Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

8 sự thật về gây mê có thể bạn chưa biết

Các bạn thường nghe mọi người nhắc nhiều đến gây mê nhưng có những điều về chúng mà chưa chắc bạn đã biết. Bài viết dưới đây sẽ tiết lộ 8 sự thật về gây mê có thể khiến bạn phải ngạc nhiên.

Người hút thuốc có thể cần gây mê nhiều hơn người không hút thuốc

Các bác sĩ gây mê từ lâu đã nhận thấy rằng những người hút thuốc thường cần gây mê nhiều hơn. Nghiên cứu sơ bộ được trình bày tại hội thảo của Hiệp hội Gây mê Châu Âu cho thấy những phụ nữ hút thuốc cần gây mê nhiều hơn 33% trong quá trình phẫu thuật so với những phụ nữ không hút thuốc và những người tiếp xúc với khói thuốc thụ động cần gây mê nhiều hơn 20%. Cả hai nhóm hút thuốc đều cần dùng thêm thuốc giảm đau sau phẫu thuật.

Những người hút thuốc có đường hô hấp bị kích thích. Do đó, họ có thể cần liều thuốc giảm đau cao hơn để cải thiện khả năng chịu đựng của đường thở. Những người hút thuốc hoặc sử dụng cần sa hàng ngày hoặc hàng tuần có thể cần mức độ gây mê cao hơn gấp đôi đối với các thủ thuật thông thường như nội soi

Nếu bạn biết trước rằng mình sắp trải qua phẫu thuật, việc bỏ hút thuốc thậm chí chỉ vài ngày trước đó có thể giúp giảm nguy cơ biến chứng và giúp bạn nhanh lành vết thương.

Gây mê không phải lúc nào cũng làm bạn ngủ

Gây tê cục bộ chỉ làm tê một vùng nhỏ trên cơ thể để tránh đau khi thực hiện các thủ thuật như nhổ răng, khâu vết cắt sâu hoặc tẩy nốt ruồi. Gây tê vùng giúp giảm đau và cử động ở một vùng rộng hơn trên cơ thể nhưng giúp bạn hoàn toàn tỉnh táo, có thể nói chuyện và trả lời các câu hỏi. Gây tê ngoài màng cứng khi sinh con là một ví dụ.

Gây mê toàn thân ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể, khiến bạn bất tỉnh và không thể cử động. Thường được sử dụng cho các hoạt động lớn và tốn thời gian. Với liều lượng nhỏ hơn, thuốc gây mê toàn thân có thể được sử dụng để tạo ra "giấc ngủ chạng vạng", một loại thuốc gây mê ít mạnh hơn giúp bạn buồn ngủ, thư giãn và khó có thể di chuyển hoặc biết chuyện gì đang xảy ra.

Bị thức tỉnh trong khi phẫu thuật

Tình trạng này cực kỳ hiếm, xảy ra khi bạn nhận thức được môi trường xung quanh và các sự kiện xảy ra trong quá trình phẫu thuật. Những cơn tỉnh giấc như vậy thường diễn ra trong thời gian ngắn và thường không cảm thấy đau. Tình trạng này phổ biến hơn ở những người có nguy cơ cao mắc nhiều bệnh lý hoặc những người đang được điều trị cấp cứu, trong đó liều gây mê thông thường không thể được cung cấp một cách an toàn.

Thừa cân làm tăng nguy cơ biến chứng

Đối với những người thừa cân thì thường sẽ khó đưa ra liều lượng thuốc tốt nhất và truyền thuốc đó qua đường tĩnh mạch so với những người khác. Ngoài ra, thừa cân, béo phì làm tăng nguy cơ ngưng thở khi ngủ, một tình trạng gây ra tình trạng ngừng thở thường xuyên, ảnh hưởng đến quá trình nhận đủ oxy và luồng không khí, đặc biệt là trong quá trình gây mê toàn thân. Giảm cân trước khi phẫu thuật có thể làm giảm nguy cơ biến chứng.

Đọc thêm tại bài viết: Dị ứng thuốc mê

Tìm ra các cách khác nhau để quá trình gây mê hiệu quả hơn

Khi gần đây, gây mê đã trở thành một phần của quá trình phẫu thuật thông thường thì nhiều bác sĩ lại không biết nhiều về cách thức chúng hoạt động. Hiện nay, thuốc gây mê được cho là làm gián đoạn tín hiệu thần kinh bằng cách nhắm vào các phân tử protein đặc hiệu bên trong màng tế bào thần kinh. Theo các bác sĩ tiếp tục tìm hiểu thêm về gây mê, những loại thuốc này sẽ ngày càng hiệu quả hơn.

