Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sử dụng virus để điều trị ung thư

Virus oncolytic là một dạng liệu pháp miễn dịch sử dụng virus để lây nhiễm và tiêu diệt các tế bào ung thư.

Virus là các phần tử lây nhiễm hoặc xâm nhập vào tế bào của chúng ta, sau đó sử dụng bộ máy di truyền của tế bào để tạo ra các bản sao của chính chúng và sau đó lây lan sang các tế bào không bị nhiễm bệnh xung quanh. Sự lây nhiễm bởi một số loại virus có liên quan đến sự phát triển của một số bệnh ung thư, chẳng hạn như virus viêm gan B (HBV) trong ung thư gan và virus u nhú ở người (HPV) trong ung thư cổ tử cung và ung thư đầu và cổ. Trong trường hợp nhiễm HPV và viêm gan, một loại liệu pháp miễn dịch khác — vaccine ung thư — đã cho thấy khả năng ngăn ngừa nhiễm trùng và bảo vệ chống lại sự hình thành các bệnh ung thư liên quan đến HPV và HBV.

Gần đây, virus đã được sử dụng để nhắm mục tiêu và tấn công các khối u đã hình thành. Những virus này - một số, nhưng không phải tất cả, đều đã được sửa đổi - được gọi là virus gây ung thư và chúng đại diện cho một cách tiếp cận đầy hứa hẹn để điều trị ung thư vì một số lý do:

  • Tế bào ung thư thường bị suy giảm khả năng phòng thủ chống virus khiến chúng dễ bị nhiễm trùng
  • Những loại virus tự nhiên này có thể được thiết kế để mang lại cho chúng những đặc tính có lợi, bao gồm giảm khả năng lây nhiễm các tế bào khỏe mạnh cũng như cho chúng khả năng cung cấp các trọng tải điều trị đặc biệt cho các khối u và tạo ra các phân tử tăng cường miễn dịch khi chúng lây nhiễm các tế bào khối u.
  • Sau khi lây nhiễm, những virus oncolytic này có thể khiến các tế bào ung thư “vỡ tung” - tiêu diệt các tế bào ung thư và giải phóng các kháng nguyên ung thư. Sau đó, những kháng nguyên này có thể kích thích các phản ứng miễn dịch có thể tìm ra và loại bỏ bất kỳ tế bào khối u nào còn sót lại gần đó và có thể ở bất kỳ nơi nào khác trong cơ thể.

Vào năm 2015, Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã phê duyệt liệu pháp miễn dịch virus gây ung thư đầu tiên để điều trị ung thư — T-VEC cho khối u ác tính. Phương pháp điều trị này liên quan đến một loại virus herpes đã được thiết kế để ít có khả năng lây nhiễm sang các tế bào khỏe mạnh cũng như khiến các tế bào ung thư bị nhiễm tạo ra protein GM-CSF kích thích miễn dịch.

Lựa chọn điều trị bằng liệu pháp virus oncolytic

Hiện có một liệu pháp virus oncolytic được FDA chấp thuận để điều trị ung thư:

T-VEC (Imlygic®): một loại virus herpes simplex (HSV) đã được sửa đổi, lây nhiễm sang các tế bào khối u và thúc đẩy sự phá hủy của chúng; được chấp thuận cho các nhóm bệnh nhân mắc bệnh u ác tính

Phản ứng phụ

Các tác dụng phụ có thể khác nhau tùy theo loại virus gây ung thư — và mục tiêu chính xác của virus này — và cũng có thể bị ảnh hưởng bởi vị trí và loại ung thư cũng như sức khỏe tổng thể của bệnh nhân. Do có khả năng lây nhiễm sang các tế bào khỏe mạnh cũng như kích thích hoạt động miễn dịch tổng thể, đôi khi virus oncolytic có thể khiến hệ thống miễn dịch tấn công các tế bào khỏe mạnh và việc sử dụng chúng có thể mang lại một số nguy cơ nhiễm trùng.

