Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Stress do nhiệt độ ở người cao tuổi

Stress do nhiệt độ có thể ảnh hưởng tới người cao tuổi nhiều hơn so với các lứa tuổi khác. Một số người từ 65 tuổi trở lên thường có nguy cơ về các bệnh liên quan đến nhiệt độ cao hơn và cần sự chăm sóc đặc biệt trong thời tiết nắng nóng. Các yếu tố nguy cơ bao gồm: sống một mình, mắc bệnh mạn tính hoặc nhiều bệnh khác.

Stress do nhiệt độ ở người cao tuổi

Stress do nhiệt độ xảy ra khi cơ thể không thể tự làm mát và duy trì nhiệt độ ổn định. Bình thường, cơ thể thường tự hạ nhiệt bằng cách ra mồ hôi nhưng đôi khi ra mồ hôi thôi vẫn chưa đủ và nhiệt độ cơ thể vẫn tiếp tục tăng lên. Stress do nhiệt độ còn được biết đến với cái tên chứng thân nhiệt cao.

Các bệnh liên quan đến nhiệt có thể từ mức độ nhẹ như phát ban hoặc chuột rút đến mức độ trầm trọng và có khả năng đe dọa tính mạng như say nóng.

Các triệu chứng của stress do nhiệt độ cao

Triệu chứng còn phụ thuộc vào các bệnh liên quan đến nhiệt độ, nhưng có thể bao gồm:

  • Da nóng và khô
  • Nhợt nhạt, xanh xao
  • Tăng nhịp tim
  • Chuột rút
  • Mất phương hướng và lú lẫn
  • Mê sảng
  • Ngất hoặc hôn mê
  • Các vấn đề sức khỏe vốn có chuyển biến nặng hơn
Các yếu tố nguy cơ gây stress do nhiệt ở người cao tuổi

Các yếu tố làm tăng nguy cơ stress do nhiệt ở người cao tuổi bao gồm:

  • Các vấn đề về khả năng tự chăm sóc bản thân – một số người cao tuổi rất yếu hoặc bị suy giảm khả năng di chuyển và các vấn đề tâm thần. Những yếu tố này sẽ khiến người cao tuổi khó có thể tự chăm sóc bản thân một cách đầy đủ trong thời tiết nắng nóng.
  • Sống một mình
  • Các thay đổi về cơ thể – cơ thể người già sẽ không thể ứng phó nhanh được với các stress đột ngột như ở người trẻ tuổi. Chẳng hạn như, vào những ngày nóng, da của người già không thể tiết ra nhiều mồ hôi và làm mát cơ thể hiệu quả như ở da người trẻ tuổi.
  • Các bệnh mạn tính – người lớn tuổi thường dễ mắc các bệnh mạn tính. Một số bệnh sẽ khiến cơ thể trở nên dễ dàng bị tổn thương bởi stress do nhiệt hơn.
  • Thuốc – Những người cao tuổi mắc các bệnh mạn tính thường phải uống thuốc hằng ngày. Một số loại thuốc có thể cản trở khả năng duy trì nhiệt độ bình thường của cơ thể.
  • Các bệnh về thận – nếu bạn phải sử dụng thuốc do các vấn đề về thận, bạn cần nói chuyện với bác sĩ trước khi bạn tăng lượng nước bạn uống vào.

Thuốc và thời tiết nắng nóng

Một số loại thuốc sẽ làm tăng nguy cơ bị stress do nhiệt độ. Những ảnh hưởng này khác nhau tùy vào từng loại thuốc, ví dụ như:

  • Thuốc chống trầm cảm, thuốc dị ứng, phenothiazine và anticholinergic (là các thuốc dùng trong các trường hợp bệnh tâm thần) sẽ tác động đến các vùng ở não điều khiển khả năng tiết mồ hôi của da.
  • Thuốc ức chế Beta (dùng trong điều trị các bệnh về tim) sẽ làm giảm khả năng của tim và phổi trong việc ứng phó với các tác nhân stress bao gồm thời tiết nóng bức.
  • Amphetamine làm tăng nhiệt độ cơ thể.
  • Thuốc lợi niệu sẽ tác động lên thận và kích thích làm tăng lượng dịch mất đi. Điều này nhanh chóng dẫn đến tình trạng thiếu nước trong điều kiện thời tiết nắng nóng.
  • Thuốc giảm đau hoặc thuốc ngủ có thể làm giảm nhận thức của người sử dụng đối với những khó chịu của cơ thể, cũng có nghĩa là các triệu chứng của stress do nhiệt có thể bị bỏ qua.

