Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Táo bón ở trẻ sơ sinh và cách chữa đơn giản tại nhà

Em bé không thể nói với ba mẹ rằng mình khó chịu khi đi tiêu, nhưng ba mẹ rất dễ nhận thấy con mình đang táo bón và điều đó sẽ ảnh hưởng đến trẻ. Vậy cần phải làm gì khi trẻ bị táo bón?

Nguyên nhân gây táo bón ở trẻ sơ sinh

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng trẻ sơ sinh bị táo bón, trong đó thường gặp nhất là những nguyên nhân sau:

Do chế độ ăn uống của mẹ

Trẻ sơ sinh hầu như vẫn đang trong tình trạng bú sữa mẹ. Vì thế, chế độ ăn uống của mẹ ảnh hưởng rất lớn đến dinh dưỡng cũng như tình trạng bệnh lý của con.

Việc mẹ ăn nhiều đồ cay nóng, đồ khó tiêu, ít chất xơ, nhiều đạm, ăn uống thiếu dinh dưỡng, chế độ ăn ngủ không hợp lý khiến bé dễ bị táo bón.

Do trẻ sơ sinh dùng sữa ngoài

 

Táo bón ở trẻ sơ sinh còn do mẹ cho bé dùng sữa ngoài quá sớm. Sữa công thức kết hợp nhiều chất mà dạ dày bé phát triển chưa hoàn thiện sẽ khó mà tiêu hóa được. Đồng thời đây cũng là loại sữa được coi là khó tiêu hóa, nếu mẹ pha cho bé uống không đúng công thức, khả năng bé bị táo bón là rất cao.

Do bệnh lý

Bên cạnh những nguyên nhân khách quan kể trên, việc bé bị táo bón đôi khi là do bệnh lý xuất phát từ chính cơ thể bé. Do tổn thương thực thể ở đường tiêu hóa hoặc các dị tật bẩm sinh như: Đại tràng bị phình to, bệnh suy giáp trạng... khiến trẻ bị táo bón sớm.

Một số trẻ có thể có nhu động ruột chậm hơn, bé đi tiêu không thường xuyên nhưng vẫn hoàn toàn bình thường, trừ khi trẻ có dấu hiệu đau hoặc khó chịu. Trong một số ít trường hợp, trẻ có vấn đề thực thể gây táo bón thực sự như: Rối loạn cơ thắt ruột hoặc có tắt nghẽn đường ruột.

Táo bón ở trẻ sơ sinh  - Ảnh 2.

Có nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến tình trạng trẻ sơ sinh bị táo bón.

Làm sao để biết trẻ sơ sinh táo bón?

Táo bón ở trẻ sơ sinh không đơn thuần chỉ là em bé đi tiêu bao nhiêu lần/ngày hoặc/tuần, mà còn là em bé đi tiêu như thế nào. Nếu bé đi tiêu phân mềm, bé dễ đi tiêu, bé đi tiêu 4 - 5 ngày một lần vẫn bình thường.

Vì vậy, mẹ nên đưa bé đi khám bác sĩ khi:

  • Bé cảm giác khó chịu mỗi lần đi tiêu.

  • Tiêu phân cứng.

  • Tiêu phân máu hoặc phân đen.

  • Không đi tiêu ít nhất 1 lần mỗi 5 ngày.

Cha mẹ cần làm gì khi trẻ sơ sinh bị táo bón?

Những việc cần làm đối với mẹ

- Nếu bé nhà bạn đang bú sữa mẹ hoàn toàn mà bị táo bón thì mẹ cần xem lại chế độ ăn của mình. Cần ăn nhiều rau, trái cây, uống nhiều nước để giúp nguồn sữa mát. Nếu con của bạn đang bú bình, bạn nên đổi sữa công thức khác cho trẻ sau khi đã khám bác sĩ. Nên nhớ, táo bón không phải là nguyên nhân để dừng sữa mẹ.

- Ngoài ra, cho trẻ uống thêm ít nước có màu sẫm như nước ép mận hoặc lê, cho trẻ uống thêm ít nước nếu trẻ > 4 tháng tuổi, nhưng không được nhiều quá 50ml/ngày.

