Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Các bệnh ở mắt do đái tháo đường

Khi mắc bệnh đái tháo đường (ĐTĐ), đến một giai đoạn nào đó bệnh nhân sẽ gặp phải các biến chứng, đặc biệt là ở những bệnh nhân không được kiểm soát đường huyết tốt.

Một trong những biến chứng nguy hiểm thường gặp đó là biến chứng ở mắt gây nên mù lòa. Dưới đây xin giới thiệu một số bệnh lý ở mắt do bệnh ĐTĐ gây nên.

Bệnh võng mạc do ĐTĐ

Đường máu cao gây tổn thương, phá hủy thành các mao mạch ở đáy mắt, ảnh hưởng đến tính thấm các mao mạch này, hậu quả là dịch từ trong lòng mạch thoát ra ngoài gây xuất huyết và phù nề.

Nếu gây phù ở hoàng điểm thì có thể làm giảm thị lực rất nhiều. Bản thân các mao mạch bị phá hủy và bị tắc gây thiếu máu ở võng mạc, khi đó cơ thể sẽ có phản ứng sinh ra một số yếu tố kích thích sự hình thành các mao mạch mới phát triển mạnh cả vào hậu phòng (khoang chứa dịch kính).

Các mạch máu mới này rất dễ vỡ và thường gây xuất huyết nặng từ giai đoạn sớm làm đục dịch kính. Các mạch máu mới cũng gây ra các vết sẹo xơ ở võng mạc và trong quá trình liền sẹo nó có thể co rút gây ra bong võng mạc làm mất thị lực vĩnh viễn. Hậu quả của phù hoàng điểm, đục dịch kính, bong võng mạc... là mắt bị giảm hoặc mất khả năng thu nhận các tín hiệu ánh sáng, biểu hiện lâm sàng là giảm thị lực hoặc mất thị lực hoàn toàn.

Võng mạc bình thường.                    Bệnh võng mạc đái tháo đường giai đoạn nền.

Tùy thuộc vào mức độ tổn thương các mạch máu ở võng mạc mà người ta chia bệnh võng mạc ở bệnh nhân ĐTĐ làm 2 giai đoạn sớm là bệnh võng mạc không tăng sinh (chưa có các mạch máu mới) và muộn là bệnh võng mạc tăng sinh (đã có các mao mạch mới).

Điều đặc biệt nguy hiểm là đa số các bệnh nhân ĐTĐ không thấy có bất cứ triệu chứng gì về mắt cho đến khi đột nhiên bị mất thị lực. Khi đó dù được điều trị rất tích cực và tốn kém thì khả năng bảo tồn được thị lực là rất nhỏ, phần lớn bệnh nhân sẽ bị mù vĩnh viễn. Chính vì vậy các bệnh nhân ĐTĐ cần đi khám mắt định kỳ, tốt nhất là 6 tháng 1 lần và được khám bởi bác sĩ chuyên khoa mắt.

Thiên đầu thống

Các bệnh nhân ĐTĐ có nguy cơ bị thiên đầu thống cao gấp 1,4 lần người bình thường, nguy cơ này sẽ tăng lên ở những bệnh nhân tuổi cao và có thời gian bị bệnh ĐTĐ dài. Thiên đầu thống 1 hoặc cả 2 mắt xảy ra khi áp lực trong mắt tăng lên và trong phần lớn các trường hợp, dịch kính sẽ bị thoát ra ngoài.

Áp lực cao sẽ chèn ép vào các mạch máu nuôi võng mạc và dây thần kinh thị giác (dây thần kinh số I), hậu quả là vùng võng mạc và dây thần kinh bị phá hủy gây mất thị lực. Các bệnh nhân bị thiên đầu thống thường có triệu chứng đau đầu nhiều, đặc biệt đau dữ dội hốc mắt, đo nhãn áp thường rất cao.

Để điều trị thiên đầu thống, cần phải phẫu thuật làm giảm áp lực trong mắt, một số trường hợp phải mổ cấp cứu. Tuy một số thuốc cũng có tác dụng làm giảm áp lực trong mắt nhưng chỉ nên dùng để điều trị tạm thời trong khi chờ phẫu thuật.

Đục thủy tinh thể

Đục thủy tinh thể là bệnh có thể gặp nhiều ở những người không bị ĐTĐ, nhất là ở những người cao tuổi. Tuy nhiên người bệnh ĐTĐ có nguy cơ bị đục thủy tinh thể cao hơn 1,6 lần và đục thủy tinh thể xuất hiện ở lứa tuổi trẻ hơn. Đôi khi đục thủy tinh thể xuất hiện ở các bệnh nhân ĐTĐ týp 1 trẻ tuổi và tiến triển rất nhanh, thường là sau một giai đoạn kiểm soát đường máu kém.

Đục thủy tinh thể nặng sẽ ngăn cản ánh sáng đi qua, gây giảm thị lực, đồng thời cũng gây khó khăn cho việc khám và phát hiện bệnh võng mạc ở các bệnh nhân ĐTĐ vì rất khó có thể quan sát được đáy mắt và hậu phòng.

