Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bệnh sốt xuất huyết: Người bệnh nên ăn thế nào để nhanh hồi phục?

Bệnh sốt xuất huyết hay sốt xuất huyết dengue là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do virus Dengue gây ra, ở Việt Nam bệnh lây truyền chủ yếu từ muỗi Aedes aegypti (muỗi vằn). Bệnh xảy ra ở mọi lứa tuổi, mọi khu vực địa lý. Người mắc bệnh sốt xuất huyết cần chế độ dinh dưỡng thế nào để nhanh hồi phục?

Chế độ dinh dưỡng cho người bị sốt xuất huyết phụ thuộc vào các giai đoạn, tình trạng bệnh và các biến chứng.

1. Trong giai đoạn ủ bệnh sốt xuất huyết

Thời gian ủ bệnh sốt xuất huyết trung bình từ 4-7 ngày hoặc kéo dài đến 2 tuần. Nếu được chẩn đoán sớm bằng test nhanh tìm kháng nguyên NS1 trong 5 ngày đầu, người bệnh có thể tập trung ăn uống nhiều hơn bình thường các thực phẩm giàu năng lượng và các chất dinh dưỡng giúp tăng sức đề kháng để dự trữ cho giai đoạn phát bệnh, nhất là người gầy, người có nguy cơ thiếu dinh dưỡng.

Bệnh sốt xuất huyết: Người bệnh nên ăn thế nào để nhanh hồi phục? - Ảnh 1.

Chế độ dinh dưỡng cho người bị sốt xuất huyết phụ thuộc vào các giai đoạn, tình trạng bệnh.

2. Giai đoạn cấp tính sốt xuất huyết hay giai đoạn toàn phát

Phần lớn người bệnh đều có sốt gây mất nước, làm tăng quá trình dị hóa, đồng thời vừa thiếu cung cấp các chất dinh dưỡng do biếng ăn và giảm ăn, dẫn đến mất cân bằng năng lượng, và mất cân bằng Nitơ kéo theo mất kali, magnesium, kẽm, phospho và lưu huỳnh qua nước tiểu tỉ lệ thuận với lượng mất nitơ.

Tình trạng hạ canxi, natri và đường huyết trong các trường hợp bệnh nặng phải cấp cứu. Nuôi ăn ngoài đường tiêu hóa khi có biến chứng nặng như xuất huyết tiêu hóa, biến chứng não không ăn được, sốc do mất dịch, thoát dịch.

3. Sốt xuất huyết Dengue không biến chứng

Khi sốt xuất huyết không có hay chưa có biến chứng, nhưng có sốt cao kèm mất nước, điều quan trọng là cần bù nước đầy đủ. 

Chế độ ăn chủ yếu là sữa, nước đường, các loại nước ép trái cây chứa nhiều nước, vitamin và khoáng chất, vitamin C giúp tăng sức đề kháng như cam, quýt, bưởi, nước chanh, nước dừa tươi. 

Người bệnh sốt xuất huyết hạn chế ăn kiêng, nên ăn thức ăn lỏng hoặc mềm như cháo, súp để dễ nuốt và dễ tiêu hóa, giúp bổ sung thêm nước vào cơ thể. Tăng dần lượng ăn bằng súp, cháo thịt, cháo cá, phở, hủ tíu, cơm mềm với canh. Nếu không có bệnh tiểu đường cần tăng sử dụng đường fructose, sarcarose như mật ong, trái cây. Khuyến khích cho trẻ bị sốt xuất huyết ăn nhiều thức ăn chúng ưa thích. Tránh ăn các thức ăn có màu nâu, đỏ như huyết, củ dền để dễ phát hiệu sớm khi có xuất huyết tiêu hóa.

Bệnh sốt xuất huyết: Người bệnh nên ăn thế nào để nhanh hồi phục? - Ảnh 2.

Ngoài chế độ dinh dưỡng đúng, người bệnh sốt xuất huyết cần bù nước kịp thời.