- Trường hợp bé có tình trạng chậm đi cầu, với bé sơ sinh có thể 5 ngày mới đi cầu một lần do đường ruột bé chưa phát triển hoàn toàn và lượng chất thải trong sữa không nhiều.

- Khác với người lớn, ăn nhiều thức ăn, chất xơ nhiều, chất thải nhiều nên đi cầu mỗi ngày hoặc 2 ngày một lần. Vì vậy, nếu mẹ có con bị táo bón cũng không nên quá lo lắng.

Để cải thiện tình trạng này, bạn nên cho bé bú sữa mẹ hoàn toàn và bú thật nhiều lần trong ngày (có thể 1 - 2 giờ bú một lần). Mẹ cần phải ăn nhiều rau, trái cây, uống nhiều nước và nước trái cây, để có nhiều chất xơ trong sữa mẹ. Các thực phẩm được khuyến cáo cụ thể là: Tăng cường ăn táo, súp lơ xanh, lê, đu đủ, chuối, bí đỏ, cà rốt.

- Ngoài ra, mẹ cần ăn bột yến mạch, lúa mạch, ngũ cốc nguyên hạt… vì các thực phẩm này sẽ bổ sung chất xơ tạo khối cho phân, kích thích nhu động ruột co bóp mạnh hơn, nhằm đẩy nhanh quá trình di chuyển của thức ăn trong đường ruột và giữ nước trong ruột. Từ đó phòng ngừa táo bón cho trẻ sơ sinh hiệu quả.

Táo bón ở trẻ sơ sinh  - Ảnh 4.

Mát xa vùng bụng cho bé là một trong những cách đơn giản trị táo bón cho trẻ sơ sinh.

Những việc làm đối với bé

- Cách trị táo bón cho trẻ sơ sinh đơn giản tại nhà không thể không kể tới việc mát xa vùng bụng cho bé.

Các mẹ hãy áp dụng các động tác xoa bóp theo hướng dẫn vào mỗi ngày, để đẩy lùi tình trạng táo bón cho trẻ:

  • Đặt bàn tay lên khu vực dạ dày của trẻ, dùng các đầu ngón tay xoay tròn xuống rốn và khu vực đại tràng theo chiều kim đồng hồ khoảng 30 vòng.

  • Vuốt từ khu vực lồng xương sườn xuống đến bụng dưới bằng mép ngón tay.

  • Việc vận động không chỉ mang đến tác động tích cực cho người lớn mà còn giúp ích cho việc kích thích nhu động ruột của trẻ nhỏ co bóp mạnh mẽ hơn, để thúc đẩy thức ăn di chuyển tới đại tràng và đào thải phân nhanh hơn. Có trường hợp trẻ sơ sinh bị táo bón vì chậm biết bò và biết đi.

Cha mẹ có thể giúp trẻ sơ sinh tập thể dục mỗi ngày bằng bài tập đạp xe đạp:

  • Trước tiên, đặt trẻ nằm ngửa trên giường.

  • Sau đó, hai tay nắm nhẹ cổ chân bé và di chuyển lên xuống giống như khi chúng ta đạp xe đạp.

  • Tập cho trẻ động tác này 2 lần một ngày có thể giúp cải thiện tình trạng táo bón cho con bạn.

- Tắm nước ấm là cách trị táo bón cho trẻ sơ sinh, mang đến hiệu quả đầy bất ngờ. Tắm nước ấm vừa giúp thư giãn, lại có tác dụng tăng cường hoạt động nhu động ruột, kích thích hoạt động của các cơ vòng hậu môn của trẻ để trẻ đi đại tiện thông suốt, dễ dàng, trơn tru hơn. Ngoài tắm nước ấm, mẹ cũng có thể pha nước ấm vào một cái chậu, rồi cho trẻ ngâm hậu môn trong khoảng 5 -10 phút.

Sau khi trẻ tắm, ngâm hậu môn, mẹ cần lau khô cơ thể và mặc quần áo luôn cho trẻ, để hạn chế trẻ bị nhiễm lạnh.

