Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Stress do nhiệt độ ở người cao tuổi

Stress do nhiệt độ có thể ảnh hưởng tới người cao tuổi nhiều hơn so với các lứa tuổi khác. Một số người từ 65 tuổi trở lên thường có nguy cơ về các bệnh liên quan đến nhiệt độ cao hơn và cần sự chăm sóc đặc biệt trong thời tiết nắng nóng. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: sống một mình, mắc bệnh mạn tính hoặc nhiều bệnh khác.

Stress do nhiệt độ ở người cao tuổi

Stress do nhiệt độ xảy ra khi cơ thể không thể tự làm mát và duy trì nhiệt độ ổn định. Bình thường, cơ thể thường tự hạ nhiệt bằng cách ra mồ hôi nhưng đôi khi ra mồ hôi thôi vẫn chưa đủ và nhiệt độ cơ thể vẫn tiếp tục tăng lên. Stress do nhiệt độ còn được biết đến với cái tên chứng thân nhiệt cao.

Các bệnh liên quan đến nhiệt có thể từ mức độ nhẹ như phát ban hoặc chuột rút đến mức độ trầm trọng và có khả năng đe dọa tính mạng như say nóng.

Các triệu chứng của stress do nhiệt độ cao

Triệu chứng còn phụ thuộc vào các bệnh liên quan đến nhiệt độ, nhưng có thể bao gồm:

  • Da nóng và khô
  • Nhợt nhạt, xanh xao
  • Tăng nhịp tim
  • Chuột rút
  • Mất phương hướng và lú lẫn
  • Mê sảng
  • Ngất hoặc hôn mê
  • Các vấn đề sức khỏe vốn có chuyển biến nặng hơn
Các yếu tố nguy cơ gây stress do nhiệt ở người cao tuổi

Các yếu tố làm tăng nguy cơ stress do nhiệt ở người cao tuổi bao gồm:

  • Các vấn đề về khả năng tự chăm sóc bản thân – một số người cao tuổi rất yếu hoặc bị suy giảm khả năng di chuyển và các vấn đề tâm thần. Những yếu tố này sẽ khiến người cao tuổi khó có thể tự chăm sóc bản thân một cách đầy đủ trong thời tiết nắng nóng.
  • Sống một mình
  • Các thay đổi về cơ thể – cơ thể người già sẽ không thể ứng phó nhanh được với các stress đột ngột như ở người trẻ tuổi. Chẳng hạn như, vào những ngày nóng, da của người già không thể tiết ra nhiều mồ hôi và làm mát cơ thể hiệu quả như ở da người trẻ tuổi.
  • Các bệnh mạn tính – người lớn tuổi thường dễ mắc các bệnh mạn tính. Một số bệnh sẽ khiến cơ thể trở nên dễ dàng bị tổn thương bởi stress do nhiệt hơn.
  • Thuốc – Những người cao tuổi mắc các bệnh mạn tính thường phải uống thuốc hằng ngày. Một số loại thuốc có thể cản trở khả năng duy trì nhiệt độ bình thường của cơ thể.
  • Các bệnh về thận – nếu bạn phải sử dụng thuốc do các vấn đề về thận, bạn cần nói chuyện với bác sĩ trước khi bạn tăng lượng nước bạn uống vào.

Thuốc và thời tiết nắng nóng

Một số loại thuốc sẽ làm tăng nguy cơ bị stress do nhiệt độ. Những ảnh hưởng này khác nhau tùy vào từng loại thuốc, ví dụ như:

  • Thuốc chống trầm cảm, thuốc dị ứng, phenothiazine và anticholinergic (là các thuốc dùng trong các trường hợp bệnh tâm thần) sẽ tác động đến các vùng ở não điều khiển khả năng tiết mồ hôi của da.
  • Thuốc ức chế Beta (dùng trong điều trị các bệnh về tim) sẽ làm giảm khả năng của tim và phổi trong việc ứng phó với các tác nhân stress bao gồm thời tiết nóng bức.
  • Amphetamine làm tăng nhiệt độ cơ thể.
  • Thuốc lợi niệu sẽ tác động lên thận và kích thích làm tăng lượng dịch mất đi. Điều này nhanh chóng dẫn đến tình trạng thiếu nước trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
  • Thuốc giảm đau hoặc thuốc ngủ có thể làm giảm nhận thức của người sử dụng đối với những khó chịu của cơ thể, cũng có nghĩa là các triệu chứng của stress do nhiệt có thể bị bỏ qua.

Trên đây chỉ là một vài ví dụ. Hãy thảo luận với bác sĩ hoặc dược sĩ về các loại thuốc bạn đang sử dụng.