Trên đây chỉ là một vài ví dụ. Hãy thảo luận với bác sĩ hoặc dược sĩ về các loại thuốc bạn đang sử dụng.

Những gợi ý để người lớn tuổi có thể tự bảo vệ bản thân tránh khỏi stress do nhiệt độ

Những hiểu biết khi thời tiết đang nắng nóng là rất quan trọng, chẳng hạn như ở trong nhà, tránh các hoạt động nặng, mặc quần áo thoáng mát và uống nước mát thường xuyên trong suốt cả ngày.

Những phương pháp đơn giản khác để giảm các nguy cơ gây stress do nhiệt độ bao gồm:

  • Chú ý đến các bản tin dự báo thời tiết – nhiệt độ trên 37˚C đã được coi là nguy hiểm. Hãy phòng chống stress do nhiệt vào những ngày mà nhiệt độ được dự đoán là trên 30 ˚C . Lưu ý cả về độ ẩm nữa, vì ra mồ hôi sẽ không hiệu quả trong việc làm giảm nhiệt độ khi thời tiết có độ ẩm cao.
  • Hãy nói với bác sĩ về các loại thuốc của bạn – nếu bạn đang phải uống thuốc, hãy hỏi bác sĩ xem bạn có phải đang có nguy cơ gặp phải stress do nhiệt cao hơn không. Bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên về việc tránh một số loại thuốc hoặc điều chỉnh lượng thuốc uống trong mùa hè.
  • Giảm lượng caffein và cồn bởi những đồ uống có chứa các chất này sẽ gây lợi tiểu mức độ nhẹ. Hạn chế uống trà, cà phê và đồ uống có cồn trong thời tiết nắng nóng.

Hãy chú ý đến màu sắc nước tiểu của bạn: nước tiểu nâu hoặc vàng sậm là dấu hiệu của thiếu nước.

Giữ cơ thể mát bằng cách kéo mành hoặc rèm xuống, và bật điều hòa để ở chế độ mát. Nếu bạn không có điều hòa, hãy thử tắm nước mát hoặc sử dụng khăn ẩm và ngồi trước quạt.

Làm thế nào để giúp đỡ người cao tuổi mà bạn quen biết

Có rất nhiều cách bạn có thể sử dụng đề giúp đỡ người cao tuổi tránh khỏi stress do nhiệt độ. Bao gồm:

  • Hãy xin một bản thông tin của họ. Bản thông tin này nên bao gồm: các thông tin liên lạc trong trường hợp khẩn cấp, danh sách thuốc và các vấn đề sức khỏe, số điện thoại của bác sĩ hoặc chuyên gia. Những thông tin này sẽ giúp bạn nhanh chóng tìm được sự giúp đỡ trong các trường hợp nguy hiểm.
  • Hãy thường xuyên thăm hỏi họ để đảm bảo họ vẫn khỏe. Để ý các dấu hiệu của stress do nhiệt độ như da khô và nóng, chóng mặt, đau đầu và chuột rút. Những người có nguy cơ cao bị stress do nhiệt độ như người sống một mình, người yếu, nằm liệt giường hoặc mắc các bệnh tâm thần cần được thăm ít nhất 2 lần một ngày.
  • Nếu họ không có điều hòa tại nhà, hãy đưa họ đến những nơi có điều hòa như trung tâm mua sắm hoặc thư viện.
  • Hãy chắc rằng nhà của họ đủ thông thoáng. Quạt điện sẽ làm không khí chuyển động giúp cho việc bay hơi của mồ hôi và giữ cho cơ thể mát mẻ.

Sơ cứu khi bị stress do nhiệt

Nếu người quen của bạn hoặc bạn bè có vẻ đang gặp phải stress do nhiệt độ, hãy hạ nhiệt cơ thể họ nhanh chóng. Sử dụng những thứ có sẵn, ví dụ như miếng hút nước hoặc quạt cho họ, đưa họ vào tắm nước mát hoặc làm ướt người họ bằng vòi tưới nước. Tìm kiếm sự hỗ trợ về mặt y tế ngay lập tức.

Bạn luôn luôn có thể tìm kiếm sự giúp đỡ từ bác sĩ.

Điều cần nhớ

Những người từ 65 tuổi trở lên có nguy cơ cao hơn đối với các bệnh liên quan đến nhiệt độ và cần sự chăm sóc đặc biệt trong thời tiết nắng nóng.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm sống một mình, mắc các bệnh mạn tính hoặc đang sử dụng thuốc.

