Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Tiểu đường type 2 và lời khuyên lựa chọn thực phẩm - Phần 1

Các thực phẩm đóng gói thường được yêu cầu liệt kê các giá trị dinh dưỡng trên nhãn của thực phẩm, bạn cần phải biết một số các thông tin vì nó liên quan đến sức khoẻ, đặc biệt là với bệnh nhân tiểu đường.

Tiểu đường type 2

Tiểu đường type 2 là một tình trạng bệnh mà khi đó cơ thể của chúng ta không thể sử dụng được hormone insulin một cách hiệu quả - được gọi là tình trạng kháng insulin cũng như việc tuyến tụy của cơ thể không thể sản xuất đủ insulin để bù đắp được sự đề kháng này.

Insulin là một hormone quan trọng, cho phép đường từ máu có thể đi vào tế bào.

Việc đường trong máu bắt đầu tăng cao là kết quả của tiểu đường type 2. Đường máu càng lên cao càng nguy hiểm, nếu không kiểm soát tốt có thể gây biến chứng trên mắt, thận, thần kinh và tim mạch. Một trong những phương pháp điều trị chính của tiểu đường type 2 đó là tuân thủ một chế độ ăn thân thiện với bệnh tiểu đường.

Tại sao chế độ ăn lại quan trọng đối với người tiểu đường?

Mỗi loại thực phẩm sẽ ảnh hưởng đến đường máu theo một cách khác nhau. Điều đó lý giải tại sao việc ăn uống cân đối rất quan trọng đối với người tiểu đường.

Carbohydrate trong thực phẩm là thủ phạm gây tăng đường máu, trong khi đó, protein và chất béo trong thực phẩm thì không. Các thực phẩm giàu carbohydrate mà có nhiều chất xơ và ít xay xát sẽ giúp ổn định đường máu trong khi nhưng loại cũng giàu carbohydrate nhưng ít xơ, xay xát kỹ sẽ đẩy đường máu tăng cao.

Các chế độ ăn lành mạnh đối với hệ tim mạch thường được khuyên dùng cho người tiểu đường vì thừa cân là một yếu tố nguy cơ có tác động tới cả tiểu đường và bệnh tim mạch, cụ thể:

  • Cần kiểm soát lượng chất béo bão hòa và chất béo dạng trans.
  • Theo dõi lưỡng muối ăn vào.
  • Chọn thực phẩm nguyên cám giàu chất xơ, ăn đủ rau quả và trái cây.

Chỉ số đường huyết glycemic index (GI) là một công cụ được dùng để đánh giá tốc độ làm tăng mức đường huyết của thực phẩm. Thực phẩm có GI cao gây tăng nhanh mức đường huyết sau ăn, ngược lại với GI thấp. Và một điều cần lưu ý là thực phẩm có chỉ số GI thấp thường có nhiều chất xơ.

Những điều cần biết về carbohydrate

Carbohydrate (hay tinh bột nói chung) sau khi được tiêu hóa sẽ tạo ra đường đơn. Tinh bột được coi là carbohydrate phức hợp và đường kính được gọi là carbohydrate đơn giản.

Carbohydrate đến từ thực phẩm được xay xát kỹ thì thường không tốt cho sức khỏe, ví dụ cho loại carbohydrate này đến từ cơm gạo xay xát trắng, mỳ ống trắng, bánh mỳ trắng, các loại kẹo và nước ngọt.

Carbohydrate phức hợp ít được xay xát và chế biến công nghiệp hơn, chúng chứa nhiều chất xơ hơn là những loại carbohyrate đơn giảm, ví dụ: gạo lứt, đậu đỗ, rau quả tươi, mỳ ống nguyên cám, bánh mỳ đen, kê, yến mạch nguyên cám.

Carbohydrate đơn giản tiêu hóa nhanh làm đường máu tăng vọt. Các loại carbohydrate phức hợp có nhiều chất xơ thì ngược lại, tiêu hóa chậm ơn nhiều, điều này sẽ giúp chúng ta thấy no lâu hơn, vì tiêu hóa chậm hơn nên đường máu sẽ tăng từ từ.

