Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Thời điểm tuyệt đối không tiêm vắc-xin cho trẻ

Trẻ tử vong sau khi tiêm vắc-xin Quinvaxem khiến nhiều người e ngại và cho rằng vắc-xin chính là thủ phạm gây ra cái chết của trẻ.

Trường hợp cháu bé hai tháng tử vong sau khi tiêm vắc-xin Quinvaxem mới đây tại Hà Nội khiến nhiều người e ngại và cho rằng vắc-xin chính là thủ phạm gây ra những cái chết của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, hội đồng y khoa đã đưa ra kết luận nguyên nhân cái chết là do sốc phản vệ.

Sốc phản vệ là gì?

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 (TP HCM) cho hay sốc phản vệ là hiện tượng xảy ra khi hệ miễn dịch của trẻ nhạy cảm quá mức với một chất gây dị ứng mà trẻ được tiếp xúc hay được tiêm. Khi đó, cơ thể trẻ sẽ kích thích sản xuất một chất có tên là histamine, sau vài phút, trẻ sẽ có biểu hiện sốc.

Đây là tai biến nghiêm trọng nhất, dễ gây tử vong nếu không được chẩn đoán và xử lý kịp thời. Bệnh xuất hiện nhanh, ngay lập tức hoặc 30 phút sau khi dùng thuốc, thử test, bị ong đốt hoặc ăn một loại thức ăn lạ.

Biểu hiện sốc phản vệ gồm tụt huyết áp, hạ thân nhiệt, truỵ tim mạch, tăng tính thấm thành mạch và co thắt cơ trơn. Một số trường hợp xảy ra rất nhanh ngay sau khi mới rút kim tiêm, chỉ trong vài phút thậm chỉ vài giây là tử vong ngay. Triệu chứng bệnh xuất hiện càng sớm thì bệnh càng nặng, tỷ lệ tử vong càng cao.

Nguyên nhân khiến trẻ tử vong do tiêm vắc-xin là độ nhạy cảm của cơ thể (Ảnh minh họa: Internet)

Thời điểm tiêm vắc-xin dễ gây sốc phản vệ

Trong số các nguyên nhân gây sốc phản vệ, các thuốc được xem là nguyên nhân phổ biến, bao gồm vắc-xin. Tuy nhiên, bác sĩ Trương Hữu Khanh cho biết, tỷ lệ sốc phản vệ do uống, tiêm thuốc tại các bệnh viện nhiều hơn so với vắc-xin. Trẻ tử vong do tiêm vắc-xin chiếm một tỷ lệ rất nhỏ và nguyên nhân chính là do độ nhạy cảm của cơ thể, thuộc về cơ địa của người được tiêm.

Ngoài ra, tiêm vắc-xin còn có những chống chỉ định trong một số trường hợp:

- Trẻ đang sốt, cảm cúm

- Mắc các bệnh về não

- Động kinh

- Mắc bệnh cấp tính

- Mắc bệnh tim hoặc bất cứ bệnh lý nào khác

Bác sĩ Khanh khuyến cáo, trong các trường hợp này, tuyệt đối không tiến hành tiêm vắc-xin cho trẻ bởi chúng sẽ tạo yếu tố thuận lợi gây ra sốc phản vệ.

Chính vì vậy, về nguyên tắc, trước khi tiến hành tiêm bất cứ loại vắc-xin nào, bác sĩ phải khám, khai thác tiền sử và không cho dùng nếu bệnh nhân đang có bệnh hoặc có cơ địa  mẫn cảm với thuốc - vắc-xin.

'Đối với các cháu bé còn nhỏ, có thể khám biết được bệnh cấp tính nhưng khó biết có bệnh mạn tính nên việc tầm soát không đơn giản. Do đó, người nhà cần phải chủ động khai báo về tiền sử bệnh lý cho bác sĩ. Trẻ đang có bệnh cần điều trị dứt điểm trước khi tiêm. Với những trường hợp này, cha mẹ nên đưa con đi tiêm tại các bệnh viện, các cơ sở lớn để xử lý các biến chứng nếu có tốt nhất', bác sĩ Khanh cho biết.

24 giờ theo dõi đặc biệt

'Tất cả các vắc-xin đều có thể gây sốc phản vệ, không riêng Quinvaxem. Tuy nhiên, nếu đến cơ quan y tế ngay lúc mới bắt đầu có dấu hiệu bất thường, rất hiếm ca tử vong, chúng hoàn toàn được tầm soát. Bất cứ y bác sĩ nào cũng được đào tạo về kỹ năng xử lý sốc phản vệ bởi đây là tai biến tương đối phổ biến do nhiều nguyên nhân, không riêng vắc-xin', bác sĩ Khanh khẳng định.

Ông khuyến cáo tất cả phụ huynh khi đưa trẻ đi tiêm vắc-xin cần chú ý:

- Theo dõi và báo với bác sĩ tiền sử của con mình

- Sau tiêm, cho trẻ ở lại theo dõi ít nhất 30 phút

- Về nhà theo dõi trong 6, 12 và 24h. Sau 24h, nếu không có dấu hiệu bất thường, có thể yên tâm.