Tóm lại: Tình trạng táo bón ở trẻ thường gặp ngay cả ở trẻ sơ sinh. Đa phần các trường hợp táo bón ở trẻ sơ sinh đều có thể áp dụng các phương pháp tự nhiên tại nhà để khắc phục. Chỉ có số ít trường hợp phải dùng đến thuốc điều trị theo đơn của bác sĩ. Vì vậy, nếu trẻ xuất hiện tình trạng chậm đại tiện kèm theo chướng bụng nhiều, ọc sữa thì cha mẹ cần phải cho trẻ tới bác sĩ nhi khoa để được thăm khám.

Mẹ nên nhớ không tập luyện sau khi trẻ vừa mới ăn bột hoặc bú sữa, sẽ khiến bé dễ bị nôn ói và ảnh hưởng không tốt đến tiêu hóa.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Phòng tránh táo bón ở trẻ nhỏ.
Theo Sức Khỏe Đời Sống
Bình luận
Tin mới
  • 04/04/2026

    Vì sao bạn nên tránh 10 loại thực phẩm này trước khi đi ngủ

    Ăn những thực phẩm không tốt trước khi đi ngủ, như pizza hoặc kem, có thể gây rối loạn giấc ngủ và dẫn đến chứng khó tiêu hoặc tăng cân vào ban đêm. Biết được những loại thực phẩm nào nên tránh sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon và sức khỏe tốt hơn.

  • 03/04/2026

    Hợp tác cùng Công ty Cổ phần Dược phẩm Pharvina

    Viện Y học ứng dụng Việt Nam thực hiện nghiên cứu và viết các bài báo khoa học giới thiệu sản phẩm do Công ty CP Dược phẩm Pharvina cung cấp.

  • 03/04/2026

    Dùng quả quất thế nào để phát huy lợi ích đối với cơ thể?

    Trong y học cổ truyền, quả quất (kim quất) có vị chua ngọt, tính ấm, quy kinh phế và tỳ, thường được dùng để hành khí, hóa đờm, giảm ho và hỗ trợ tiêu hóa, tăng sức đề kháng khi dùng đúng cách.

  • 03/04/2026

    Mất điều hòa vận động

    Chứng mất điều hòa vận động có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các hoạt động hàng ngày của người mắc bệnh. Vậy tình trạng này là gì, nguyên nhân gây ra bệnh và biện pháp điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!

  • 02/04/2026

    Ăn tỏi và mật ong có lợi gì cho sức khỏe?

    Tỏi và mật ong là hai thực phẩm quen thuộc trong bữa ăn hằng ngày của người Việt. Ngoài giá trị dinh dưỡng, chúng còn được nghiên cứu về một số tác dụng sinh học có lợi cho sức khỏe khi sử dụng hợp lý.

  • 02/04/2026

    Lợi ích của thiền định: Nâng cao sức khỏe thể chất và tinh thần

    Thiền định không chỉ bắt nguồn từ truyền thống tâm linh mà còn được khoa học chứng minh mang lại nhiều lợi ích cho sức khỏe thể chất và tinh thần trong cuộc sống hiện đại. Thực hành thiền giúp giảm stress hàng ngày, hỗ trợ điều trị bệnh lý mãn tính, và tạo sự cân bằng nội tại bền vững. Chỉ vài phút thiền mỗi ngày có thể tạo ra những thay đổi sinh học tích cực, như giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện chức năng hệ miễn dịch. Bài viết này nhằm tổng hợp các bằng chứng khoa học về lợi ích của thiền và cung cấp hướng dẫn thực hành đơn giản cho người mới bắt đầu.

  • 02/04/2026

    Những nguy hại ít người biết trong trào lưu kiêng sữa, bỏ ngũ cốc

    Thời gian gần đây, trào lưu “ăn chống viêm”, “thải độc” hay “tăng miễn dịch cấp tốc” với những lời khuyên “bỏ sữa ngay để trị mụn”, “gluten (ngũ cốc) là thủ phạm gây viêm não” trở nên phổ biến trên mạng xã hội.

  • 02/04/2026

    6 thói quen thầm lặng có thể đang hủy hoại sức khỏe của bạn

    Việc có những ngày sinh hoạt đều đặn có thể giúp bạn cảm thấy ổn định hơn khi cuộc sống trở nên căng thẳng. Nhưng một số thói quen nhỏ, thường bị bỏ qua, lại có thể gây hại cho sức khỏe của bạn, dẫn đến căng thẳng về thể chất hoặc tinh thần theo thời gian.

Xem thêm