Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bí quyết nuôi dạy con vượt qua tuổi dậy thì

Những năm tháng tuổi dậy thì luôn đầy thử thách với cả đứa trẻ lẫn bố mẹ chúng. Thời kỳ này, cơ thể, tâm trí và cảm xúc phát triển nhanh chóng một cách đột ngột. Trẻ vị thành niên cũng bắt đầu những suy nghĩ mình là ai và mình muốn trở thành người như thế nào, chúng thử và học hỏi những điều mới mẻ, và điều này cũng có thể là một nguy cơ để trẻ tiếp xúc với những thứ tiêu cực.

Nuôi dạy con cái trong những năm thiếu niên có thể là một khoảng thời gian rất thú vị nhưng cũng thực sự rủi ro. Đó là bởi vì não bộ của thanh thiếu niên vẫn đang phát triển và cực kỳ nhạy cảm với cảm xúc cũng như những điều chúng cảm thấy tốt. Các phần của não có chức năng kiểm soát xung động và ra quyết định hợp lý vẫn đang được hình thành.

Tuổi thanh thiếu niên có nguy cơ nghiện sử dụng rượu, ma túy và thuốc lá, hành vi tình dục không an toàn và lái xe mạo hiểm cao hơn. Chúng cũng có nhiều khả năng gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần, như lo lắng và trầm cảm. Thanh thiếu niên có thể lựa chọn thực phẩm không lành mạnh và bỏ bê hoạt động thể chất. Hầu hết chúng không ngủ đủ 8 đến 10 tiếng mỗi đêm. Nhưng một số chiến lược nuôi dạy con cái nhất định có thể giúp bố mẹ hướng trẻ đến những lựa chọn lành mạnh và ít rủi ro hơn.

Dưới đây là những chiến lược đã được nghiên cứu và chứng minh tính hiệu quả giúp bố mẹ nuôi dạy con cái vượt qua tuổi vị thành niên theo chiều hướng tích cực:

Xây dựng mối quan hệ tích cực với con

Xây dựng mối quan hệ tích cực, đáng tin với con cái của bạn là một chìa khóa quan trọng. Điều này làm cho trẻ dễ dàng lắng nghe những lời khuyên của bạn cũng như tuân theo các quy tắc mà bạn đề ra.

Cách để xây dựng mối quan hệ này là tôn trọng trẻ, ủng hộ và khuyến khích những hành vi của chúng, hạn chế làm những hành động tiêu cực như la hét, phàn nàn hoặc chỉ trích con bạn. Bạn cũng có thể xây dựng mối quan hệ tốt bằng cách dành nhiều thời gian với con, lắng nghe những cảm xúc và suy nghĩ của chúng, thể hiện mình quan tâm đến các vấn đề mà con gặp phải. Cách này giúp bạn kết nối với trẻ tốt hơn.

Hãy bình tĩnh khi chúng thể hiện những quan điểm trái chiều với bạn, điều này giúp xây dựng niềm tin. Đây cũng là phương pháp dạy cho trẻ dạy cho trẻ cách giải quyết vấn đề. Hãy chia sẻ những kinh nghiệm của bản thân thay vì giáo huấn con và bắt chúng phải tuân theo ý của bạn một cách độc đoán.

Bạn có thể xây dựng sự kết nối mạnh hơn với con bằng cách công nhận và khen thưởng những nỗ lực của chúng. Cho phép chúng có cơ hội để học những điều mới, khen thưởng khi chúng đã làm tốt.

Không nên cảm thấy bị chối bỏ khi con muốn tự lập

Một điều dễ nhận thấy là trẻ ở lứa tuổi này bắt đầu ngưng nhận sự giúp đỡ từ bố mẹ mà dựa vào bạn bè nhiều hơn. Vì thế, bố mẹ cần cân nhắc trước khi muốn lấy thông tin từ một trong số những bạn cùng trang lứa của trẻ. Trong thế giới riêng biệt của con, lúc này vai trò của bố mẹ đã dần mờ nhạt.

Đây là giai đoạn trẻ thực sự có những bí mật muốn giấu bố mẹ. Ngược lại, bố mẹ không đủ thời gian và nhẫn nại để kịp thích nghi với những chuyển biến quá lớn trong con. Bố mẹ càng quan tâm, tò mò tìm hiểu con từ bè bạn bao nhiêu thì con lại càng tỏ ra xa lánh, thờ ơ với bố mẹ bấy nhiêu. Cảm thấy mình bị chối bỏ cũng là điều dễ hiểu và quan trọng là bố mẹ cần tỉnh táo để vượt qua.

Thử tiếp cận gián tiếp

Khi con còn nhỏ, bố mẹ có thể hỏi thẳng vấn đề như: “Hôm nay, con học thế nào?”, “Ở trường có chuyện gì không?” hay “Con làm bài kiểm tra tốt không?” thì giờ đây mọi chuyện đã khác. Ở tuổi này, việc bạn hỏi những câu hỏi trực tiếp như vậy sẽ khiến con khó chịu và cảm thấy thế giới riêng của mình bị xâm phạm.

