Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Trò chuyện với bé yêu

Ngay từ thưở mới lọt lòng, bé yêu của bạn đã giao tiếp cùng cha mẹ thông qua tiếng khóc, mắt nhìn và lắng nghe.

Trò chuyện với bé yêu

Cha mẹ có thể nghĩ rằng bé chỉ bắt đầu trò chuyện khi đã lớn. Thực tế cho thấy, ngay từ thưở mới lọt lòng, bé yêu của bạn đã giao tiếp cùng cha mẹ thông qua tiếng khóc, mắt nhìn và lắng nghe. Việc cha mẹ tích cực trò chuyện với bé không chỉ nuôi dưỡng tiềm năng ngôn ngữ của con mà còn tạo ra sợ dây gắn kết thiêng liêng giữa cha mẹ và con cái.

Khóc: Ngôn ngữ đầu tiên của bé

Từ khoảnh khắc bé được sinh ra, bé đã cố gắng sử dụng loại ngôn ngữ phổ thông nhất để truyền đến cha mẹ thông điệp về mong muốn và cảm xúc của mình. Đó chính là tiếng khóc.

Khóc chính là cách để bé báo cho cha mẹ biết bé đang muốn gì: âu yếm con đi, con muốn được yên, con quá đói, con vẫn chưa đói, con quá mệt, con vẫn chưa mệt, con thấy lạnh, con thấy nóng. Có đôi lúc, bé có thể tự nhiên khóc mà chẳng có một lý do rõ rệt nào cả.

Cha mẹ cần hiểu bé yêu không khóc để làm nũng mẹ bởi trẻ sơ sinh còn quá non nớt để biết điều này. Chính vì thế, việc cha mẹ đáp ứng ngay khi bé khóc không phải là cách có thể làm hư con.

Dần dần, cha mẹ sẽ sớm nhận ra bé yêu khóc vì rất nhiều lý do, phụ thuộc và những gì con cần và mức độ khẩn cấp của nhu cầu này.

Nên bắt đầu trò chuyện với con thế nào?

Ngoài biểu hiện khóc, bé có thể giao tiếp bằng mắt với cha mẹ, lắng nghe từng lời hay chú ý từng âm thanh từ cha mẹ. Bé còn có thể nhìn chằm chằm vào khuôn mặt người đối diện và quan sát cử động miệng của họ.

Lắng nghe và quan sát khi cha mẹ trò chuyện với bé giúp bé nhận biết những điều cơ bản trong giao tiếp. Thực tế, bé còn có thể hiểu rất nhiều điều về từ ngữ và lời nói từ thưở lọt lòng.

Ở giai đoạn 7-8 tuần tuổi, bé yêu đã khám phá ra một điều kỳ diệu - là giọng nói. Bé bắt đầu ầu ơ theo cha mẹ với những âm thanh thủ thỉ đơn giản.

Khi con lớn hơn, con biết tạo ra nhiều tiếng động hơn, biết cười và hươ chân, tay. Lúc này, con đã có nhu cầu được trò chuyện và muốn chia sẻ với bạn nhiều mẩu thông tin nhỏ thú vị. Nếu cha mẹ kiên nhẫn lắng nghe và đáp lại những âm thanh thủ thỉ của bé thì bé còn có thể bập bẹ nhiều hơn.

Những trò chơi giúp đẩy mạnh tương tác

Nhiều cha mẹ cho rằng việc phải trò chuyện với một đứa trẻ còn chưa biết nói là một điều ngốc nghếch. Tuy nhiên, nếu cha mẹ có thể trò chuyện với con về những điều bạn thấy và những điều bạn làm thì điều đó thực sự có ích cho sự phát triển của trẻ. Mục đích của hành động này là nuôi dưỡng cảm giác gần gũi, yêu thương giữa cha mẹ và bé yêu. Cha mẹ càng tích cực trò chuyện cùng bé thì việc này càng diễn ra đơn giản. Những tiếng u ơ và các động thái phản hồi đáng yêu của con trẻ sẽ là phần thưởng xứng đáng dành cho các bậc cha mẹ.

