Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trò chuyện với bé yêu

Ngay từ thưở mới lọt lòng, bé yêu của bạn đã giao tiếp cùng cha mẹ thông qua tiếng khóc, mắt nhìn và lắng nghe.

Trò chuyện với bé yêu

Cha mẹ có thể nghĩ rằng bé chỉ bắt đầu trò chuyện khi đã lớn. Thực tế cho thấy, ngay từ thưở mới lọt lòng, bé yêu của bạn đã giao tiếp cùng cha mẹ thông qua tiếng khóc, mắt nhìn và lắng nghe. Việc cha mẹ tích cực trò chuyện với bé không chỉ nuôi dưỡng tiềm năng ngôn ngữ của con mà còn tạo ra sợ dây gắn kết thiêng liêng giữa cha mẹ và con cái.

Khóc: Ngôn ngữ đầu tiên của bé

Từ khoảnh khắc bé được sinh ra, bé đã cố gắng sử dụng loại ngôn ngữ phổ thông nhất để truyền đến cha mẹ thông điệp về mong muốn và cảm xúc của mình. Đó chính là tiếng khóc.

Khóc chính là cách để bé báo cho cha mẹ biết bé đang muốn gì: âu yếm con đi, con muốn được yên, con quá đói, con vẫn chưa đói, con quá mệt, con vẫn chưa mệt, con thấy lạnh, con thấy nóng. Có đôi lúc, bé có thể tự nhiên khóc mà chẳng có một lý do rõ rệt nào cả.

Cha mẹ cần hiểu bé yêu không khóc để làm nũng mẹ bởi trẻ sơ sinh còn quá non nớt để biết điều này. Chính vì thế, việc cha mẹ đáp ứng ngay khi bé khóc không phải là cách có thể làm hư con.

Dần dần, cha mẹ sẽ sớm nhận ra bé yêu khóc vì rất nhiều lý do, phụ thuộc và những gì con cần và mức độ khẩn cấp của nhu cầu này.

Nên bắt đầu trò chuyện với con thế nào?

Ngoài biểu hiện khóc, bé có thể giao tiếp bằng mắt với cha mẹ, lắng nghe từng lời hay chú ý từng âm thanh từ cha mẹ. Bé còn có thể nhìn chằm chằm vào khuôn mặt người đối diện và quan sát cử động miệng của họ.

Lắng nghe và quan sát khi cha mẹ trò chuyện với bé giúp bé nhận biết những điều cơ bản trong giao tiếp. Thực tế, bé còn có thể hiểu rất nhiều điều về từ ngữ và lời nói từ thưở lọt lòng.

Ở giai đoạn 7-8 tuần tuổi, bé yêu đã khám phá ra một điều kỳ diệu - là giọng nói. Bé bắt đầu ầu ơ theo cha mẹ với những âm thanh thủ thỉ đơn giản.

Khi con lớn hơn, con biết tạo ra nhiều tiếng động hơn, biết cười và hươ chân, tay. Lúc này, con đã có nhu cầu được trò chuyện và muốn chia sẻ với bạn nhiều mẩu thông tin nhỏ thú vị. Nếu cha mẹ kiên nhẫn lắng nghe và đáp lại những âm thanh thủ thỉ của bé thì bé còn có thể bập bẹ nhiều hơn.

Những trò chơi giúp đẩy mạnh tương tác

Nhiều cha mẹ cho rằng việc phải trò chuyện với một đứa trẻ còn chưa biết nói là một điều ngốc nghếch. Tuy nhiên, nếu cha mẹ có thể trò chuyện với con về những điều bạn thấy và những điều bạn làm thì điều đó thực sự có ích cho sự phát triển của trẻ. Mục đích của hành động này là nuôi dưỡng cảm giác gần gũi, yêu thương giữa cha mẹ và bé yêu. Cha mẹ càng tích cực trò chuyện cùng bé thì việc này càng diễn ra đơn giản. Những tiếng u ơ và các động thái phản hồi đáng yêu của con trẻ sẽ là phần thưởng xứng đáng dành cho các bậc cha mẹ.

Sau đây là một số gợi ý:

Trò chơi giả giọng em bé: Bé yêu sẽ thích thú quan sát đôi mắt bạn hấp háy và khuôn miệng cử động để phát âm các từ.

Kể cho bé những việc bạn đang làm. Ví dụ. “ Bố mẹ chuẩn bị cho bé đi tắm nhé. Con có thích không nào? Hãy nói bằng bất kỳ ngôn ngữ nào hoặc chuyển ngôn ngữ. Điều này giúp bé học cách nhận biết về từ và câu nói.

Hát các bài hát và đọc thơ vần điệu: Đây là một cách vui vẻ để kích thích sự phát triển ngôn ngữ của bé. Hoạt động này có thể diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong ô tô, trong khi tắm, khi đi ngủ thậm chí ngay cả khi bạn có hát lạc điệu. Con sẽ yêu thích âm điệu của các từ ngữ và được vỗ về bằng giọng nói của bạn.

Đọc sách và truyện cho bé ngay từ lúc sơ sinh. Sau một vài tuần, bé yêu sẽ hiểu đó là khoảng thời gian yên tĩnh mà bé và cha mẹ được ở bên nhau. Bé cũng bắt đầu nhận biết được từ ngữ và học cách lắng nghe người khác nói. Nếu bé khóc khi bạn đang đọc, bạn có thể thử lại sau đó.

Lắng nghe những âm thanh bập bẹ đầu tiên của bé và đáp lại. Hãy dành một khoảng trống khi đến lượt bé. Bài tập này giúp bé học về các kiểu hội thoại. Nếu bé không đáp lời hoặc tỏ ra không hứng thú, hãy thử vào những lần sau. Hãy kiên nhẫn chờ bé hứng thú và bạn sẽ hiểu mình cần làm gì.

Gọi tên các đồ chơi xung quanh bé. Ví dụ “ Con nhìn này, đây là đôi tất. Bố mẹ chuẩn bị đi tất vào chân con này”.

Trường hợp nào đáng phải lo lắng?

Tất cả các em bé đều có tốc độ phát triển khác nhau. Nhiều bé có thể giao tiếp bằng mắt và tạo ra âm thanh từ sớm, nhưng một số khác thì phải đến 3 tháng tuổi mới bắt đầu các kỹ năng này. Nếu bé nhà bạn không giống như các trẻ khác thì bạn cũng không nhất thiết phải lo lắng.

Nhưng đôi khi chậm trễ trong các kỹ năng giao tiếp cũng có thể là dấu hiệu của những rối loạn phát triển nghiêm trọng hơn, bao gồm chậm phát triển ngôn ngữ, nghe kém, chậm phát triển trí tuệ hoặc rối loạn phổ tự kỷ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Kết nối yêu thương với em bé sơ sinh

Lê Mai - Theo Bệnh viện Nhi TW
Bình luận
Tin mới
  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

Xem thêm