Các tác dụng phụ thường gặp liên quan đến virus gây ung thư đã được phê duyệt hiện nay có thể bao gồm: ớn lạnh, mệt mỏi, các triệu chứng giống cúm, đau chỗ tiêm, buồn nôn và sốt.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Vắc xin ung thư

 

Hoàng Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Tổng hợp từ Cancer Research) -
Bình luận
Tin mới
  • 14/09/2026

    5 thực phẩm khiến phụ nữ lão hóa nhanh và mất cân bằng nội tiết

    Một số thực phẩm ăn nhiều có thể khiến lão hoá da diễn ra nhanh do tác động tiêu cực đến làn da và cân bằng nội tiết.

  • 14/09/2026

    Phòng ngừa sốt xuất huyết: Chủ động hành động để bảo vệ gia đình

    Giai đoạn chuyển mùa hè thu với nền nhiệt cao và những cơn mưa rào liên tiếp là thời điểm lý tưởng để muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết sinh sôi, phát triển mạnh mẽ.

  • 13/09/2026

    7 loại dầu tự nhiên giúp chăm sóc da mùa thu

    Một số dầu tự nhiên có thể giúp chăm sóc da, nhưng cần lựa chọn phù hợp với từng loại da để hạn chế kích ứng.

  • 13/09/2026

    Xu hướng du lịch chữa lành xoa dịu tâm hồn

    Trong guồng quay hối hả của thời đại công nghệ, con người ngày càng đối mặt với nhiều áp lực tâm lý, tình trạng quá tải công việc và sự mệt mỏi kéo dài. Thực trạng này thúc đẩy nhu cầu tìm kiếm những phương thức thư giãn chuyên sâu, nơi cá nhân có thể tạm thời rời xa thị thành để tìm lại sự bình an nội tại. Từ đó, du lịch chữa lành xuất hiện và nhanh chóng trở thành một giải pháp nhân văn, mở ra không gian giúp con người tái kết nối với bản thân và phục hồi sức khỏe một cách toàn diện.

  • 12/09/2026

    Uống Cold Brew có thực sự ít ảnh hưởng đến giấc ngủ?

    Cold Brew có vị dịu, ít đắng hơn cà phê pha nóng nên nhiều người cho rằng loại đồ uống này ít caffeine và ít ảnh hưởng đến giấc ngủ. Vậy thực hư thế nào?

  • 12/09/2026

    Khủng hoảng "chuyển giao" từ mầm non lên Lớp 1 và cách cha mẹ đồng hành

    Bước vào lớp 1 là một bước ngoặt lớn, đánh dấu sự thay đổi toàn diện về tâm sinh lý và cách học tập, vui chơi của trẻ. Việc chuyển sang một môi trường hoàn toàn mới dễ khiến con bỡ ngỡ, đồng thời tạo ra không ít áp lực, lo lắng cho các bậc phụ huynh. Nếu cha mẹ thiếu sự chuẩn bị chu đáo hoặc chưa thực sự thấu hiểu tâm lý lứa tuổi, giai đoạn chuyển giao này có thể vô tình trở thành một cuộc khủng hoảng đối với đứa trẻ.

  • 11/09/2026

    Viên uống bổ sung collagen có cải thiện sức khỏe da và xương khớp không?

    Thực phẩm chức năng bổ sung collagen thường được quảng cáo giúp làn da mịn màng và xương khớp khỏe mạnh hơn. Vậy những lợi ích này thực tế đến đâu?

  • 11/09/2026

    Gánh nặng bệnh lao và chiến lược kiểm soát dịch tễ

    Mặc dù bệnh lao hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị khỏi, đây vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do các bệnh truyền nhiễm trên toàn cầu. Trung bình mỗi ngày, thế giới ghi nhận gần 30.000 người mắc mới và hơn 4.100 ca tử vong. Bệnh tiến triển âm thầm, phát hiện muộn, dẫn đến nguy cơ lây lan diện rộng trong cộng đồng trước khi người bệnh được can thiệp y tế.

Xem thêm