Tiêm phòng Lao giúp giảm nguy cơ tử vong do COVID-19?

Nghiên cứu sơ bộ được đăng tải trên Tạp chí medRvix. Mặc dù chỉ là một mối tương quan ban đầu, tuy nhiên các bác sĩ lâm sàng tại ít nhất sáu quốc gia đã và đang tiến hành các thử nghiệm liên quan đến việc cung cấp vaccine phòng bệnh Lao (BCG) cho nhân viên y tế tại tuyến đầu và người cao tuổi, để xem thực sự rằng vaccine này có cho thấy một mức độ bảo vệ nhất định trong việc chống lại COVID-19 hay không ?

Các chuyên gia nghiên cứu đã bắt đầu thu thập các thông tin và dữ liệu liên quan khi nhận thấy con số trường hợp tử vong thấp tại Nhật Bản. Đây là một trong những quốc gia ghi nhận những trường hợp mắc COVID-19 bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc sớm nhất, và dường như quốc gia này cũng không có các biện pháp khóa chặt tương tự như nhiều quốc gia khác đã và đang thực hiện.

Trích lời một chuyên gia nghiên cứu cho biết, vaccine BCG không chỉ có tác dụng dự phòng bảo vệ khỏi vi khuẩn lao mà còn có tác dụng bảo vệ trước một số loại bệnh truyền nhiễm khác. Do vậy, nhóm nghiên cứu quyết định tiến hành thu thập thông tin từ các quốc gia có điều luật bắt buộc phải tiêm phòng Lao khi đặt chân đến và sinh sống, và họ so sánh con số trường hợp tử vong ở những quốc gia này trước dịch COVID-19.

Cũng theo nghiên cứu, các quốc gia có thu nhập cao hiện tại có tỉ lệ nhiễm COVID-19 cao. Ở Mỹ hay Italy – 2 nước có số trường hợp nhiễm COVID-19 cao nhất thế giới tại thời điểm hiện tại, vaccine BCG chỉ được gợi ý sử dụng cho những người thực sự có nguy cơ cao, không bắt buộc phải sử dụng trên toàn thể cộng đồng. Đối với Đức, Tây Ban Nha, Pháp hay Anh, việc tiêm vaccine BCG đã từng được đưa vào luật pháp, song cũng đã ngừng cách đây 1 thập kỷ. Tại Trung Quốc – nơi dịch bệnh khởi phát, vaccine này cũng có trong điều khoản luật pháp, song nó cũng không còn được nhìn nhận một cách nghiêm túc và quan trọng từ năm 1976.

Ngược lại, những quốc gia như Nhật Bản hay Hàn Quốc đang cho thấy khả năng quản lý tốt dịch bệnh, lại là những quốc gia phổ cập việc tiêm vaccine BCG trong toàn cộng đồng. Dữ liệu thu thập được tại các nước có thu nhập thấp cũng được thu thập, song chúng không có đủ tin cậy để đưa ra những phán quyết mạnh mẽ.

Những điều cần thận trọng

Hiện tại, cả thế giới đang đấu tranh với căn bệnh mới này, khi mà đã có hơn 1 triệu trường hợp mắc và hơn 7,30 ngàn người tử vong. Bất cứ loại vaccine nào cũng cần hơn 1 năm để phát triển và sẵn sàng cho phục vụ cộng đồng. Bên cạnh đó, hiệu quả của các loại thuốc được thử nghiệm vẫn chưa được biết hết, ít nhất là trong nhiều tháng tới. Đó là lý do vì sao mà nhóm nghiên cứu đã nhìn vào việc sử dụng vaccine BCG, để đánh giá khả năng bảo vệ của vaccine này trước dịch bệnh. Tuy nhiên, nghiên cứu này chưa được đánh giá bởi một hội đồng khoa học – một tiêu chí nghiêm ngặt cho một nghiên cứu khoa học được công bố hoàn chỉnh.

Hội đồng nghiên cứu cũng cho biết, họ sẵn sàng nhận những lời góp ý từ các chuyên gia, và sẽ tiếp tục làm phần 2 của nghiên cứu để có thể trả lời thêm các mối quan tâm. “Chúng tôi sẽ nhận định kết quả này một cách hết sức thận trọng.” – trích lời một chuyên gia nghiên cứu của khoa miễn dịch học, trường Đại học Toronto.

“Một dấu tích cho việc có thể sử dụng vaccine BCG cho hệ thống miễn dịch trong tương lai”

Một trong những thử nghiệm đầu tiên về tính hiệu quả của vaccine BCG đối với COVID-19 là nghiên cứu được thực hiện tại tại Trung tâm y tế Đại học Radboud, Hà Lan. Nghiên cứu tiến hành trên 400 nhân viên y tế, tuy nhiên khi kết thúc không cho thấy có sự khác biệt sau 2 tháng tiến hành. Nhiều thử nghiệm khác về hiệu quả của vaccine cũng đang được triển khai, trên nhiều nước như Úc, Đan Mạch, Đức, Mỹ.

Các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu để có thể hiểu rõ hơn vì sao vaccine BCG có thể ảnh hưởng đến không chỉ trên vi khuẩn Lao mà còn trong nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Vaccine BCG dường như làm nhạy cảm hệ thống miễn dịch của cơ thể, theo cách mà khi có bất cứ mối nguy hại nào xâm nhập vào tương tự như vi khuẩn Lao, hệ miễn dịch của con người sẵn sàng phản ứng lại, và phản ứng mạnh mẽ hơn những người không được tiêm vaccine.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng đặt ra nhiều dấu hỏi về khả năng sử dụng vaccine có gây tăng nguy cơ bị nhiễm COVID-19 hay không. Đây là một nghiên cứu sơ bộ và còn nhỏ, vì vậy các nhà khoa học vẫn chưa hiểu rõ hoàn toàn trước khi được thử nghiệm lâm sàng. Hơn nữa, không nên sử dụng vaccine BCG trong việc điều trị COVID-19.

Trong khi chờ đợi các kết quả khoa học rõ ràng, các biện pháp hữu hiệu trong phòng ngừa COVID-19 tại thời điểm hiện tại vẫn là cách ly xã hội triệt để, xét nghiệm và cách ly những đối tượng nhiễm bệnh nhằm tránh lây lan trong cộng đồng.