Trường hợp bị đục thủy tinh thể nhẹ thì có thể chỉ cần đeo kính râm thường xuyên khi đi nắng là đủ, ngoài ra có thể nhỏ mắt các loại thuốc có tác dụng hạn chế tiến triển của đục thủy tinh thể như Catastat. Nếu đục thủy tinh thể nặng, có ảnh hưởng nhiều đến thị lực thì cần phải mổ thay thủy tinh thể. Lưu ý là ở một số bệnh nhân mổ thay thủy tinh thể không cải thiện được thị lực do bệnh nhân có đồng thời cả bệnh võng mạc nặng.

Phòng biến chứng mắt do ĐTĐ

Muốn bảo vệ mắt cần thực hiện tốt các bước sau:

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là luôn luôn giữ đường máu trong vùng an toàn.

Bước 2 là cần khống chế huyết áp thường xuyên ở mức < 130/80mmHg.

Bước 3 là nếu có hút thuốc lá thì phải bỏ ngay.

Bước 4 là cần đi khám mắt thường xuyên, ít nhất 1 lần mỗi năm. Chỉ có bác sĩ chuyên khoa mắt mới có khả năng phát hiện chính xác và điều trị hiệu quả các biến chứng mắt.

Bước 5 là hãy đi gặp bác sĩ chuyên khoa mắt ngay nếu thấy có 1 hoặc nhiều các dấu hiệu sau: nhìn mờ, khó đọc sánh báo, nhìn đôi, đau 1 hoặc cả 2 bên mắt, mắt đỏ hoặc căng tức, nhìn có hình ảnh ruồi bay, không nhìn rõ sang 2 bên mà bình thường mình vẫn nhìn được và khi bạn có thai hoặc có kế hoạch sẽ có thai.

Dự án Phòng chống bệnh đái tháo đường - Theo Sức khỏe đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 19/06/2024

    Những rủi ro liên quan đến sức khỏe của bếp gas và cách khắc phục

    Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) thông báo rằng họ đang nghiên cứu các quy định đối với bếp gas do chúng được xem là có tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

  • 19/06/2024

    Trẻ em cũng bị trầm cảm!

    Chúng ta thường nghĩ tuổi thơ ấu là quãng thời gian hồn nhiên và vui vẻ, nhưng sự thật là con số thống kê trẻ bị trầm cảm những năm gần đây đang không ngừng gia tăng. Việc nhận biết các vấn đề sức khỏe tinh thần của trẻ rất quan trọng, là cơ sở để cha mẹ đưa ra các phương án hỗ trợ con kịp thời.

  • 19/06/2024

    6 nguyên nhân bất ngờ gây sốc phản vệ

    Sốc phản vệ là một phản ứng cấp tính, nghiêm trọng và toàn thân do cơ thể phản ứng quá mức với một kích thích gây dị ứng. Đây là một tình trạng cấp cứu y khoa, nếu không được điều trị kịp thời có thể nguy hiểm đến tính mạng.

  • 19/06/2024

    5 thực phẩm cản trở mục tiêu giảm cân nếu ăn quá nhiều

    Theo chuyên gia dinh dưỡng Guna Bilande (Anh), một số loại thực phẩm lành mạnh đang được nhiều người ăn kiêng lựa chọn có thể cản trở quá trình giảm cân nếu họ ăn quá nhiều.

  • 19/06/2024

    Mẹo giảm táo bón khi đi du lịch

    Việc lựa chọn thực phẩm lành mạnh trong các chuyến du lịch có thể là một cuộc phiêu lưu. Đừng ăn nhiều thực phẩm ít chất xơ tại các chuỗi cửa hàng thức ăn nhanh, trạm nghỉ hoặc sân bay. Thay vào đó, hãy chuẩn bị sẵn một số đồ ăn nhẹ giàu chất xơ cho chuyến đi để giúp bạn duy trì hoạt động thường xuyên. Những lựa chọn tốt bao gồm bánh quy giòn nguyên hạt, trái cây khô hoặc tươi, rau tươi hoặc ngũ cốc nguyên hạt.

  • 19/06/2024

    Tìm hiểu tác động của nhân xơ tử cung tới sức khỏe phụ nữ

    Nhân xơ tử cung là những khối u lành tính phát triển trong tử cung của phụ nữ. Mặc dù bản chất lành tính, nhưng nhiều người vẫn băn khoăn về những nguy cơ tiềm ẩn khi mắc bệnh lý này.

  • 18/06/2024

    Bệnh u xơ tử cung có di truyền không?

    U xơ tử cung là bệnh lý không hiếm gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Các chuyên gia vẫn chưa tìm ra chính xác nguyên nhân bệnh lý này xuất hiện, nhưng gene di truyền là một yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc u xơ.

  • 18/06/2024

    8 thực phẩm và đồ uống ngăn ngừa cháy nắng

    Chúng ta thường chống nắng bằng việc mặc áo, đội mũ, che chắn cẩn thận, sử dụng kem chống nắng mà quên mất rằng chế độ ăn uống cũng vô cùng quan trọng. Hãy cùng tìm hiểu một số loại thực phẩm và đồ uống có khả năng chống nắng cho làn da của bạn.

Xem thêm