Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Viêm não mô cầu có thể giết chết người khỏe mạnh trong 24 giờ

Triệu chứng điển hình của viêm não mô cầu là sốt cao kèm đau đầu dữ dội, cổ cứng, xuất hiện ban huyết hình sao...

Viêm não mô cầu có thể giết chết người khỏe mạnh trong 24 giờ

 

Theo tiến sĩ Trần Đắc Phu, Cục trưởng Y tế Dự phòng, Bộ Y tế, bệnh não mô cầu rất nguy hiểm, thường gặp ở lứa tuổi trẻ và có khả năng thành dịch. Bệnh lây truyền qua đường hô hấp, tỷ lệ tử vong cao.

Vi khuẩn gây viêm màng não mô cầu là Neisseria meningitidis thường cư trú ở vùng mũi, hầu, họng. Nguồn lây bệnh chủ yếu từ bệnh nhân và người lành mang vi khuẩn. Theo ông Nguyễn Hồng Hà, nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương (Hà Nội), trong cộng đồng tỷ lệ người mang vi khuẩn không có triệu chứng lâm sàng (người lành mang trùng) là 10-20%. Họ mang vi khuẩn nhưng không phát bệnh, vi khuẩn không vượt qua được "hàng rào" bảo vệ của cơ thể để gây bệnh.

Bệnh diễn tiến rất nhanh, có thể cướp đi sinh mạng của trẻ đang khỏe mạnh chỉ trong vòng 24 giờ sau khi xuất hiện triệu chứng. Ở thể tối cấp, tỷ lệ tử vong bệnh nhân lên đến 60-70%. Ở thể viêm màng não mủ, tỷ lệ tử vong 30-40% nếu điều trị không kịp thời. Những trường hợp sống sót có thể để lại di chứng nặng nề như chậm phát triển tinh thần, điếc, liệt...

Ban huyết hình sao là một trong những triệu chứng điển hình của viêm não mô cầu. Ảnh: Vicare

Ban huyết hình sao là một trong những triệu chứng điển hình của viêm não mô cầu. Ảnh: Vicare

Khi nhiễm vi khuẩn não mô cầu, thời gian ủ bệnh 2-10 ngày, thường 3-4 ngày. Bệnh nhân có các biểu hiện sốt, đau đầu, buồn nôn, nôn, gáy cứng (trẻ nhỏ có thóp phồng), lơ mơ, nhạy cảm với ánh sáng, có thể xuất hiện ban xuất huyết hình sao hoặc sốc nhiễm khuẩn... Những dấu hiệu này tương tự viêm não, màng não do virus thông thường khác. Bệnh cũng xuất hiện ban hoại tử trên da nên dễ nhầm với bệnh liên cầu khuẩn. Ngoài ra, bệnh còn khó phát hiện sớm vì biểu hiện ban đầu như viêm họng thông thường nhưng diễn biến cấp tính.

Vi khuẩn này dễ lây truyền qua nước bọt, dịch tiết đường hô hấp, ho, hắt hơi khi tiếp xúc với người bệnh. Bệnh nguy hiểm, tỷ lệ tử vong cao, vì thế phải kiểm soát, khoanh vùng, xử lý ổ dịch để không lây lan rộng. Với người có dấu hiệu bệnh thể viêm màng não, bác sĩ sẽ tiến hành cấy dịch não tủy để chẩn đoán. Những trường hợp nổi ban cũng có thể phân biệt được vì có ban đặc hiệu.

 

Vi khuẩn Neisseria Meningitidis gây viêm não mô cầu.

Vi khuẩn Neisseria Meningitidis gây viêm não mô cầu.

Dấu hiệu sớm nhiễm não mô cầu

Vi khuẩn có thể tấn công vào bất kỳ cơ quan nào của cơ thể để gây bệnh. Dấu hiệu và triệu chứng đặc hiệu của bệnh tùy thuộc vào cơ quan bị vi khuẩn xâm chiếm như hệ hô hấp, hệ thần kinh trung ương, hệ tiết niệu sinh dục, máu, da… Hai bệnh cảnh thường gặp là viêm màng não và nhiễm trùng huyết do não mô cầu với những biểu hiện đặc hiệu như sau:

Viêm màng não do não mô cầu

- Bệnh nhân thường sốt cao đột ngột 39-40 độ C. Phụ huynh cần chú ý khi trẻ đang chơi đùa bình thường đột ngột sốt rất cao.

- Bệnh nhân bị đau đầu dữ dội, nhất là vùng trán và sau gáy. Đau đầu làm trẻ quấy khóc rất nhiều. Tình trạng nôn và buồn nôn làm trẻ ăn uống khó khăn, bỏ ăn, bỏ bú, mệt mỏi, lừ đừ.

- Dấu hiệu cổ cứng đặc trưng cho tình trạng viêm màng não (dấu hiệu Kernig hoặc Brudzinski dương tính do bác sĩ khám và xác định). Trẻ dưới 12 tháng tuổi có thể bị thóp phồng khá đặc trưng.

Nhiễm trùng huyết do não mô cầu

- Khởi bệnh thường đột ngột, bệnh nhân sốt cao 39-40 độ C, ớn lạnh, rét run nhiều lần, nhức đầu, nôn ói, đau khớp, đau cơ, đặc biệt đau nhiều ở sống lưng và hai chân. Bệnh nhân mạch nhanh, thở nhanh và có thể huyết áp thấp.

