Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sử dụng virus để điều trị ung thư

Virus oncolytic là một dạng liệu pháp miễn dịch sử dụng virus để lây nhiễm và tiêu diệt các tế bào ung thư.

Virus là các phần tử lây nhiễm hoặc xâm nhập vào tế bào của chúng ta, sau đó sử dụng bộ máy di truyền của tế bào để tạo ra các bản sao của chính chúng và sau đó lây lan sang các tế bào không bị nhiễm bệnh xung quanh. Sự lây nhiễm bởi một số loại virus có liên quan đến sự phát triển của một số bệnh ung thư, chẳng hạn như virus viêm gan B (HBV) trong ung thư gan và virus u nhú ở người (HPV) trong ung thư cổ tử cung và ung thư đầu và cổ. Trong trường hợp nhiễm HPV và viêm gan, một loại liệu pháp miễn dịch khác — vaccine ung thư — đã cho thấy khả năng ngăn ngừa nhiễm trùng và bảo vệ chống lại sự hình thành các bệnh ung thư liên quan đến HPV và HBV.

Gần đây, virus đã được sử dụng để nhắm mục tiêu và tấn công các khối u đã hình thành. Những virus này - một số, nhưng không phải tất cả, đều đã được sửa đổi - được gọi là virus gây ung thư và chúng đại diện cho một cách tiếp cận đầy hứa hẹn để điều trị ung thư vì một số lý do:

  • Tế bào ung thư thường bị suy giảm khả năng phòng thủ chống virus khiến chúng dễ bị nhiễm trùng
  • Những loại virus tự nhiên này có thể được thiết kế để mang lại cho chúng những đặc tính có lợi, bao gồm giảm khả năng lây nhiễm các tế bào khỏe mạnh cũng như cho chúng khả năng cung cấp các trọng tải điều trị đặc biệt cho các khối u và tạo ra các phân tử tăng cường miễn dịch khi chúng lây nhiễm các tế bào khối u.
  • Sau khi lây nhiễm, những virus oncolytic này có thể khiến các tế bào ung thư “vỡ tung” - tiêu diệt các tế bào ung thư và giải phóng các kháng nguyên ung thư. Sau đó, những kháng nguyên này có thể kích thích các phản ứng miễn dịch có thể tìm ra và loại bỏ bất kỳ tế bào khối u nào còn sót lại gần đó và có thể ở bất kỳ nơi nào khác trong cơ thể.

Vào năm 2015, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt liệu pháp miễn dịch virus gây ung thư đầu tiên để điều trị ung thư — T-VEC cho khối u ác tính. Phương pháp điều trị này liên quan đến một loại virus herpes đã được thiết kế để ít có khả năng lây nhiễm sang các tế bào khỏe mạnh cũng như khiến các tế bào ung thư bị nhiễm tạo ra protein GM-CSF kích thích miễn dịch.

Lựa chọn điều trị bằng liệu pháp virus oncolytic

Hiện có một liệu pháp virus oncolytic được FDA chấp thuận để điều trị ung thư:

T-VEC (Imlygic®): một loại virus herpes simplex (HSV) đã được sửa đổi, lây nhiễm sang các tế bào khối u và thúc đẩy sự phá hủy của chúng; được chấp thuận cho các nhóm bệnh nhân mắc bệnh u ác tính

Phản ứng phụ

Các tác dụng phụ có thể khác nhau tùy theo loại virus gây ung thư — và mục tiêu chính xác của virus này — và cũng có thể bị ảnh hưởng bởi vị trí và loại ung thư cũng như sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Do có khả năng lây nhiễm sang các tế bào khỏe mạnh cũng như kích thích hoạt động miễn dịch tổng thể, đôi khi virus oncolytic có thể khiến hệ thống miễn dịch tấn công các tế bào khỏe mạnh và việc sử dụng chúng có thể mang lại một số nguy cơ nhiễm trùng.

Các tác dụng phụ thường gặp liên quan đến virus gây ung thư đã được phê duyệt hiện nay có thể bao gồm: ớn lạnh, mệt mỏi, các triệu chứng giống cúm, đau chỗ tiêm, buồn nôn và sốt.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vắc xin ung thư

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp từ Cancer Research) -
Bình luận
Tin mới
  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

  • 16/10/2026

    7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

    Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.

  • 15/10/2026

    Ngũ cốc nguyên hạt và sức khỏe tim mạch: Nên ăn bao nhiêu mỗi ngày?

    Ngũ cốc nguyên hạt từ lâu đã được khuyến cáo trong chế độ ăn có lợi cho tim mạch.

  • 15/10/2026

    6 loại thực phẩm chức năng phổ biến gây hại cho gan

    Các thực phẩm chức năng từ nghệ, đặc biệt là những loại có thêm tiêu đen, có thể gây hại cho gan, với số ca tổn thương gan do nghệ gây ra ngày càng tăng trong những năm gần đây.

Xem thêm