Những gợi ý để người lớn tuổi có thể tự bảo vệ bản thân tránh khỏi stress do nhiệt độ

Những hiểu biết khi thời tiết đang nắng nóng là rất quan trọng, chẳng hạn như ở trong nhà, tránh các hoạt động nặng, mặc quần áo thoáng mát và uống nước mát thường xuyên trong suốt cả ngày.

Những phương pháp đơn giản khác để giảm các nguy cơ gây stress do nhiệt độ bao gồm:

  • Chú ý đến các bản tin dự báo thời tiết – nhiệt độ trên 37˚C đã được coi là nguy hiểm. Hãy phòng chống stress do nhiệt vào những ngày mà nhiệt độ được dự đoán là trên 30 ˚C . Lưu ý cả về độ ẩm nữa, vì ra mồ hôi sẽ không hiệu quả trong việc làm giảm nhiệt độ khi thời tiết có độ ẩm cao.
  • Hãy nói với bác sĩ về các loại thuốc của bạn – nếu bạn đang phải uống thuốc, hãy hỏi bác sĩ xem bạn có phải đang có nguy cơ gặp phải stress do nhiệt cao hơn không. Bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên về việc tránh một số loại thuốc hoặc điều chỉnh lượng thuốc uống trong mùa hè.
  • Giảm lượng caffein và cồn bởi những đồ uống có chứa các chất này sẽ gây lợi tiểu mức độ nhẹ. Hạn chế uống trà, cà phê và đồ uống có cồn trong thời tiết nắng nóng.

Hãy chú ý đến màu sắc nước tiểu của bạn: nước tiểu nâu hoặc vàng sậm là dấu hiệu của thiếu nước.

Giữ cơ thể mát bằng cách kéo mành hoặc rèm xuống, và bật điều hòa để ở chế độ mát. Nếu bạn không có điều hòa, hãy thử tắm nước mát hoặc sử dụng khăn ẩm và ngồi trước quạt.

Làm thế nào để giúp đỡ người cao tuổi mà bạn quen biết

Có rất nhiều cách bạn có thể sử dụng đề giúp đỡ người cao tuổi tránh khỏi stress do nhiệt độ. Bao gồm:

  • Hãy xin một bản thông tin của họ. Bản thông tin này nên bao gồm: các thông tin liên lạc trong trường hợp khẩn cấp, danh sách thuốc và các vấn đề sức khỏe, số điện thoại của bác sĩ hoặc chuyên gia. Những thông tin này sẽ giúp bạn nhanh chóng tìm được sự giúp đỡ trong các trường hợp nguy hiểm.
  • Hãy thường xuyên thăm hỏi họ để đảm bảo họ vẫn khỏe. Để ý các dấu hiệu của stress do nhiệt độ như da khô và nóng, chóng mặt, đau đầu và chuột rút. Những người có nguy cơ cao bị stress do nhiệt độ như người sống một mình, người yếu, nằm liệt giường hoặc mắc các bệnh tâm thần cần được thăm ít nhất 2 lần một ngày.
  • Nếu họ không có điều hòa tại nhà, hãy đưa họ đến những nơi có điều hòa như trung tâm mua sắm hoặc thư viện.
  • Hãy chắc rằng nhà của họ đủ thông thoáng. Quạt điện sẽ làm không khí chuyển động giúp cho việc bay hơi của mồ hôi và giữ cho cơ thể mát mẻ.

Sơ cứu khi bị stress do nhiệt

Nếu người quen của bạn hoặc bạn bè có vẻ đang gặp phải stress do nhiệt độ, hãy hạ nhiệt cơ thể họ nhanh chóng. Sử dụng những thứ có sẵn, ví dụ như miếng hút nước hoặc quạt cho họ, đưa họ vào tắm nước mát hoặc làm ướt người họ bằng vòi tưới nước. Tìm kiếm sự hỗ trợ về mặt y tế ngay lập tức.

Bạn luôn luôn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ.

Điều cần nhớ

Những người từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao hơn đối với các bệnh liên quan đến nhiệt độ và cần sự chăm sóc đặc biệt trong thời tiết nắng nóng.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm sống một mình, mắc các bệnh mạn tính hoặc đang sử dụng thuốc.

