Bệnh lý tuyến giáp khi mang thai

Tuyến giáp là một tuyến nội tiết nằm ở vị trí giữa của cổ, có vai trò tiết hormone thyroid (T3/T4). Hormone thyroid  có chức năng điều hòa nhiều chuyển hóa trong cơ thể.

Chứng suy giáp là hiện tượng tuyến giáp không thể tiết đủ hormone thyroid. Các triệu chứng của suy giáp bao gồm mệt mỏi, đau cơ, táo bón, rụng tóc và giảm khả năng chịu lạnh. Khi bệnh tiến triển nặng hơn, các triệu chứng như tăng cân, giảm nhận thức và mất ngủ có thể xuất hiện. Nếu không được điều trị, suy giáp có thể khiến người bệnh bị hôn mê.

Ngược lại, chứng cường giáp là hiện tượng tuyến giáp tiết quá nhiều hormone thyroid. Các triệu chứng của cường giáp bao gồm run, bồn chồn, mất ngủ, ra nhiều mồ hôi, giảm khả năng chịu nóng, nhịp tim nhanh > 100 nhịp/phút, huyết áp cao và sự phình to của tuyến giáp gây nên bệnh bướu cổ.

Cả suy giáp và cường giáp đều được chẩn đoán bằng xét nghiệm máu để kiểm tra nồng độ của một số hormon như THS (thyroid stimulating hormone).

Suy giáp ở phụ nữ có thai

Ở những nước phát triển, suy giáp thường gây ra do một căn bệnh tự miễn tại tuyến giáp gọi là bệnh Hashimoto (nhược giáp). Ở những quốc gia đang phát triển, suy giáp lại thường do nguyên nhân thiếu iod.

Đối với phụ nữ có thai, nếu chứng suy giáp không được điều trị hoặc điều trị bằng phương pháp không thích hợp, nguy cơ xảy ra một số biến chứng có thể gia tăng bao gồm:

     Hạn chế sự phát triển của thai nhi

     Trẻ nhẹ cân khi sinh

     Chậm phát triển trí tuệ ở trẻ

Ở một số khu vực đang phát triển trên thế giới, trẻ sơ sinh thường được theo dõi sàng lọc để phát hiện chứng suy giáp bẩm sinh. Nếu trẻ được chẩn đoán và điều trị trong vòng một vài tuần sau sinh, trẻ vẫn có thể phát triển và có trí tuệ bình thường.

Thuốc levothyroxin là một loại thuốc thường được sử dụng để điều trị suy giáp ở phụ nữ mang thai. Liều thuốc được điều chỉnh cho từng đối tượng để đưa nồng độ TSH trong máu trở lại mức bình thường. Liều lượng cần được điều chỉnh theo từng tháng để giữ nồng độ TSH ổn định. Các bác sỹ thường kiểm tra nồng độ hormon THS bằng các xét nghiệm máu mỗi 3 tháng trong thai kỳ.

Cường giáp ở phụ nữ có thai

Cường giáp trong thai kỳ thường do một bệnh tự miễn có tên là Graves (hay bệnh Basedow) gây ra. Bản thân căn bệnh này và các liệu pháp điều trị đều có thể làm tăng nguy cơ đối với thai nhi và trẻ sơ sinh. Bệnh này có thể gây nên một số vấn đề về tim mạch hay tuyến giáp ở thai nhi, đồng thời ảnh hưởng đến sự phát triển của bào thai trong thai kỳ. Phụ nữ mang thai mắc chứng suy giáp cũng có nguy cơ cao bị sẩy thai, huyết áp cao và sinh non. Đứa trẻ sinh ra cũng dễ bị nhẹ cân và suy tim.

Chứng suy giáp trong thai kỳ thường được điều trị với thuốc có tác dụng làm giảm mức nồng độ hormone thyroid tới mức cho phép. Tuy nhiên, những thuốc này cũng có một số tác dụng phụ nhất định như giảm bạch cầu và đôi khi người bệnh phải ngừng thuốc. Một thuốc được sử dụng khá phổ biến để điều trị cường giáp ở phụ nữ có thai là propylthiouracil (PTU). Phụ nữ sử dụng thuốc này cần phải được theo dõi thường xuyên và xét nghiệm máu để điều chỉnh liều cho phù hợp. Trong trường hợp người bệnh không đáp ứng với thuốc điều trị, các bác sỹ có thể sẽ phải làm phẫu thuật cắt bỏ tuyến giáp.

Trong suốt thời gian mang thai, thai nhi cũng cần phải được theo dõi về tốc độ phát triển cũng như đo nhịp tim thai.

Khoảng 1% phụ nữ mang thai mắc chứng cường giáp sẽ dẫn đến hiện tượng cường giáp trầm trọng hơn và người mẹ cũng có nguy cơ bị suy tim. Trường hợp xảy ra cơn cường giáp trầm trọng, phụ nữ mang thai cần được đưa tới phòng cấp cứu gần nhất. Bệnh này có thể được điều trị bằng thuốc. Đồng thời đứa trẻ cũng cần phải được theo dõi chặt chẽ bằng phương pháp siêu âm hay thực hiện các non-stress test để đảm bảo rằng thai nhi vẫn bình thường.