Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

5 bệnh mùa đông - xuân ai cũng có thể mắc phải

Mùa đông - xuân có 5 bệnh mà bất kỳ lứa tuổi nào cũng có thể mắc phải và thường xuyên gặp trong thời tiết lạnh giá, nồm ẩm. Các bệnh từ nhẹ tới trầm trọng.

Có rất nhiều bệnh hay gặp mùa đông xuân như: viêm họng, cảm lạnh, viêm xoang, COPD, viêm mũi dị ứng, viêm phổi… Nhưng có 5 bệnh mà bất kỳ lứa tuổi nào cũng có thể mắc phải và thường xuyên gặp trong thời tiết lạnh giá, nồm ẩm đó là: Viêm phế quản cấp, viêm mũi dị ứng, đau –viêm khớp, viêm xoang và đột quỵ.

1. Bệnh viêm phế quản cấp

Viêm phế quản cấp thường là một phần của nhiễm trùng đường hô hấp trên xảy ra ở những bệnh nhân không có các bệnh phổi mãn tính. Nguyên nhân hầu hết là do nhiễm virus.

- Triệu chứng của bệnh là ho khan hoặc ho khạc ít đờm đi kèm với các triệu chứng của nhiễm trùng đường hô hấp trên, hoặc các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên xuất hiện trước, thường là > 5 ngày. Đờm có thể trong, có mủ, hoặc đôi khi có máu. Người bệnh sốt nhẹ.

Viêm phế quản cấp thường là một phần của nhiễm trùng đường hô hấp trên xảy ra ở những bệnh nhân không có các bệnh phổi mãn tính. Nguyên nhân hầu hết là do nhiễm virus.

- Điều trị : Nếu bị nhẹ, chỉ cần điều trị giảm triệu chứng, bù dịch và làm cho bệnh nhân dễ thở. Tránh lạm dụng kháng sinh.

- Giải pháp: Ngoài việc điều trị thì việc phòng tránh đóng vai trò quan trọng trong việc phục hồi và ngăn ngừa biến chứng. Bạn nên đeo khẩu trang thường xuyên. Không hút thuốc lá và ngửi khói thuốc. Giữ ấm vùng mũi, ngực, họng khi trời lạnh.

2. Bệnh đau - viêm khớp

Những người bị bệnh về khớp cho biết vào mùa đông nhất là thời tiết lạnh, các khớp của họ trở nên rệu rão, đau nhức mà không rõ nguyên nhân. Thời tiết lạnh, ẩm cũng khiến tình trạng bệnh của những người bị khớp trở nên nặng hơn.

- Triệu chứng: Người bệnh thấy đau, cứng và sưng khớp. Người cảm thấy mệt mỏi, ớn lạnh, khó chịu, sốt. Xung quanh khớp ấm, đỏ. Khi xuất hiện các triệu chứng viêm khớp, bạn cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám, kiểm tra chất lỏng xung quanh khớp, tình trạng khớp sưng, nóng hoặc đỏ cũng như phạm vi cử động của khớp.

- Điều trị bệnh: Tùy vào vị trí viêm ở các khớp mà bác sĩ có phương án cho thuốc và hướng dẫn cách làm giảm thiểu cơn đau cũng như ngăn ngừa khớp bị tổn thương. Bên cạnh đó có thể chườm đá, dán miếng dán có tác dụng hạn chế cơn đau. Vật lý trị liệu là liệu pháp điều trị sử dụng các bài tập giúp tăng cường các cơ xung quanh khớp bị ảnh hưởng. Dựa trên thể trạng và mức độ viêm khớp của người bệnh, bác sĩ sẽ thiết lập cho họ những bài tập phù hợp.

- Giải pháp: Bạn nên tập thể dục thường xuyên. Vận động nhẹ nhàng kết hợp với các bài tập thể dục phù hợp với tuổi tác, sức khỏe. Không nên gắng sức mỗi khi thấy mệt mỏi. Một chế độ ăn uống cân bằng, đúng cách sẽ giúp bạn duy trì cân nặng ổn định và kiểm soát chứng viêm. Người bệnh viêm khớp nên ăn các loại cá, trái cây tươi, rau xanh, các thực phẩm chứa nhiều canxi và vitamin D. Bạn nên hạn chế ăn các loại thực phẩm tinh chế, thực phẩm chế biến sẵn và thực phẩm có nguồn gốc từ động vật.

3. Viêm xoang

Viêm xoang là tình trạng nhiễm trùng và viêm một hoặc nhiều xoang do xoang bị tắc nghẽn. Viêm xoang có 2 loại: Viêm xoang cấp tính xảy ra đột ngột và chỉ kéo dài trong thời gian ngắn. Viêm xoang mạn tính là kéo dài, lặp đi lặp lại. Có nhiều nguyên nhân khác nhau dẫn đến viêm xoang như: Viêm nhiễm, tăng cơ hội nhiễm siêu vi, vi khuẩn, nhiễm nấm; Người có các khối u trong mũi và trong khu vực xoang; Những người bị vẹo vách ngăn mũi, phì đại cuốn mũi, nghiện thuốc lá, hay bị nghẹt hoặc tắc mũi thương dễ bị viêm xoang.

