gì và sử dụng như thế nào?

Carbon 60 (C60) là một phát minh từ những năm 1985. Nhà khoa học phát hiện ra C60 đã được nhận giải Nobel về Hóa học năm 1996 vì phát hiện ra chất này. Ngày nay C60 đang là một chủ đề hấp dẫn đối với giới khoa học y học. Tên chính thức của C60 là buckminsterfullerene.

Carbon 60 là gì?

C60 là một chất đã được nghiên cứu trên nhiều lĩnh vực y học, công nghiệp và khoa học. C60 là một hợp chất carbon được tạo thành từ 60 phân tử carbon, có cấu trúc giống như một chiếc lồng rỗng giống như quả bóng đá. Cấu trúc này khiến cho C60 có một số đặc tính đặc biệt, khiến cho các phân tử C60 có khả năng “nhốt giữ” ở bên trong. Khả năng này đã được nhiều nghiên cứu khoa học nghiên cứu. Ví dụ, một nghiên cứu năm 2011 thấy rằng cấu trúc lỗ rỗng của các phân tử C60 đã được sử dụng trong các thử nghiệm để làm “lồng nhốt” virus HIV, khiến virus không thể tự nhân lên. Ngoài ra, còn có một số nghiên cứu về khả năng chống oxy hóa của C60. C60 có thể nhốt giữ các gốc tự do, từ đó làm giảm các tổn thương ở cấp độ tế bào trong cơ thể. Các chất chống oxy hóa đóng vai trò quan trọng trong quá trình lão hóa, cũng như nhiều tình trạng bệnh lý, ví dụ như:

  • Các bệnh lý lão hóa thần kinh như bệnh Alzheimer và Parkinson
  • Ung thư
  • Bệnh tim mạch
  • Tiểu đường

 

 

C60 có phải là hợp chất tự nhiên không?

Carbon là thành phần cơ bản tạo nên tất cả các phân tử cấu thành nên mọi vật thể của cuộc sống. Tất cả mọi sự vật xung quanh chúng ta đều được cấu thành từ phân tử carbon. Tuy được cấu thành từ carbon, nhưng C60 không hẳn là dạng tự nhiên của carbon. Để tạo ra được phân tử C60, cần một số điều kiện đặc biệt. Để tạo ra C60, cần phải hóa hơi than chì. C60 cũng không có mặt tự nhiên trong bất cứ loại thực phẩm nào. Ngày nay, có một số sản phẩm thực phẩm chức năng cũng được bổ sung C60. Vì C60 có khả năng chống oxy hóa, nên một số người sử dụng C60 dưới dạng thực phẩm chức năng và dưới dạng một số sản phẩm chăm sóc da chống lão hóa.

Nghiên cứu về C60 và sức khỏe

Mặc dù C60 đã được phân lập và phát hiện ra từ nhiều thập kỷ trước, nhưng các nghiên cứu về ảnh hưởng của phân tử C60 lên sức khỏe con người vẫn chỉ còn ở giai đoạn rất sơ bộ.

Đa số các nghiên cứu đều được tiến hành ở mức độ tế bào hoặc tiến hành trên động vật và chỉ có một lượng nhỏ các nghiên cứu được tiến hành trên người. Cho tới nay, mới chỉ có khoảng 7 nghiên cứu về tác dụng của C60 trên các khía cạnh về sức khỏe, mỗi nghiên cứu lại cho thấy một hiệu quả ở một mức độ khác nhau. Do đó cần có thêm nhiều bằng chứng hơn nữa về lợi ích của C60 đối với sức khỏe con người.

Phản ứng phụ

Đa số các bằng chứng mới đây gợi ý rằng C60 không có độc đối với con người, mặc dù vẫn cần có nhiều nghiên cứu hơn nữa về hợp chất này. Theo một nghiên cứu năm 2016, cả nghiên cứu trên người và động vật, cho thấy các phản ứng phụ của việc sử dụng C60 trên da là không phổ biến. Nghiên cứu năm 2012 chỉ ra rằng sử dụng C60 với nhiều hàm lượng khác nhau hòa tan trong dầu ngô hoặc dầu ôliu không gây độc cho chuột. Cần có thêm nhiều hơn nữa nghiên cứu trên người về độc tính của C60.

Liều dùng

Cần có nhiều bằng chứng hơn nữa để thiết lập được liều hiệu quả của C60 đem lại lợi ích đối với sức khỏe. Liều sử dụng ở chuột thường rất khác nhau. Nghiên cứu trên chuột cho thấy, liều sử dụng đường uống thường được hòa tan trong dầu ôliu trong các thử nghiệm với chuột thường nằm trong khoảng từ 0.4-5mg/kg cân nặng. Ảnh hưởng của C60 lên da người và động vật đã được nghiên cứu với liều từ dưới 0.0005% đến 0.05%.

Lời kết

Mặc dù đã được nghiên cứu trong thời gian dài và đã có những bằng chứng cho thấy là C60 an toàn với động vật và cả trên người, nhưng những nghiên cứu về lợi ích có thể của thực phẩm bổ sung C60 đối với sức khỏe vẫn còn ở giai đoạn rất sơ khai. Do vậy, trước khi sử dụng C60 dưới dạng thực phẩm chức năng hoặc bôi ngoài da, cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: 14 THỰC PHẨM GIÀU CHẤT XƠ, ÍT CARB TỐT CHO SỨC KHỎE

Ths. Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

Xem thêm