Sau đây là một số gợi ý:

Trò chơi giả giọng em bé: Bé yêu sẽ thích thú quan sát đôi mắt bạn hấp háy và khuôn miệng cử động để phát âm các từ.

Kể cho bé những việc bạn đang làm. Ví dụ. “ Bố mẹ chuẩn bị cho bé đi tắm nhé. Con có thích không nào? Hãy nói bằng bất kỳ ngôn ngữ nào hoặc chuyển ngôn ngữ. Điều này giúp bé học cách nhận biết về từ và câu nói.

Hát các bài hát và đọc thơ vần điệu: Đây là một cách vui vẻ để kích thích sự phát triển ngôn ngữ của bé. Hoạt động này có thể diễn ra mọi lúc, mọi nơi trong ô tô, trong khi tắm, khi đi ngủ thậm chí ngay cả khi bạn có hát lạc điệu. Con sẽ yêu thích âm điệu của các từ ngữ và được vỗ về bằng giọng nói của bạn.

Đọc sách và truyện cho bé ngay từ lúc sơ sinh. Sau một vài tuần, bé yêu sẽ hiểu đó là khoảng thời gian yên tĩnh mà bé và cha mẹ được ở bên nhau. Bé cũng bắt đầu nhận biết được từ ngữ và học cách lắng nghe người khác nói. Nếu bé khóc khi bạn đang đọc, bạn có thể thử lại sau đó.

Lắng nghe những âm thanh bập bẹ đầu tiên của bé và đáp lại. Hãy dành một khoảng trống khi đến lượt bé. Bài tập này giúp bé học về các kiểu hội thoại. Nếu bé không đáp lời hoặc tỏ ra không hứng thú, hãy thử vào những lần sau. Hãy kiên nhẫn chờ bé hứng thú và bạn sẽ hiểu mình cần làm gì.

Gọi tên các đồ chơi xung quanh bé. Ví dụ “ Con nhìn này, đây là đôi tất. Bố mẹ chuẩn bị đi tất vào chân con này”.

Trường hợp nào đáng phải lo lắng?

Tất cả các em bé đều có tốc độ phát triển khác nhau. Nhiều bé có thể giao tiếp bằng mắt và tạo ra âm thanh từ sớm, nhưng một số khác thì phải đến 3 tháng tuổi mới bắt đầu các kỹ năng này. Nếu bé nhà bạn không giống như các trẻ khác thì bạn cũng không nhất thiết phải lo lắng.

Nhưng đôi khi chậm trễ trong các kỹ năng giao tiếp cũng có thể là dấu hiệu của những rối loạn phát triển nghiêm trọng hơn, bao gồm chậm phát triển ngôn ngữ, nghe kém, chậm phát triển trí tuệ hoặc rối loạn phổ tự kỷ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Kết nối yêu thương với em bé sơ sinh

Lê Mai - Theo Bệnh viện Nhi TW
Bình luận
Tin mới
  • 12/10/2026

    Cách giúp đậu dễ ​​tiêu hóa hơn

    Mọi người thường tránh ăn đậu vì chúng được biết là gây đầy hơi và chướng bụng. Điều này xảy ra vì đậu chứa một loại đường phức tạp gọi là galacto-oligosaccharide (GOS), một dạng carbohydrate mà các enzyme tiêu hóa của con người không thể phân giải hoàn toàn. Thay vào đó, GOS được vi khuẩn trong ruột già lên men, và sinh ra sản phẩm phụ là khí, gây đầy hơi. Mặc dù không có loại thực phẩm nào có thể ngăn ngừa hoàn toàn tình trạng đầy hơi do đậu gây ra, nhưng việc kết hợp đậu với một số loại thực phẩm cụ thể có thể cải thiện tiêu hóa.

  • 11/10/2026

    Thói quen đọc sách giúp giảm nguy cơ bệnh Alzheimer

    Làm thế nào để giữ cho trí óc luôn minh mẫn và nhạy bén khi tuổi tác ngày một tăng? Câu trả lời có thể đơn giản nằm ngay trên những trang sách. Đọc sách không chỉ là một hình thức giải trí tuyệt vời mà còn là bài tập hoàn hảo cho não bộ, giúp duy trì sức khỏe tinh thần, bảo vệ trí nhớ và đặc biệt là giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer.

  • 11/10/2026

    Ăn mỡ lợn giảm cân hay tăng cân?

    Mỡ lợn lâu nay bị coi là 'thủ phạm' gây tăng cân. Tuy nhiên nghiên cứu cho thấy chuột ăn mỡ lợn tích lũy mỡ thấp hơn dầu thực vật. Đâu là sự thật?

  • 11/10/2026

    Cảnh giác bệnh đường hô hấp mùa giao mùa

    Giao mùa là thời điểm chuyển giao giữa hai mùa trong năm, khi nhiệt độ, độ ẩm, và hướng gió thay đổi thất thường. Đây cũng chính là giai đoạn mà cơ thể con người dễ bị “sốc nhiệt” – khi chưa kịp thích nghi với điều kiện thời tiết mới. Chính vì vậy, thời điểm này luôn là “cao điểm” của các bệnh lý về đường hô hấp, đặc biệt là ở trẻ em, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch yếu. Nếu không chuẩn bị kỹ, các bệnh này không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe mà còn có thể bùng phát thành dịch, lây lan nhanh trong cộng đồng.

  • 10/10/2026

    5 thói quen giúp giảm nguy cơ ung thư hiệu quả

    Ung thư luôn là nỗi lo lớn của nhiều gia đình, nhưng căn bệnh này hoàn toàn không phải do "may rủi" quyết định. Chúng ta hoàn toàn có thể chủ động phòng ngừa từ 30-50% nguy cơ mắc bệnh chỉ nhờ việc điều chỉnh thói quen hằng ngày. Việc duy trì một lối sống lành mạnh chính là "lá chắn" tự nhiên giúp củng cố hệ miễn dịch và bảo vệ tế bào hiệu quả. Trong bài viết dưới đây, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ 5 cách ngăn ngừa ung thư đơn giản nhưng mang lại lợi ích lâu dài cho sức khỏe của bạn và gia đình.

  • 10/10/2026

    Mướp đắng tốt cho sức khỏe thế nào?

    Mướp đắng là thực phẩm phổ biến nhưng được nhiều người ưa chuộng vì những công dụng tốt cho sức khỏe.

  • 10/10/2026

    Bệnh ho gà - Mối nguy hiểm cho trẻ nhỏ trong mùa đông

    Ho gà là một bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Bordetella pertussis gây ra, lây lan chủ yếu qua đường hô hấp. Bệnh đặc trưng bởi những cơn ho kéo dài, dữ dội và dai dẳng, thường kết thúc bằng tiếng “rít” đặc trưng khi hít vào. Ho gà có thể gây biến chứng nghiêm trọng, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người già và những người có hệ miễn dịch yếu. Việc tiêm vắc xin đầy đủ và phát hiện sớm đóng vai trò quan trọng trong phòng ngừa và kiểm soát căn bệnh này.

  • 09/10/2026

    Teo cơ bắp chứ không phải loãng xương khiến người cao tuổi dễ vấp ngã

    Chúng ta thường khuyên người lớn tuổi uống sữa Canxi để phòng gãy xương, nhưng chính lớp cơ bắp yếu mới là nguyên nhân khiến họ dễ vấp ngã. Hội chứng teo cơ tuổi già đang tàn phá sức khỏe người có tuổi. Ngay cả khi ăn rất nhiều thịt cá, cơ bắp của họ vẫn cứ teo dần vì một sai lầm phân bổ dinh dưỡng vô cùng phổ biến.

Xem thêm