4. Sốt xuất huyết có biến chứng: 

Bệnh sốt xuất huyết có thể gây ra một số biến chứng thường gặp như:

Sốc sốt xuất huyết Dengue:

Khi sốt xuất huyết trong giai đoạn hồi sức do sốc, đường huyết của người bệnh được chú ý theo dõi chặt chẽ và điều trị bằng các dung dịch cao phân tử và glucose ưu trương qua đường tĩnh mạch. Khi bệnh nhân hết sốc, cho ăn sớm qua đường miệng với thức ăn lỏng thay thế dần nuôi ăn qua đường tĩnh mạch.

Sốt xuất huyết Dengue có xuất huyết tiêu hóa:

Bệnh nhân sẽ được cho nhịn ăn tạm thời và thay bằng nuôi ăn qua đường tĩnh mạch cho đến khi hết xuất huyết tiêu hóa. Chú ý khi sử dụng dung dịch nuôi chủ yếu là glucose 5 - 10% và acid amin 10%, khả năng cung cấp chỉ đạt khoảng 50% nhu cầu. Cần quan tâm ngăn ngừa sự quá tải dịch và chống toan chuyển hóa. Khi ổn định, tập cho người bệnh ăn lại bằng nước đường lạnh một ngày, sau đó thay dần bằng những thức ăn mềm lạnh, đơn giản với nhiều chất dinh dưỡng và theo dõi xuất huyết tái phát để xử trí kịp thời.

Sốt xuất huyết Dengue có biến chứng gan:

Nếu bệnh sốt xuất huyết có biếng chứng viêm gan, gây sưng đau vùng hạ sườn phải và tăng men gan. Cung cấp chất đạm bình thường là 1,1 - 1,3 g/kg cân nặng, giảm lipid còn dưới 15% so với tổng năng lượng. Nếu có hôn mê gan cần giảm protein còn 0,3 - 0,6 g/kg cân nặng và giảm năng lượng do lipid còn dưới 10% so với tổng năng lượng.

Sốt xuất huyết Dengue có biến chứng não (Hôn mê):

Khi sốt suất huyết biến chứng não như hôn mê, bệnh nhân sẽ được nuôi ăn qua ống thông phối hợp với đường tĩnh mạch. Cần thận trọng khi chỉ định đặt ống thông dạ dày và nếu thời gian hôn mê lâu (>7 ngày) thì phải nuôi dưỡng đủ nhu cầu các chất dinh dưỡng theo lứa tuổi, khi người bệnh hồi tỉnh tập ăn sớm bằng miệng.

5. Giai đoạn hồi phục

Giai đoạn phục hồi thường vào ngày thứ 7-10 của bệnh, cần tăng năng lượng và đạm, tăng dần lượng ăn cho mỗi bữa ăn lên 10-20% hay hơn nữa và ăn bù thêm một bữa phụ mỗi ngày như sữa, cháo, sữa chua, trái cây. Vẫn nên ăn thực phẩm mềm sau 3 ngày để phòng xuất huyết tiêu hóa. 

Đặc biệt đối với trẻ em bị sốt xuất huyết, sữa là nguồn dinh dưỡng quan trọng nhất, tiếp tục cho trẻ bú mẹ, chia nhỏ bữa ăn và nước uống, tránh cho ăn dồn dập. Uống nhiều nước như nước lọc, nước canh, nước rau luộc, nước ép trái cây. 

Khi xuất viện, người bệnh cần được tiếp tục theo dõi, ăn uống đầy đủ thực phẩm giàu chất đạm như thịt, cá, trứng, sữa, tôm cua... , chú ý phối hợp các thực phẩm chứa các chất dinh dưỡng giúp tăng sức đề kháng nêu trên; tránh lo lắng, ngủ và nghỉ ngơi đầy đủ; sinh hoạt, làm việc, học tập điều độ; tập thể dục nhẹ nhàng vừa sức và tăng dần sẽ giúp người bệnh nhanh chóng hồi phục.

Tìm hiểu thêm thông tin tại bài viết: Các chế độ chăm sóc bệnh nhân sốt xuất huyết đúng cách.