Hãy phòng chống stress do nhiệt trong những ngày mà nhiệt độ được dự đoán cao hơn 30°C.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Những sự thật thú vị về nhiệt độ cơ thể

CTV Thu Hiền - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Better Health
Bình luận
Tin mới
  • 04/11/2026

    Bí quyết giữ ấm mùa đông chuẩn phong cách nhật bản dành cho gia đình Việt

    Mùa đông ở miền Bắc nước ta thường mang theo cái lạnh thấu xương, kèm theo độ ẩm cao khiến nhiều gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ, dễ bị nhiễm lạnh và mắc bệnh. Ở một đất nước có mùa đông giá rét và tuyết rơi dày đặc như Nhật Bản, người dân nơi đây từ lâu đã đúc kết được những phương pháp giữ ấm vô cùng độc đáo, kết hợp giữa truyền thống và các sản phẩm hiện đại. Những bí quyết này không chỉ giúp cơ thể luôn ấm áp, phòng tránh bệnh tật mà còn rất tiết kiệm và dễ dàng áp dụng. Dưới đây là những mẹo giữ ấm chuẩn phong cách Nhật Bản mà các bậc cha mẹ Việt có thể học hỏi và áp dụng ngay cho tổ ấm của mình.

  • 04/11/2026

    Ngửi mùi socola đen trước khi tập gym có thể giúp bạn tập được nhiều hơn?

    Một nghiên cứu mới công bố cho thấy chỉ cần ngửi mùi socola đen trước và trong khi tập luyện cũng có thể giúp cải thiện hiệu suất tập gym, đồng thời làm giảm cảm giác đói bụng sau buổi tập.

  • 03/11/2026

    Tác hại của việc ăn đêm với sức khỏe

    Sau một ngày dài tất bật với công việc cơ quan và chăm lo cho con cái, khoảng thời gian tĩnh lặng lúc đêm muộn thường là lúc các bậc phụ huynh mới thực sự có giây phút thư giãn cho riêng mình. Đi cùng với một bộ phim hay hay những trang mạng xã hội thường là thói quen nhâm nhi một bát mì nóng hổi, một chút bánh kẹo ngọt hay những món đồ ăn vặt còn sót lại trong tủ lạnh. Sự chiều chuộng bản thân này tưởng chừng như vô hại và giúp giải tỏa căng thẳng rất tốt, nhưng thực chất lại đang âm thầm tạo ra những ảnh hưởng tiêu cực đến cơ thể. Việc thường xuyên nạp thức ăn vào thời điểm cơ thể cần nghỉ ngơi sẽ phá vỡ nhịp độ tự nhiên, kéo theo hàng loạt rủi ro về bệnh lý và làm suy giảm chất lượng cuộc sống của chúng ta.

  • 03/11/2026

    Sởi và Rubella trong mùa đông

    Mùa thu đông là thời điểm dễ bùng phát các bệnh truyền nhiễm do virus, đặc biệt là sởi và Rubella – hai căn bệnh có khả năng lây lan nhanh và gây biến chứng nguy hiểm, nhất là ở trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai. Dù đã có vaccine phòng ngừa hiệu quả, song sự chủ quan và thiếu tiêm chủng đầy đủ khiến nguy cơ dịch bệnh vẫn luôn hiện hữu. Việc hiểu rõ đặc điểm, triệu chứng và cách phòng tránh sởi, Rubella là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe trong mùa lạnh.

  • 02/11/2026

    Tình trạng mất cơ khi dùng thuốc GLP-1: Những điều cần biết

    Các loại thuốc GLP-1 có thể giúp kiểm soát lượng đường trong máu và hỗ trợ giảm cân. Tuy nhiên, một số người có thể lo ngại về tình trạng mất cơ trong quá trình sử dụng các loại thuốc này.

  • 02/11/2026

    Cúm, COVID-19, viêm phổi và RSV – 4 bệnh truyền nhiễm dễ bùng phát khi trời lạnh

    Mùa lạnh là “thời điểm vàng” cho nhiều loại virus đường hô hấp phát triển. Nhiệt độ thấp và độ ẩm giảm khiến hệ miễn dịch suy yếu, niêm mạc mũi họng bị khô, giảm khả năng lọc và tiêu diệt mầm bệnh. Ngoài ra, khi trời lạnh, con người có xu hướng ở trong không gian kín, hạn chế thông gió, tạo điều kiện cho virus dễ lây lan qua giọt bắn và không khí.

  • 01/11/2026

    Chiến dịch Movember và hành trình chủ động bảo vệ sức khỏe phái mạnh

    Để nâng cao nhận thức cộng đồng và khuyến khích nam giới chủ động chăm sóc bản thân, tháng 11 hằng năm đã được chọn là tháng hành động vì sức khỏe nam giới toàn cầu.

  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

Xem thêm