- Trường hợp trẻ từng bị sốc phản vệ với vắc-xin hay kháng sinh cụ thể nào đó, tuyệt đối không được tiêm loại này mà thay thế bằng việc tiêm vắc-xin phòng bệnh khác.

Vì sao một số trẻ tử vong sau khi tiêm Quinvaxem?

- Hoá chất gây độc trong thành phần của thuốc.

- Do độc lực của các yếu tố gây bệnh làm suy yếu đi, nếu cơ thể trẻ có sức đề kháng kém, thì sẽ phát bệnh điển hình của loại bệnh mà loại vắc-xin đó phòng chống;

- Do sốc phản vệ, bản chất là một loại dị ứng của cơ thể với các loại chất lạ.

- Có thể là những cái chết ngẫu nhiên do các bệnh nền âm thầm hay những nguyên nhân chưa rõ ràng. Số lượng chết của trẻ dưới 1 tuổi mỗi ngày ở Việt nam lên đến 70 em, do vậy, việc trùng lặp vào thời điểm tiêm vắc-xin là điều bình thường.

Các loại vắc-xin đều có giá trị phòng bệnh, tuy nhiên mỗi loại có kháng nguyên khác nhau. Các vắc-xin đều có thể gây phản ứng. Tuy nhiên mũi tiêm dịch vụ sử dụng ở Việt Nam còn ít nên chưa đánh giá được phản ứng. Còn vắc-xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng mỗi năm tiêm hơn 1 triệu trẻ nên tỷ lệ tai biến khó tránh khỏi.

Bác sĩ Huỳnh Phước Sang

Hà Quyên - Theo News.zing.vn
Bình luận
Tin mới
  • 17/10/2021

    Nên ăn gì trước khi hiến máu?

    Hiến máu là một hành động nhân đạo giúp cứu sống người khác. Tuy nhiên, khi hiến máu cũng có thể gặp phải một số dấu hiệu như mệt mỏi, hoa mắt hoặc thiếu máu. Ăn và uống phù hợp trước và sau khi hiến máu sẽ giúp giảm nguy cơ mắc các dấu hiệu trên.

  • 17/10/2021

    Suy giảm trí nhớ ở người trẻ và những nguyên nhân thường gặp

    Quan điểm suy giảm trí nhớ chỉ xảy ra ở người cao tuổi hiện nay đã không còn chính xác. Nhiều trường hợp người trẻ tuổi vẫn có thể mắc suy giảm trí nhớ, với biểu hiện dễ nhầm lẫn và mau quên các sự kiện xung quanh. Đâu là nguyên nhân dẫn đến chứng bệnh này ngày càng gia tăng?

  • 17/10/2021

    5 món ngon giúp loại bỏ mỡ nội tạng tốt ngang với việc tập thể dục

    Mỡ nội tạng là nguyên nhân chính gây nên lão hóa sớm và bệnh tật. Nếu muốn phòng ngừa ngay bây giờ thì cần tích cực ăn 5 thực phẩm sau.

  • 17/10/2021

    Nicotine tồn tại trong hệ thống của bạn bao lâu?

    Nicotine trong thuốc lá được biết đến không chỉ là chất gây nghiện số một mà nó còn là nhân tố ảnh hưởng đến sức khoẻ đối với con người. Khi đi vào cơ thể chỉ cần chưa tới 10s nicotine sẽ xâm nhập vào máu và nhanh chóng truyền lên não. Khoảng thời gian tồn tại trong cơ thể của nicotine sẽ gây hại lên hầu như tất cả các bộ phận từ phổi, thận, gan, não,...

  • 17/10/2021

    Vì sao chị em bước vào tuổi tiền mãn kinh lại dễ bị béo phì?

    Phụ nữ khi bước vào thời kỳ tiền mãn kinh không những dễ mắc các bệnh mạn tính phổ biến mà tình trạng béo phì cũng là nỗi lo không nhỏ. Vì sao lại như vậy?

  • 17/10/2021

    Tìm hiểu về hội chứng ruột kích thích - Nỗi phiền toái khó nói của rất nhiều người

    Hội chứng ruột kích thích là một trong những bệnh tiêu hoá phổ biến, có xu hướng ngày càng tăng. Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng nhưng những triệu chứng của hội chứng ruột kích thích khiến người bệnh luôn khó chịu, mệt mỏi, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống.

  • 17/10/2021

    9 Lợi ích của Coenzyme Q10 (CoQ10)

    Coenzyme Q10, còn được gọi là CoQ10, là một hợp chất giúp tạo ra năng lượng trong tế bào của bạn. Cơ thể sản xuất Coenzyme Q10 một cách tự nhiên, nhưng qua thời gian việc sản xuất Coenzyme Q10 có xu hướng giảm dần. Tuy nhiên, bạn cũng có thể nhận được Coenzyme Q10 thông qua các chất bổ sung hoặc thực phẩm.

  • 16/10/2021

    "Bí quyết 2 phút" giúp da mặt mịn màng hơn của phụ nữ Nhật

    Phương pháp massage mặt của người Nhật thúc đẩy vi tuần hoàn, giúp lưu thông máu tại các mạch có tích tụ bã nhờn, và làm mới các mạch máu.

Xem thêm