Những người tóc đỏ không cần gây mê nhiều 

Những người có mái tóc đỏ mang gen gọi là thụ thể melanocortin-1 (MC1R), được cho là làm giảm độ nhạy với thuốc gây mê. Một nghiên cứu cho thấy không có sự khác biệt về mức độ cần gây mê toàn thân, tốc độ hồi phục hoặc mức độ đau sau phẫu thuật giữa các bệnh nhân có mái tóc đỏ hoặc tóc sẫm màu hơn.

Thử áp dụng liệu pháp mùi hương

Một số mùi hương đã được chứng minh là giúp giảm cơn buồn nôn và nôn thường xảy ra sau khi gây mê. Hít tinh dầu gừng hoặc hoa oải hương trong 5 phút giúp giảm mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng đó tốt hơn so với dùng giả dược. Hít thở sâu ba lần trong khi bịt mũi bằng một miếng gạc thấm tinh dầu gừng hoặc kết hợp tinh dầu gừng, bạc hà với thảo quả, giúp bệnh nhân cảm thấy ít buồn nôn hơn sau khi làm thủ thuật và không cần nhiều thuốc để điều trị chứng buồn nôn.

Gây mê có thể ảnh hưởng đến trí nhớ

Gây mê toàn thân có thể gây mất trí nhớ kéo dài nhiều ngày, thậm chí nhiều tháng. Một số hiện tượng mất trí nhớ này có thể là do các yếu tố khác ngoài gây mê, chẳng hạn như viêm nhiễm hoặc căng thẳng do phẫu thuật gây ra. Một số trường hợp có thể là do tác dụng gây mê của các thụ thể gây mất trí nhớ trong não.

Ở bệnh nhân trên 70 tuổi, việc tiếp xúc với thuốc gây mê có thể gây ra sự suy giảm chức năng não.

Vì vậy, dù bạn ở độ tuổi nào, hãy ghi lại những hướng dẫn của bác sĩ sau khi gây mê toàn thân hoặc đi cùng gia đình, người thân để họ có thể đảm bảo những hướng dẫn đó được ghi lại tính chính xác và hỗ trợ bạn khi cần.

Tháng 4 này, Phòng khám chuyên khoa dinh dưỡng VIAM - Viện Y học ứng dụng Việt Nam hân hoan chào mừng sinh nhật lần thứ 6 với vô vàn ưu đãi và quà tặng khi khám dinh dưỡng. Chương trình ưu đãi áp dụng từ ngày 01/04/2024 đến hết ngày 30/04/2024. Để đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Hotline 0935.18.3939 / 024.3633.5678 hoặc đặt lịch trực tiếp TẠI ĐÂY.

BS. Hồ Mai Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Everyday Health
Bình luận
Tin mới
  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

  • 30/10/2026

    Interferon là gì và những điều bạn cần biết khi điều trị bằng interferon

    Interferon là một loại protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch chống lại một số bệnh nhiễm trùng và bệnh lý nhất định. Các loại thuốc interferon hoạt động tương tự như interferon tự nhiên do cơ thể sản xuất. Các bác sĩ thường sử dụng interferon để điều trị các bệnh nhiễm virus, một số loại ung thư và các tình trạng sức khỏe khác. Cùng tìm hiểu về interferon qua bài viết sau!

  • 30/10/2026

    7 cách giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

    Chưa có cách chữa khỏi bệnh Alzheimer, nhưng có thể chủ động bảo vệ sức khỏe não bộ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ sớm.

  • 30/10/2026

    Viêm da mùa đông

    Viêm da mùa đông (hay còn gọi là “winter rash”) là tình trạng da bị kích ứng, khô, ngứa, đỏ hoặc bong tróc xảy ra khi da phải chịu tác động của môi trường lạnh, khô và thay đổi từ bên ngoài vào.

  • 29/10/2026

    Bệnh xương đá ác tính thể nặng (SMO)

    Bệnh xương đá ác tính nặng (SMO) là một rối loạn bẩm sinh dẫn đến suy giảm quá trình tái tạo xương. Bệnh đôi khi được gọi là bệnh xương cẩm thạch hoặc bệnh xương đá ác tính ở trẻ sơ sinh (MIOP). Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

Xem thêm