Hãy phòng chống stress do nhiệt trong những ngày mà nhiệt độ được dự đoán cao hơn 30°C.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những sự thật thú vị về nhiệt độ cơ thể

CTV Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Better Health
Bình luận
Tin mới
  • 11/08/2026

    Bí quyết giúp bé đánh bay rôm sảy, dịu mát suốt mùa hè

    Trong mùa hè nóng ẩm, trẻ nhỏ rất dễ đối mặt với tình trạng rôm sảy kèm theo các nốt mẩn đỏ gây ngứa ngáy và khó chịu trên da. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, những dấu hiệu này có thể chuyển biến nặng thành viêm da, gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe cũng như quá trình phát triển tự nhiên của trẻ.

  • 10/08/2026

    Mối liên hệ giữa thuốc lá, trầm cảm và lo âu

    Mặc dù đã trải qua nhiều thập kỷ, bất chấp nhiều thông điệp truyền thông về tác hại của thuốc lá với sức khỏe, thuốc lá vẫn luôn là kẻ thù số 1 của sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là đối với những cá nhân mắc các bệnh tâm lý như trầm cảm hoặc lo âu. Đây là 2 bệnh tâm lý liên quan mật thiết với tần suất sử dụng thuốc lá do phụ thuộc vào nicotine. Hiểu rõ mối quan hệ sẽ là chìa khóa để phòng ngừa, điều trị và phục hồi sức khỏe.

  • 09/08/2026

    Chụp cộng hưởng từ (MRI): Chìa khóa "Nhìn thấu" cơ thể không cần bức xạ

    Trong y học hiện đại, việc chẩn đoán chính xác bệnh lý ngay từ giai đoạn đầu là yếu tố sống còn. Để làm được điều này, các bác sĩ thường nhờ đến sự trợ giúp của một công cụ chẩn đoán hình ảnh tiên tiến bậc nhất hiện nay: Chụp cộng hưởng từ, hay còn gọi là MRI. Dù thuật ngữ này khá quen thuộc, nhưng không phải ai cũng hiểu rõ nguyên lý hoạt động cũng như những gì cơ thể sẽ trải qua trong phòng chụp.

  • 08/08/2026

    Muốn làm chậm quá trình lão hóa sinh học? bạn hãy bắt đầu từ giấc ngủ của mình

    Giấc ngủ là một yếu tố quan trọng đối với sức khỏe thể chất và tinh thần của chúng ta. Không chỉ giúp cơ thể phục hồi năng lượng, chất lượng và thời lượng giấc ngủ còn ảnh hưởng đến nhiều cơ quan trong cơ thể.

  • 07/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đuối nước kịp thời và đúng cách

    Tai nạn đuối nước thường có xu hướng gia tăng vào mùa hè, khi mọi người tìm đến các ao, hồ, sông, suối hay bãi biển để giải nhiệt, nguy hiểm hay gặp nhất là trẻ em. Khi không may xảy ra sự cố, việc sơ cứu kịp thời và đúng cách ngay trong "khoảng thời gian vàng" từ 1-4 phút đầu tiên là yếu tố cốt lõi giúp nạn nhân có cơ hội bình phục tốt hơn, đồng thời hạn chế tối đa biến chứng. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ hướng dẫn chi tiết dựa trên các nguyên tắc y khoa chuẩn, vai trò của hô hấp nhân tạo và các biện pháp hỗ trợ.

  • 06/08/2026

    7 loại thức uống tăng cường sức khỏe

    Các loại thức uống tăng cường sức khỏe, như loại làm từ gừng và nghệ, là những thức uống nhỏ đậm đặc giúp tăng cường năng lượng, cải thiện hệ miễn dịch và hỗ trợ tiêu hóa. Chúng chứa nhiều vitamin và khoáng chất và có thể được pha chế tại nhà, nhưng cần nhiều nghiên cứu hơn nữa về lợi ích của chúng.

  • 05/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống nước nóng

    Lợi ích của việc giữ đủ nước cho cơ thể đối với sức khỏe và tinh thần được biết đến rộng rãi. Nhiệt độ nước cũng có tác động lớn, đặc biệt là uống nước nóng có thêm lợi ích là tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ tiêu hóa. Để tối đa hóa những lợi ích này, có những thời điểm nhất định trong ngày nên uống nước nóng (50-70 độ C) để bổ sung nước.

  • 04/08/2026

    Lợi ích của việc tắm nước đá

    Tắm nước đá có thể giúp giảm đau cơ, cải thiện quá trình phục hồi sau khi tập luyện bằng cách giảm viêm và sưng, cải thiện sức khỏe chung. Tắm nước đá có nhiều cách, hiệu quả cũng khác nhau tùy mục tiêu mong muốn, khuyến cáo chung nên ngâm mình trong nước đá khoảng 10 đến 15 phút để đạt được những lợi ích tiềm năng.

Xem thêm