Nếu bố mẹ ngồi xuống bên con, không đặt bất cứ câu hỏi nào, chỉ lắng nghe thôi thì sẽ có khả năng biết được rất nhiều bí mật mà con đang giấu. Thỉnh thoảng, bạn có thể chủ động chia sẻ hay đưa ra lời khuyên cho con nhưng đừng can thiệp hay cố giải quyết các vấn đề thay con.

Việc hiểu rõ những thay đổi về tâm sinh lý diễn ra trong tuổi dậy thì của con là cần thiết với các bậc phụ huynh. Nhờ đó, bạn sẽ có cách dạy con hiệu quả. Không có điều gì đảm bảo bạn có thể ngăn con tránh khỏi những rủi ro gặp phải khi bước vào tuổi dậy thì, như rượu bia, nghiện ma túy hoặc tình dục không an toàn. Tuy nhiên, việc chia sẻ thật lòng và gần gũi với con, tôn trọng những quyết định và không quá phán xét chúng có thể hướng trẻ đến những điều tích cực một cách dễ dàng hơn.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những điều cơ bản về dậy thì ở con trai

Bình luận
Tin mới
  • 25/07/2026

    8 lời khuyên khi tập thể dục nếu bị hen suyễn dị ứng

    Trên thực tế, tập thể dục thường xuyên đã được chứng minh là cải thiện các triệu chứng hen suyễn nói chung. Các mẹo dưới đây có thể giúp bạn lựa chọn các bài tập phù hợp và lập kế hoạch để giúp ngăn ngừa các triệu chứng.

  • 24/07/2026

    Quả măng cụt không tốt cho sức khỏe trong trường hợp nào?

    Măng cụt là loại trái cây nhiệt đới nổi tiếng với hương vị thơm ngon và giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, liệu việc ăn măng cụt có gây ra tác hại nào cho sức khỏe hay không và sử dụng thế nào mới đúng cách?

  • 24/07/2026

    Hướng dẫn quản lý dinh dưỡng và phục hồi thể lực trong thi đấu bóng đá

    Sự kiện World Cup đang đến gần, thu hút sự quan tâm lớn đối với môn thể thao vua. Trong bóng đá hiện đại, thể lực và sức bền là những yếu tố quyết định thành bại trên sân cỏ. Một trận đấu kéo dài đòi hỏi các cầu thủ phải tiêu hao một lượng năng lượng khổng lồ thông qua các chuỗi vận động cường độ cao ngắt quãng. Dưới góc độ y học thể thao, việc thiết lập một chiến lược dinh dưỡng chuyên sâu không chỉ giúp duy trì phong độ mà còn giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương cơ xương khớp.

  • 23/07/2026

    Cách phục hồi hệ tiêu hóa cho trẻ sau sử dụng kháng sinh

    Có một kịch bản quá quen thuộc tại các gia đình Việt Nam: Con chớm ho, sốt, viêm họng… đi khám hoặc tự mua thuốc uống một đợt kháng sinh 5-7 ngày. Con hết sốt, cắt ho, cha mẹ thở phào nhẹ nhõm, nghĩ rằng "cuộc chiến" đã kết thúc.

  • 23/07/2026

    Sốc nhiệt mùa nắng nóng: Nhận biết dấu hiệu và xử trí khẩn cấp đúng cách

    Sốc nhiệt là tình trạng cấp cứu y tế nguy hiểm xảy ra khi nhiệt độ cơ thể tăng vọt vượt ngưỡng an toàn, có thể gây tổn thương não và các cơ quan nội tạng, thậm chí tử vong nếu không được xử lý ngay lập tức. Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm tại Việt Nam, hiểu biết về sốc nhiệt có thể cứu sống một người.

  • 22/07/2026

    Mùa hè uống gì tốt nhất?

    Vào mùa hè, nhu cầu bổ sung nước và dưỡng chất của cơ thể tăng cao. Bên cạnh nước lọc, một số đồ uống giúp cung cấp vitamin, chất chống oxy hóa, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần duy trì sức khỏe nếu sử dụng hợp lý.

  • 22/07/2026

    Tại sao người Nhật có sức khỏe tốt?

    Nhật Bản không chỉ giữ kỷ lục về tuổi thọ, mà tỷ lệ béo phì, thừa cân ở Nhật Bản cũng luôn được duy trì ở mức thấp nhất trên thế giới (3%). Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu bí quyết sức khỏe của người Nhật.

  • 21/07/2026

    Uống nước lá đinh lăng, lạc tiên có tác dụng gì?

    Nước lá đinh lăng, lạc tiên là sự kết hợp giữa hai loại thảo dược phổ biến trong y học cổ truyền Việt Nam, bao gồm lá đinh lăng và lạc tiên. Cả hai loại thảo dược này đều có nhiều công dụng cho sức khỏe.

Xem thêm