- Triệu chứng khi bị viêm xoang: Bạn có cảm giác đau đầu. Ho, sốt, có cảm giác bị đè nặng hoặc đau ở trán hoặc mặt. Mũi bị nghẹt và chảy nước mũi, có dịch tiết ra màu xanh hoặc vàng xanh.

- Điều trị dùng thuốc xịt hay nhỏ mũi để giảm cảm giác khó chịu. Nếu bị đau đầu nhẹ có thể dùng thuốc giảm đau. Nếu viêm xoang do nhiễm khuẩn, bác sĩ sẽ chỉ định dùng kháng sinh. Bạn sẽ phải phẫu thuật nếu như điều trị nội khoa không thích ứng, vách ngăn mũi bị lệch, polyp mũi.

- Phòng ngừa: Bạn cần uống nhiều nước để làm loãng dịch trong mũi. Hạn chế rượu bia, các chất kích thích, có cồn. Không tự ý xịt và nhỏ thuốc khi không có đơn chỉ định của bác sĩ. Tránh tiếp xúc với các chất gây dị ứng.

4. Viêm mũi dị ứng

Dù không nghiêm trọng nhưng viêm mũi dị ứng cũng ảnh hưởng đến tâm trạng và sinh hoạt thường ngày. Viêm mũi dị ứng là tình trạng mũi bị kích thích và viêm không phải do virus, vi khuẩn mà do các tác nhân từ môi trường như lông sâu, bướm, phấn hoa, lông động vật, khói bụi, mạt nhà.

- Triệu chứng: Nguyên nhân gây viêm mũi dị ứng là do cơ thể giải phóng histamin khi tiếp xúc với các tác nhân dị ứng. Những người có cơ địa dị ứng, tiền sử gia đình mắc bệnh dị ứng… Các triệu chứng khi bị viêm mũi dị ứng là chảy nước mũi, mắt, nghẹt mũi, ngứa mũi, đỏ mắt, hắt xì liên tục. Người bệnh khó thở, mệt mỏi. Tuy không phải bệnh nghiêm trọng nhưng các triệu chứng kéo dài sẽ gây khó chịu, mệt mỏi… gây ảnh hưởng đến sinh hoạt, công việc, học tập.- Điều trị: Bạn có thể dùng các loại thuốc kháng histamin, thuốc nhỏ mắt, thuốc xịt nhỏ mũi để giúp giảm ngứa và các triệu chứng liên quan đến dị ứng khác trong thời gian ngắn.

- Giải pháp: Khi bị viêm mũi dị ứng, cần tăng cường miễn dịch như ăn uống các thực phẩm tươi ngon, uống nhiều nước ép trái cây, ăn nhiều rau xanh. Cần tránh xa những nơi ẩm thấp, môi trường bụi. Đeo khẩu trang khi tiếp xúc trực tiếp với các tác nhân gây dị ứng. Bảo vệ vùng tai và họng tốt sẽ giúp mũi khỏe mạnh, giảm bớt nguy cơ bị viêm mũi dị ứng nặng hơn.

5. Đột quỵ

Đây là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu. Đó là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do quá trình cấp máu não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể khiến não bộ bị thiếu oxy, không đủ dinh dưỡng để nuôi các tế bào. Hầu hết những người sống sót sau cơn đột quỵ đều có sức khỏe suy yếu hoặc mắc các di chứng như: cử động yếu một phần cơ thể, liệt bán hoặc toàn thân, rối loạn cảm xúc, mất ngôn ngữ, thị giác suy giảm... Vì thế người bị đột quỵ cần được phát hiện sớm và cấp cứu trong giờ vàng thì ít để lại di chứng sau này.

- Triệu chứng: Khi bị đột quỵ người bệnh cảm thấy mệt mỏi, cảm thấy hụt hơi,cử động chân tay khó. Hoa mắt, chóng mặt, người mất thăng bằng đột ngột, không phối hợp được các hoạt động. Đầu đau dữ dội, thị lực giảm, buồn nôn, nôn. Lúc này bạn cảm thấy khó phát âm, nói bị ngọng.

Đột quỵ là tình trạng não bộ bị tổn thương nghiêm trọng do quá trình cấp máu não bị gián đoạn hoặc giảm đáng kể khiến não bộ bị thiếu oxy, không đủ dinh dưỡng để nuôi các tế bào.

- Giải pháp: Để phòng tránh đột quỵ yếu tố dinh dưỡng, cách thức sinh hoạt khoa học hằng ngày là giải pháp tối ưu nhất. Ở bữa ăn hằng ngày trong gia đình bạn nên ăn nhiều rau quả, trái cây, các loại đậu, thịt trắng, hải sản. Mùa đông thời tiết khắc nghiệt, lạnh thì việc giữ ấm cơ thể luôn phải được đặt lên hàng đầu, đặc biệt là ở người cao tuổi. Tập thể dục giúp tăng cường tuần hoàn máu trong cơ thể, nâng cao sức khỏe. Kiểm tra sức khỏe định kỳ sớm phát hiện các yếu tố gây đột quỵ và chủ động can thiệp sẽ giúp phòng tránh đột quỵ hiệu quả.

Tham khảo thêm thông tin bài viết: Khuyến cáo của Bộ Y tế phòng chống dịch bệnh mùa đông xuân.

BS. Đỗ Trang (BV Đại học Y) - Theo suckhoedoisong.vn
Bình luận
Tin mới
  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

  • 09/10/2026

    Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã

    Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.

Xem thêm