Người bị tiểu đường type 2 cần có một chế độ ăn để đảm bảo giữ đường huyết ở mức ổn định và an toàn. Hiệp hội tiểu đường Hoa Kỳ khuyến nghị sử dụng các nguồn carbohydrate đến từ các thực phẩm sau:

  • Các loại trái cây có chỉ số GI thấp
  • Các loại rau
  • Sữa ít béo và chế phẩm sữa ít béo
  • Thực phẩm nguyên cám và đậu đỗ

(... còn tiếp...)

Mời các bạn đón đọc phần tiếp theo tại website: vienyhocungdung.vn

Thông tin thêm tham khảo tại bài viết: Mối liên quan giữa viêm gan C và tiểu đường

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn- Viện Y học ứng dụng Việt Nam- Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 26/05/2026

    3 nhóm người nên ăn hoặc uống nước dâu tằm

    Dâu tằm là loại quả dân dã nhưng giàu dinh dưỡng, đặc biệt là hàm lượng chất chống oxy hóa dồi dào có lợi cho sức khỏe, nhất là với một số nhóm người cụ thể.

  • 26/05/2026

    Cha mẹ cần làm gì nếu con chán ăn khi bị ốm?

    Tình trạng trẻ em từ chối thực phẩm trong giai đoạn mắc bệnh cấp tính, hay còn gọi là chán ăn bệnh lý (Pathological Anorexia), là một cơ chế tự vệ sinh học nhưng đồng thời cũng là một thách thức đối với quá trình điều trị.

  • 25/05/2026

    Bài thuốc lá mơ lông - trứng gà trị tiêu chảy

    Lá mơ lông từ lâu được dùng trong dân gian để hỗ trợ giảm triệu chứng rối loạn tiêu hóa, trong đó có tiêu chảy. Kết hợp lá mơ lông với trứng gà khá phổ biến, nhưng cần hiểu đúng và dùng hợp lý để bảo đảm an toàn.

  • 25/05/2026

    Bổ sung kẽm có thực sự giúp cải thiện giấc ngủ và năng lượng?

    Giấc ngủ là một hành vi sinh lý thiết yếu, giúp điều hòa hoạt động của cơ thể ở mọi lứa tuổi. Chất lượng giấc ngủ tốt có liên quan mật thiết đến trí nhớ, khả năng học tập và sức khỏe tinh thần. Tuy nhiên, theo thời gian, tình trạng rối loạn giấc ngủ ngày càng gia tăng, bao gồm ngưng thở khi ngủ do tắc nghẽn (OSA), hội chứng chân không yên (RLS), mất ngủ và thiếu ngủ kéo dài. Tỷ lệ rối loạn giấc ngủ ở người trẻ được ghi nhận khá cao, ảnh hưởng rõ rệt đến hiệu suất làm việc, năng suất cá nhân và tạo ra gánh nặng kinh tế lớn cho xã hội.

  • 24/05/2026

    4 loại rau xanh hỗ trợ giải độc và bảo vệ gan

    Rau xanh cung cấp chất xơ, vitamin và chất chống oxy hóa giúp giảm gánh nặng cho gan. Một số loại rau phổ biến có thể hỗ trợ chức năng gan giải độc, nên ăn luân phiên hàng ngày.

  • 24/05/2026

    Phòng tránh ung thư: Những thói quen nhỏ tạo nên sự khác biệt lớn

    Ung thư hiện là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu tại Việt Nam và trên thế giới. Tuy nhiên, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được thông qua thay đổi lối sống.

  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

  • 23/05/2026

    Bệnh thủy đậu - Nỗi nguy hiểm cho trẻ nhỏ

    Thủy đậu tuy là bệnh lành tính ở đa số trường hợp, nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Các nốt phỏng nước dễ bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc biến chứng viêm mô tế bào. Ở những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi, thủy đậu có thể gây viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

Xem thêm