TS.BS. Nguyễn Thanh Danh - Theo Viện Nghiên cứu Dinh dưỡng TP. HCM
Bình luận
Tin mới
  • 16/11/2026

    Làm sao để giảm ho sau cảm cúm: Nguyên nhân và cách xử lý hiệu quả

    Ho kéo dài sau khi đã khỏi các triệu chứng cấp tính của cảm cúm là tình trạng phổ biến, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần sau khi hết sốt và nghẹt mũi.

  • 16/11/2026

    Dầu cá với bệnh viêm khớp

    Dầu cá từ lâu đã được sử dụng như một biện pháp hỗ trợ trong điều trị viêm khớp, và ngày càng có nhiều bằng chứng khoa học cho thấy những lợi ích tiềm năng của nó. Tác dụng này chủ yếu liên quan đến hàm lượng axit béo omega-3, vốn có khả năng điều hòa phản ứng viêm thông qua việc ức chế một số chất trung gian gây viêm trong cơ thể.

  • 15/11/2026

    Tình yêu tuổi học trò và hành trình bảo vệ sức khỏe giới tính cho con

    Tuổi học trò đánh dấu giai đoạn trẻ bắt đầu chớm nở những rung động đầu đời và dần định hình nhận thức về bản thân cùng các mối quan hệ xung quanh. Những biến đổi tâm sinh lý dồn dập vừa mang lại cảm giác háo hức, vừa khiến trẻ không khỏi lúng túng, bối rối. Nếu không có sự định hướng đúng đắn, trẻ rất dễ tiếp nhận thông tin lệch lạc và đưa ra những quyết định gây ảnh hưởng đến bản thân. Để giúp cha mẹ trở thành người đồng hành đáng tin cậy, trang bị cho con kiến thức khoa học cùng kỹ năng tự bảo vệ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin chia sẻ những góc nhìn chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 15/11/2026

    Vaccine cúm – Tầm quan trọng của tiêm chủng trong mùa đông

    Mùa đông là thời điểm virus cúm hoạt động mạnh, khiến số ca mắc tăng nhanh, đặc biệt ở người già, trẻ nhỏ và người có bệnh mạn tính. Tiêm vaccine cúm không chỉ giúp phòng bệnh hiệu quả mà còn giảm nguy cơ biến chứng nặng, nhập viện và tử vong trong mùa dịch.

  • 14/11/2026

    Dấu hiệu rụng trứng và cách xác định ngày dễ thụ thai

    Rụng trứng là thời điểm noãn trưởng thành được phóng ra khỏi buồng trứng và có thể gặp tinh trùng để thụ tinh. Nhận biết đúng các dấu hiệu rụng trứng giúp các cặp vợ chồng xác định khoảng thời gian có khả năng thụ thai cao nhất trong mỗi chu kỳ kinh nguyệt.

  • 14/11/2026

    Rhino Virus – Nguyên nhân gây cảm trong lúc giao mùa

    Đây là một nguyên nhân gây bệnh cảm lạnh và viêm hô hấp thường gặp ở vào thời tiết ẩm ướt, thời tiết đặc trưng trong lúc giao mùa đông sang xuân.

  • 13/11/2026

    Hội chứng alpha-gal là gì?

    Hội chứng alpha-gal (AGS) là một dạng dị ứng nghiêm trọng, có khả năng đe dọa tính mạng, được kích hoạt bởi vết cắn của ve và gây ra dị ứng với một phân tử đường có trong thịt, các sản phẩm từ động vật có vú. Cùng tìm hiểu về hội chứng alpha-gal qua bài viết sau!

  • 13/11/2026

    Cách phòng ngừa "nước ăn chân" và ghẻ lở mùa mưa lũ

    Mùa mưa lũ không chỉ mang đến thiệt hại về tài sản và môi trường sống mà còn tạo ra môi trường lý tưởng cho nhiều loại bệnh da liễu phát triển mạnh. Nước ngập bẩn chứa hỗn hợp vi khuẩn, vi nấm, ký sinh trùng và hóa chất trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với hàng rào bảo vệ tự nhiên của da.

Xem thêm