Bệnh celiac không được chẩn đoán có thể dẫn đến vô sinh

Bệnh celiac là gì?

Bệnh celiac là một bệnh lý mà cơ thể phản ứng lại với một protein trong thực phẩm tên là gluten. Nếu một người mắc bệnh Celiac ăn những thực phẩm chứa gluten, hệ miễn dịch sẽ tấn công niêm mạc ruột non. Gluten không được tiêu hóa có thể hoặc không thể gây ra các triệu chứng nhưng làm tổn thương niêm mạc ruột.

Ruột non bình thường có niêm mạc bao phủ, với các nếp gấp và các vi nhung mao. Các nhung mao làm tăng diện tích bề mặt của ruột non và giúp tăng hấp thu các chất dinh dưỡng từ thực phẩm. Khi một người mắc bệnh celiac ăn gluten, các nhung mao ruột bị tổn thương và mất dần, dẫn đến khó hấp thu các chất dinh dưỡng. 

Gluten là tên gọi chung của các protein có trong một số loại ngũ cốc, nhiều trong lúa mạch đen và tất cả các sản phẩm của lúa mỳ. Gluten cũng có mặt trong một số sản phẩm không phải thực phẩm như chất dính của tem và một số loại thuốc.

Nguyên nhân

Vô sinh là tình trạng không có khả năng có thai sau một năm không sử dụng biện pháp tránh thai. Ở nữ, khó thụ thai là do vấn đề về rụng trứng, trong khi ở nam giới, vô sinh thường xuyên xảy ra do nam giới không sản xuất đủ tinh trùng hoặc tinh trùng bất thường.

Nguyên nhân tại sao càng nhiều người mắc bệnh celiac không được chẩn đoán và điều trị sẽ dẫn đến vô sinh hiện vẫn chưa được biết rõ. Điều này có thể do thiếu dinh dưỡng, xảy ra do bạn không thể hấp thu dinh dưỡng trong thức ăn. Cũng có nhiều lí do chưa được phát hiện.

Tỉ lệ vô sinh cao ở phụ nữ mắc celiac

Các nghiên cứu đã tìm ra tỉ lệ mắc celiac là khoảng 4% ở phu nữ bị vô sinh không rõ nguyên nhân. Trong một nghiên cứu, cho thấy 4 trường hợp bệnh celiac trong một nhóm 98 phụ nữ bị vô sinh không rõ lí do, không có phụ nữ mắc celiac nào có nhiều tổn thương ruột non. Tuy nhiên, 2 phụ nữ trải qua thiếu máu thiếu sắt, là một triệu chứng của bệnh celiac.

Một nghiên cứu khác theo dõi tỉ lệ trẻ sơ sinh có bố mẹ mắc bệnh celiac so với những đứa trẻ sinh ra ở nhóm chứng. Nghiên cứu cho thấy rằng phụ nữ mắc bệnh celiac có ít con hơn trước khi họ được chẩn đoán bệnh- trung bình 1.9 trẻ, so với 2.5 trẻ trong nhóm chứng. Sau khi phụ nữ được chẩn đoán bệnh celiac, sự khác biệt bắt đầu lộ ra.

Các nhà nghiên cứu kết luận rằng bệnh celiac gây nên sự khác biệt trong thụ tinh trước chẩn đoán, trong khi chế độ ăn không gluten sửa chữa điều này sau khi chẩn đoán.

Một số ít nghiên cứu đươc thực hiện trong vấn đề sinh dục nam với bệnh celiac. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tại Ý đã ghi chú rằng bệnh nhân nam mắc celiac có nguy cơ vô sinh và các vấn đề sinh dục khác cao hơn, cũng như tỷ lệ thiếu androgen cao hơn.

Vấn đề chu kì kinh nguyệt ở phụ nữ mắc celiac

Ở phụ nữ mắc celiac, vấn đề kinh nguyệt là rất phổ biến, có thể gợi ý cho những nguyên nhân dẫn đến vô sinh.

Một nghiên cứu ở Ý, gần 20% phụ nữ mắc bệnh celiac bị vô kinh hoặc lỡ chu kì. Trong khi chỉ có 2.2% những người không mắc celiac trải qua tình trạng vô kinh.

Trong khi đó, biến chứng thai kì ví dụ như nguy cơ sảy thai, huyết áp tăng, thiếu máu trầm trọng hoặc chậm phát triển trong tử cung cao hơn 4 lần ở phụ nữ mắc bệnh celiac.

Vô sinh không lí giải được? Cân nhắc xét nghiệm bệnh celiac

Nhiều chuyên gia khuyến cáo bạn nên xét nghiệm bệnh celiac nếu bạn vô sinh không rõ lí do- đặc biệt nếu bạn có bất kì triệu chứng hoặc yếu tố nguy cơ nào của bệnh celiac.

Tuy nhiên, nhiều phụ nữ được chẩn đoán trong những nghiên cứu vô sinh này có những triệu chứng mơ hồ của bệnh celiac hay còn gọi là bệnh celiac âm thầm, mà bạn không có triệu chứng nào rõ ràng (bạn mắc bệnh celiac mà không có triệu chứng tiêu hóa, hoặc trên thực tế là không có triệu chứng nào). Vì thế bạn không nên phụ thuộc vào triệu chứng để nhận định nguy cơ cho tình trạng này.

Nếu bạn vô sinh và bạn có bệnh celiac: tin vui là nhiều phụ nữ vô sinh trước đây có khả năng thụ thai thành công sau khi được chẩn đoán bệnh celiac và tuân theo chế độ ăn không  gluten.