Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Vitamin K2 – người dẫn đường cho canxi

Tại sao ăn/uống bổ sung canxi và vitamin D, còn cần bổ sung đầy đủ vitamin K2?

Vitamin K2 – người dẫn đường cho canxi

Rất nhiều người trong số chúng ta đều đã quá quen thuộc với vai trò quan trọng của vitamin Dcanxi. Canxi là khoáng chất chiếm 99% trong cấu trúc xương và răng, là khoáng chất giúp xương và răng chắc khỏe. Vitamin D là một loại vitamin tan trọng dầu, giúp cơ thể hấp thu canxi tốt hơn. Có lẽ bởi vậy mà việc sử dụng các sản phẩm bổ sung như sữa có chứa canxi và vitamin D đã trở nên quá quen thuộc với tất cả mọi người.  Tuy nhiên, không nhiều người biết rằng, để canxi phát huy tốt hiệu quả trong xương, ngoài vitamin D cần được bổ sung thêm vitamin K2. Vì thế, bộ ba hoàn hảo cho sức khỏe xương phải là canxi – vitamin D – vitamin K2 chứ không chỉ là canxi và vitamin D.

Là một khám phá khoa học quan trọng cho sức khỏe xương, Vitamin K2 là một trong số những loại vitamin K phổ biến nhất (nhóm vitamin K bao gồm vitamin K1, K2 và K3) và cũng là loại vitamin K được nghiên cứu nhiều nhất về tác dụng với sức khỏe xương. Vitamin K2 có nhiều trong đậu phụ, đặc biệt đậu phụ lên men kiểu Nhật (Natto), lòng đỏ trứng và các sản phẩm từ sữa, nhất là phô mai, bơ và sữa chua.

Phối hợp vitamin K2 và canxi

Quá trình hình thành xương được điều hòa cân bằng nhờ 2 quá trình là quá trình tạo cốt bào (tạo xương) và quá trình hủy cốt bảo (hủy xương). Miễn là quá trình hình thành xương xảy ra nhiều hơn quá trình phá hủy xương, thì cấu trúc khỏe mạnh của xương sẽ được duy trì. Quá trình tạo cốt bào sản xuất ra osteocalcin, giúp lấy canxi từ tuần hoàn máu và gắn vào ma trận xương. Osteocalcin có ảnh hưởng đến quá trình khoáng hóa xương vì osteocalcin có thể gắn với các chất khoáng có trong xương, do đó có thể giúp xương chắc khỏe và giảm nguy cơ gãy xương. Tuy nhiên, các tế bào osteocalcin mới hình thành lại ở dạng chưa hoạt động và cần có vitamin K2 để được hoạt hóa hoàn toàn (thông qua quá trình carboxyl hóa) và có thể gắn với canxi. Bên cạnh đó, Vitamin K2 còn giúp canxi không bị lắng đọng ở các thành mạch máu thông qua một loại protein điều chỉnh quá trình canxi hóa là Matrix Gla Protein (MGP). MGP là một loại protein phụ thuộc vitamin K, được các tế bào cơ trơn sản xuất ra và có chức năng điều chỉnh lượng canxi trong cơ thể.

Như vậy, có thể nói, vitamin K2 như một chiếc công tắc, sẽ giúp “bật” osteocalcin  và MGP, giúp canxi không bị lắng đọng tại các mô mềm mà đi vào xương một cách hiệu quả hơn. Thiếu vitamin K2, lượng canxi được hấp thu vào sẽ không được sử dụng hiệu quả, thậm chí có thể gây nguy hiểm vì tình trạng lắng đọng, vôi hóa canxi.

Phối hợp vitamin K2 và vitamin D

Ngoài vai trò quan trọng là định hướng canxi vào xương, vitamin K2 cũng phối hợp một cách rất đồng bộ với vitamin D, góp phần giúp xương chắc khỏe.

Trước hết, vitamin D góp phần giúp hình thành 2 loại protein phụ thuộc vitamin K đã nhắc đến ở trên là osteocalcin và MGP. Sau khi hình thành, 2 lọai protein này lại cần được hoạt hóa và đó là lúc cần đến vai trò của vitamin K2 như đã đề cập ở trên.

Ngoài ra, một chức năng quan trọng khác của vitamin K2 là trung hòa lượng vitamin D. Trong trường hợp cơ thể bị thiếu vitamin K2, nhưng lại bổ sung quá nhiều vitamin D, cơ thể sẽ không xử lý kịp lượng vitamin D mới được bổ sung vào, dẫn đến các triệu chứng ngộ độc vitamin D

Cùng với nhau, vitamin D và vitamin K2 sẽ hoạt động phối hợp giúp cơ thể hấp thu và sử dụng canxi có hiệu quả. Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi tại ruột nhưng vitamin K2 lại trực tiếp đưa canxi vào xương. Nếu như bạn nghĩ vitamin D là người gác cổng kiểm soát việc ra vào của Canxi trong cơ thể thì vitamin K2 là cảnh sát giao thông, hướng canxi đi đúng hướng. Nếu quá nhiều Canxi nhưng lại không có cảnh sát giao thông nghĩa là sẽ có quá nhiều Canxi và Canxi sẽ tập trung hỗn loạn ở khắp mọi nơi. Nói cách khác, không có sự giúp đỡ của vitamin K2 thì lượng canxi mà vitamin D hấp thu sẽ làm việc không hiệu quả.

Nguồn vitamin K2 và nhu cầu vitamin K2

Vitamin K2 được tìm thấy trong các thực phẩm lên men như phô mai, sữa chua và đậu nành lên men như natto - bánh đậu nành lên men Nhật Bản. Rau củ lên men là nguồn chứa rất nhiều vitamin K2. Tuy nhiên cần lưu ý rằng không phải mọi chủng vi khuẩn đều tạo ra vitamin K2 vì vậy không phải mọi thực phẩm lên men đều chứa vitamin này. Ví dụ, trong sữa chua không chứa quá nhiều vitamin K2. Một số loại phô mai như Gouda, Brie và Edam (những loại phô mai nổi tiếng trên thế giới) là nguồn cung cấp K2 rất dồi dào; trong khi nhiều loại phô mai khác lại không hề chứa vitamin K2. Thực ra vẫn khá khó để có thể đạt được lượng vitamin K2 từ chế độ ăn uống bình thường, đặc biệt là khi không ăn những thực phẩm lên men chứa vitamin K2.

Những thực phẩm giàu vitamin K2 bậc nhất bao gồm:

  • Pate gan ngỗng
  • Thịt bò
  • Lòng đỏ trứng
  • Phô mai
  • Các thực phẩm lên men nhứ sữa chua, phô mai xanh, dưa cải muối….

Ngoài những loại thực phẩm có chứa lượng vitamin K2 tự nhiên như trên, có thể sử dụng thêm các chế phẩm được bổ sung vitamin K2 trong quá trính sản xuất.  Sữa được bổ sung vitamin K2 (bên cạnh bổ sung vitamin D và canxi) là một loại sản phẩm như vậy. Mặc dù cho đến nay, chưa ghi nhận trường hợp nào bị ngộ độc vitamin K2, kể cả khi tiêu thụ với liều cao, tuy nhiên, việc tiêu thụ vitamin K2 vẫn nên dựa trên nhu cầu khuyến nghị.

Với mỗi độ tuổi, nhu cầu vitamin K, đặc biệt là vitamin K2 sẽ khác nhau, tùy thuộc vào tuổi, giới và một số yếu tố khác như tình trạng mang thai, cho con bú, hoặc mắc bệnh. Dưới đây là khuyến cáo mới nhất của Viện Dinh dưỡng quốc gia năm 2016 dành cho người Việt Nam:

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bổ sung Canxi thế nào cho đúng

 

PGs.Ts Nguyễn Xuân Ninh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 23/07/2024

    Lý do phụ nữ nên bổ sung kẽm và calci trước khi mang thai

    Nghiên cứu cho thấy, thực hiện chế độ ăn lành mạnh, đặc biệt là giàu kẽm và calci trước khi thụ thai giúp phụ nữ giảm nguy cơ gặp biến chứng do tăng huyết áp trong thai kỳ.

  • 23/07/2024

    Cháy nắng - "Kẻ thù thầm lặng" của làn da: Nguy cơ ung thư da và cách phòng tránh hiệu quả

    Mùa hè đến, ánh nắng mặt trời trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng ta. Tuy nhiên, ít ai biết rằng, ẩn sau vẻ đẹp rực rỡ của ánh nắng chính là một "kẻ thù thầm lặng" có thể gây ra những tổn thương nghiêm trọng cho làn da, thậm chí dẫn đến ung thư da.

  • 23/07/2024

    Muốn xương chắc khoẻ không thể thiếu 5 vitamin này

    Khi chúng ta còn trẻ, cơ thể tạo ra xương mới nhanh hơn tốc độ tiêu hủy xương cũ. Tuy nhiên, khi con người già đi, quá trình này sẽ ngược lại. Bổ sung một số vitamin quan trọng vào chế độ dinh dưỡng hàng có thể giúp ngăn ngừa hoặc làm chậm quá trình mất xương và giúp xương chắc khỏe hơn.

  • 23/07/2024

    Viêm tuyến giáp Hashimoto

    Viêm tuyến giáp Hashimoto là gì? Bệnh này có nguy hiểm không, làm sao để điều trị bệnh? Hãy cùng tìm hiểu các thông tin về viêm tuyến giáp Hashimoto qua bài viết dưới đây của chúng tôi.

  • 23/07/2024

    Gợi ý đồ uống buổi sáng kích thích tóc mọc nhanh và chắc khoẻ

    Sở hữu mái tóc bóng mượt và chắc khoẻ là ước mơ của nhiều chị em. Tuy không có "thần dược" nào làm biến đổi tóc ngay lập tức, nhưng có một số thói quen sẽ kích thích sự phát triển của tóc bền vững theo thời gian. "Bỏ túi" 7 loại đồ uống buổi sáng không chỉ thơm ngon mà còn chứa nhiều dưỡng chất nuôi dưỡng tóc từ bên trong.

  • 23/07/2024

    Mách bạn 5 lưu ý khi chăm sóc da vào mùa mưa

    Thời tiết mùa Hè mưa nhiều, nóng ẩm có thể khiến làn da “dở chứng”, gặp nhiều vấn đề như đổ dầu, nổi mụn, sạm da. 5 lưu ý sau giúp bạn chăm sóc da khỏe đẹp suốt mùa mưa.

  • 22/07/2024

    Cách tăng cơ hội thụ thai ở độ tuổi 30

    Theo tuổi tác, khả năng sinh sản của phụ nữ giảm dần. Đối với những phụ nữ có kế hoạch mang thai ở độ tuổi 30, một số cách sau sẽ giúp tăng cơ hội thụ thai.

  • 22/07/2024

    Quan hệ tình dục trong thời kỳ kinh nguyệt

    Chỉ vì bạn đang có kinh không có nghĩa là bạn không thể quan hệ. Đối với một số phụ nữ, quan hệ tình dục trong kỳ kinh thậm chí còn thú vị hơn những thời điểm khác trong tháng. Nhu cầu bôi trơn giảm đi trong kỳ kinh nguyệt và việc đạt cực khoái có thể làm dịu các triệu chứng liên quan đến kinh nguyệt, chẳng hạn như đau quặn bụng.

Xem thêm