Tác động của COVID-19 đối với việc lây truyền bệnh sốt xuất huyết

Trên toàn cầu, bệnh sốt xuất huyết phổ biến ở hơn 100 quốc gia, với 40% dân số thế giới sống trong các khu vực có nguy cơ mắc bệnh. Dịch sốt xuất huyết là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở Caribê, Châu Phi, các đảo Thái Bình Dương, Đông Nam Á, Châu Mỹ và Trung Đông. Khoảng 400 triệu người trên thế giới mắc bệnh sốt xuất huyết mỗi năm. Cứ 4 người thì có 1 người phát bệnh, với 22.000 người chết hàng năm vì bệnh nặng. Đông Nam Á và khu vực Tây Thái Bình Dương đang chịu gánh nặng của bệnh sốt xuất huyết một cách không cân đối, với 75% các trường hợp phát sinh ở các quốc gia này. Ở Đông Nam Á, cả 4 tuýp huyết thanh của virus Dengue đều đang lưu hành mạnh, gây ra nhiều đợt bùng phát, có thể dai dẳng hàng năm. Ở Malaysia, Thái Lan và Singapore, hoạt động của cả bốn loại huyết thanh dẫn đến sự gia tăng đáng kể các ca sốt xuất huyết.

Các triệu chứng sốt xuất huyết

Với lần nhiễm trùng đầu tiên, bạn thường không có triệu chứng hoặc có triệu chứng nhẹ. Những lần nhiễm trùng tiếp theo với một loại huyết thanh khác sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh nặng. Sốt xuất huyết nặng là một trường hợp cần cấp cứu y tế vì nó có thể gây chảy máu trong, sốc, và đôi khi tử vong. Các trường hợp nhẹ của bệnh sốt xuất huyết gây sốt kèm theo phát ban, buồn nôn và đôi khi nôn mửa. Thường bị đau ở cơ, khớp, xương và sau mắt.

Các dấu hiệu cảnh báo của bệnh sốt xuất huyết nặng thường bắt đầu từ 24–48 giờ sau khi hết sốt. Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào sau đây cần được chăm sóc y tế ngay lập tức:

• đau và nhức mỏi
• chảy máu từ nướu hoặc mũi
• nôn ba lần trở lên trong 24 giờ
• kích động, khó chịu hoặc mệt mỏi
• có máu trong chất nôn hoặc phân

Không có cách chữa khỏi bệnh sốt xuất huyết và việc điều trị chỉ giải quyết các triệu chứng. Ở hầu hết mỗi người, các triệu chứng sốt xuất huyết kéo dài từ 2-7 ngày.

COVID-19 và bệnh sốt xuất huyết

Trong thời gian đại dịch COVID-19 đang diễn ra, các quốc gia trên toàn thế giới thực hiện các biện pháp để giảm sự lây lan của SARS-CoV-2, loại virus gây ra căn bệnh này. Các cơ quan thực hiện quy trình gần như đóng cửa hoàn toàn ở Singapore, Malaysia và Thái Lan trong 2–3 tháng trước khi dần nới lỏng các biện pháp bảo vệ. Tác dụng việc giãn cách này với việc giảm nguy cơ tử vong và giảm số người nhiễm sốt xuất huyết hiện chưa được biết rõ. Do vậy các tác giả nghiên cứu Jue Tao Lim và đồng nghiệp tại Đại học Quốc gia Singapore đã tiến hành một nghiên cứu để đo lường tác động của các biện pháp giãn cách xã hội đối với ca mắc bệnh sốt xuất huyết ở Thái Lan, Malaysia và Singapore.

Kết quả là gì?

Năm 2019, số ca sốt xuất huyết trung bình được báo cáo trên 10.000 dân lần lượt là 1,15, 2,15 và 0,31 ở Thái Lan, Singapore và Malaysia. Sau khi kiểm soát xu hướng thời gian và theo mùa khí hậu, số ca mắc sốt xuất huyết đã tăng lên đáng kể - 0,431 ca trên 10.000 cá thể mỗi tỉnh ở Thái Lan sau khi áp dụng phương pháp giãn cách xã hội. Mức tăng tuyệt đối dự kiến ​​về số ca mắc sốt xuất huyết trung bình mỗi tháng ở mỗi tỉnh của Thái Lan là 26,1, trong đó số ca mắc thêm trung bình cao nhất ở Bangkok là 171 và thấp nhất là ở Samut Sakhon, một thành phố thuộc Vùng đô thị Bangkok, là 5,8. Không giống như ở Thái Lan, các biện pháp giãn cách xã hội không ảnh hưởng đáng kể đến số ca sốt xuất huyết ở Singapore hoặc Malaysia.

Mặc dù có thể lây truyền ở nơi làm việc, nhưng bệnh sốt xuất huyết chủ yếu lây truyền qua tiếp xúc trong nhà. Nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết cao hơn ở các khu vực thành thị và nông thôn với các khu dân cư thấp tầng và nhiều mạng lưới thoát nước hơn. Sự chênh lệch giữa các quốc gia trong chính sách giãn cách xã hội, ảnh hưởng đến các trường hợp sốt xuất huyết được báo cáo được lý giải là do sự khác biệt về cơ cấu nơi làm việc và nơi cư trú, với sự gia tăng nguy cơ lây truyền virus do giãn cách xã hội chủ yếu là do tăng thời gian tiếp xúc với các vật trung gian ở mức cao trong thời gian giãn cách ở nhà. Ở những quốc gia có nguy cơ mắc bệnh sốt xuất huyết cao, nó là nguyên nhân hàng đầu gây bệnh và có thể gây ra những hậu quả tàn khốc.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Sốt xuất huyết ở trẻ em