- Dấu hiệu điển hình của nhiễm trùng huyết do não mô cầu là tử ban, xuất hiện khoảng 75% trường hợp, trong vòng một hai ngày sau sốt. Tử ban có đặc điểm là màu đỏ hoặc tím thẫm, bờ không tròn đều, kích thước thay đổi 1-2 mm đến vài cm, bề mặt bằng phẳng không gồ lên mặt da, có khi hoại tử vùng trung tâm. Tử ban phân bổ khắp người, nhiều nhất ở vùng nách, hông, quanh khớp (khuỷu, gối, cổ chân). Đôi khi tử ban có dạng bóng nước (nốt phỏng) hoặc lan tràn rộng lớn như hình bản đồ.

Cả hai thể bệnh trên rất nguy hiểm, diễn tiến theo chiều hướng nặng rất nhanh và có thể gây tử vong trong vòng 24 giờ. Nếu nghi ngờ trẻ bị nhiễm bệnh, phụ huynh không nên tự mua thuốc cho trẻ uống mà cách tốt nhất nên đưa đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được điều trị kịp thời.

Để phòng bệnh viêm não, màng não do não mô cầu, tránh lây lan trong cộng đồng, Cục Y tế dự phòng khuyến cáo người dân:

- Thực hiện tốt vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, súc miệng và họng bằng các dung dịch sát khuẩn mũi họng thông thường, đeo khẩu trang.

- Đảm bảo vệ sinh, nơi làm việc thông thoáng.

- Chủ động tiêm phòng văcxin cho trẻ ở các cơ sở tiêm chủng dịch vụ.

- Khi có biểu hiện sốt cao, đau đầu, buồn nôn và nôn, cổ cứng, cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Bệnh nguy hiểm: Viêm màng não do não mô cầu

 

Lê Nga - Theo Vnexpress
Bình luận
Tin mới
  • 20/06/2024

    Dấu hiệu cảnh báo viêm ruột thừa

    Viêm ruột thừa xảy ra khi phần ruột thừa bị tắc nghẽn, sưng và viêm nhiễm. Nhận biết sớm các dấu hiệu viêm ruột thừa giúp bạn tìm được giải pháp điều trị kịp thời.

  • 20/06/2024

    Cách ngăn ngừa trào ngược axit và ợ nóng

    Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn các biện pháp ngăn ngừa và điều trị chứng trào ngược axit và ợ nóng.

  • 20/06/2024

    Cách nhận biết viêm dạ dày và trào ngược acid dạ dày

    Viêm loét dạ dày và trào ngược là hai bệnh về tiêu hoá phổ biến. Do đều xuất phát từ dạ dày nên có một số triệu chứng dễ gây nhầm lẫn giữa hai bệnh, dẫn đến chẩn đoán chậm trễ, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị.

  • 20/06/2024

    THỎA SỨC VUI CHƠI VÀ PHÁT TRIỂN CHIỀU CAO MẠNH MẼ TRONG MÙA HÈ

    Mùa hè rực rỡ là thời điểm lý tưởng để trẻ rời xa những căn phòng học kín mít và hòa mình vào các hoạt động thể chất ngoài trời. Hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu các môn thể thao mùa hè thú vị, vừa giúp trẻ tăng cường thể lực vừa hỗ trợ phát triển chiều cao hiệu quả.

  • 20/06/2024

    8 thuốc điều trị thường gây mất nước

    Một số loại thuốc được sử dụng để điều trị các tình trạng bao gồm ung thư, tăng huyết áp và tiểu đường loại 2 có thể gây ra rối loạn về nước. Nếu bạn đang dùng bất kỳ loại thuốc nào trong số này, quan trọng là bạn cần theo dõi các dấu hiệu của việc cơ thể đang mất nước.

  • 20/06/2024

    10 dấu hiệu cảnh báo cơ thể bạn cần vận động nhiều hơn

    Lười vận động có thể gây ra tình trạng thừa cân, béo phì và làm tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý nguy hiểm. Dưới đây là những dấu hiệu cảnh báo cho thấy bạn cần điều chỉnh thói quen sinh hoạt để hướng đến một lối sống năng động và mạnh khỏe hơn.

  • 19/06/2024

    Những rủi ro liên quan đến sức khỏe của bếp gas và cách khắc phục

    Ủy ban An toàn Sản phẩm Tiêu dùng Mỹ (CPSC) thông báo rằng họ đang nghiên cứu các quy định đối với bếp gas do chúng được xem là có tác động tiêu cực đến sức khỏe và môi trường.

  • 19/06/2024

    Trẻ em cũng bị trầm cảm!

    Chúng ta thường nghĩ tuổi thơ ấu là quãng thời gian hồn nhiên và vui vẻ, nhưng sự thật là con số thống kê trẻ bị trầm cảm những năm gần đây đang không ngừng gia tăng. Việc nhận biết các vấn đề sức khỏe tinh thần của trẻ rất quan trọng, là cơ sở để cha mẹ đưa ra các phương án hỗ trợ con kịp thời.

Xem thêm