Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các nguyên nhân gây bệnh hen suyễn

Hen suyễn là một bệnh mãn tính của đường dẫn khí trong phổi. Nguyên nhân thật sự của hen suyễn vẫn chưa được biết rõ.

Các nguyên nhân gây bệnh hen suyễn

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng sự phối hợp các yếu tố về gen (tiền sử gia đình) cùng với các yếu tố môi trường (nhiễm virus khi còn nhỏ và tiếp xúc với các chất gây dị ứng quá sớm) có thể gây ra bệnh hen suyễn hoặc ít nhất là làm tăng sự nhạy cảm với các nguyên nhân gây hen suyễn. Dị ứng cũng thường liên quan đến hen suyễn. Nhưng không phải tất cả những người bị dị ứng thì sẽ mắc hen suyễn.

Nguyên nhân

Các bác sỹ đã xác định được 2 nguyên nhân chính gây ra các triệu chứng của hen suyễn: đó là do phản ứng viêm và co thắt đường hô hấp.

Phản ứng viêm

Trong bệnh hen suyễn, niêm mạc bên trong khí quản sẽ sưng lên (viêm). Những chỗ sưng cũng làm hẹp khí quản và làm không khí khó lưu thông, gây ra tình trạng khó thở. Tình trạng viêm này làm cho khí quản đặc biệt nhạy cảm với các chất kích thích và gây ra hen suyễn. 

Co thắt đường hô hấp

Khi khí quản tiếp xúc với một số nguyên nhân gây hen suyễn nhất định, cơ vòng của khí quản sẽ co thắt lại. Việc này khiến cho khí quản hẹp hơn và làm bạn cảm thấy tức ngực. Một vài người cảm thấy như có sợi dây thừng quấn chặt lấy ngực. Đờm và chất nhầy cũng tăng tiết và mắc lại ở khí quản hẹp, làm cho khí quản càng hép hơn, dẫn đến tình trạng khó thở càng nặng nề.

Tác nhân gây hen suyễn

Các tác nhân gây viêm và co thắt đường hô hấp có thể khác nhau ở mỗi bệnh nhân hen phế quản. Hiểu rõ tác nhân gây hen của mình là rất cần thiết để kiểm soát hen suyễn. Những tác nhân phổ biến bao gồm:

  • Phấn hoa
  • Bụi và gián
  • Nấm mốc
  • Lông vật nuôi
  • Thay đổi thời tiết (đặc biệt là không khí lạnh)
  • Nhiễm trùng đường hô hấp (như cảm lạnh)
  • Hút thuốc lá
  • Căng thẳng và những cảm xúc mạnh mẽ
  • Các hoạt động thể lực
  • Phản ứng dị ứng với với đồ ăn hoặc chất bảo quản thực phẩm
  • Ợ nóng hoặc trào ngược axit
  • Tác dụng của một số loại thuốc nhất định (aspirin, thuốc chẹn beta)

Trao đổi với bác sỹ để tìm ra tác nhân gây hen suyễn của bạn và tìm ra cách để tránh những tác nhân đó là điều cần làm để hạn chế các cơn hen phế quản.

Yếu tố nguy cơ

Dưới đây là một số yếu tố được cho là có liên quan đến việc làm tăng nguy cơ mắc hen suyễn.

Tiền sử gia đình: Nếu bố hoặc mẹ bạn bị hen suyễn, bạn sẽ có nguy cơ mắc hen suyễn cao hơn.

Tuổi và giới tính: Hen suyễn thường phổ biến ở trẻ nhỏ hơn ở người lớn. Các bé trai thường có nguy cơ mắc hen cao hơn là bé gái. Ở tuổi trưởng thành, nguy cơ là như nhau đối với nam giới và phụ nữ.

Dị ứng: Nhạy cảm với các tác nhân dị ứng thường là yếu tố dự báo chính xác khả năng mắc bệnh hen suyễn. Tác nhân gây dị ứng có thể là bụi, lông động vật, nấm mốc hoặc các chất hóa học độc hại. Các tác nhân dị ứng có thể làm các cơn hen suyễn nặng hơn nếu vẫn tiếp xúc.

Hút thuốc: Khói thuốc gây kích thích đối với khí quản. Người hút thuốc thường sẽ có nguy cơ cao bị hen suyễn. Người có mẹ hút thuốc trong suốt quá trình mang thai hoặc những người hút thuốc lá thụ động cũng có nguy cơ bị hen suyễn cao hơn.

Ô nhiễm không khí: Thành phần chính của khói bụi có thể làm tăng nguy cơ bị hen suyễn. Những người sinh sống hoặc lớn lên ở đô thị có nguy cơ hen suyễn cao hơn những người sống ở nông thôn.

Béo phì: Người lớn và trẻ nhỏ thừa cân hoặc béo phì sẽ có nguy cơ hen suyễn cao hơn. Mặc dù nguyên nhân chưa được làm rõ, nhưng một số chuyên gia chỉ ra rằng tình trạng viêm vùng thấp của cơ thể sẽ xảy ra khi bị thừa cân.

Hệ hô hấp nhiễm virus: Những vấn đề về hô hấp khi còn sơ sinh hoặc thời thơ ấu có thể gây ra việc thở khò khè. Một vài trẻ nhỏ bị nhiễm virus đường hô hấp sẽ phát triển thành hen mãn tính.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chế độ dinh dưỡng cho người mắc hen phế quản

Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm