Tràn khí màng phổi ở trẻ sơ sinh

Tràn khí màng phổi có thể do khí xâm nhập vào ngực từ bên ngoài cơ thể hoặc từ phổi. Hầu hết tràn khí màng phổi xảy ra khi không khí từ trong phổi rò rỉ ra ngoài màng phổi.

Nguyên nhân gây tràn khí màng phổi?

Phế nang là các túi khí nhỏ trong phổi, nơi oxi và CO2 được trao đổi. Khi phế nang bị vỡ, không khí thoát ra ngoài, nếu vào khoang màng phổi sẽ dẫn đến tràn khí màng phổi.

Trẻ sơ sinh có phổi rất dễ tổn thương và bất kì một đứa trẻ sơ sinh nào cũng có thể xuất hiện tràn khí do phổi nở rộng sau khi sinh. Những yếu tố nguy cơ khiến trẻ có nguy cơ cao bị tràn khí màng phổi bao gồm:

• Sinh non: trẻ sinh non có mô phổi dễ tổn thương và phế nang dễ vỡ hơn. Trẻ nhẹ hơn 1,5 kg lúc sinh có nguy cơ cao hơn.
• Trẻ phải hỗ trợ hô hấp khi sinh: khi trẻ không thở sau khi sinh, nhân viên y tế sẽ sử dụng bóng ambu hoặc thiết bị khác để giúp hô hấp cho đến khi trẻ bắt đầu tự thở. Chính sự hỗ trợ hô hấp này mặc dù rất cần thiết cho tính mạng của bé nhưng ại có thể gây tràn khí màng phổi.
• Thông khí bằng máy: những trẻ cần hỗ trợ hô hấp, hoặc từ máy thở hoặc CPAP, có nguy cơ tràn khí cao. Điều này do máy thông khí đẩy khí vào phổi để giữ nó phồng lên và nâng lượng oxi trẻ hấp thu được.
• Hít phải phân su: những trẻ hít phải phân su trong quá trình sinh có thể rất yếu. Phân su có thể bịt kín đường thở, khiến không khí đi vào nhưng không đi ra khỏi phổi được. Không khí này làm tăng áp lực trong phế nang khiến chúng bị vỡ và đẫn đến tràn khí màng phổi.
  

Điều trị tràn khí màng phổi như thế nào?

Nếu nghi ngờ trẻ bị tràn khí màng phổi, bác sỹ sẽ chụp X-quang ngực để xác định chấn đoán. 

Điều trị tràn khí phụ thuộc vào mức độ nặng của triệu chứng và lượng khí bị rò rỉ. Những trẻ bị rò ít có thể không có triệu chứng và không cần điều trị, và cơ thể có thể hấp thu lại không khí.

Nếu tràn khí màng phổi nhiều có thể khiến một đứa bé gặp khó khăn trong việc thở, thậm chí có thể đẩy tim, các mạch lớn và khí quản bị lệch khỏi vị trí và gây nên tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng.

Điều trị những trường hợp tràn khí màng phổi ở trẻ sơ sinh dựa trên mức độ nghiêm trọng của triệu chứng, bao gồm:

• Bổ sung oxy: Trong một số trường hợp, cho trẻ thở 100% oxy có thể giúp cơ thể tái hấp thu lại không khí từ vùng tràn khí. 
• Chọc hút tế bào: một chiếc kim gắn với ống tiêm được đưa vào qua thành ngực và sử dụng để dẫn không khí bị tích tụ. Kim này sau đó được rút ra và băng vùng da lại.
• Ống ngực: trong những trường hợp tràn khí màng phổi nặng hoặc ở trẻ sinh non có thở máy, một ống ngực được sử dụng để loại bỏ khí cho đến khi tất cả khí rò được giải quyết. Một ống nhựa nhỏ được đưa qua ngực và cố định, sau đó nối với máy hút. Máy hút sẽ loại bỏ khí bị tích tụ. Ống ngực sẽ được loại bỏ sau khí tất cả khí được rút ra và lỗ rò lành lại.

Sau khi tràn khí màng phổi được điều trị, bác sĩ sẽ chụp X-quang phổi để chắc chắn lỗ rò lành lặn và không có khí tích tụ.