Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sơ cấp cứu các vấn đề ở người cao tuổi

Trong nhiều trường hợp cấp cứu, bạn không cần phải biết quá nhiều kỹ thuật cấp cứu phức tạp. Đôi khi bạn chỉ cần biết những kỹ thuật sơ cấp cứu cơ bản và kỹ thuật hồi sinh tim phổi CPR là đủ để chăm sóc người thân yêu trên 65 tuổi.

Sơ cấp cứu các vấn đề ở người cao tuổi

Người cao tuổi thường sẽ dễ gặp phải các tai nạnchấn thương hơn, do vậy sẽ cần được hỗ trợ cấp cứu ngay lập tức. Hiểu rõ một số trường hợp cấp cứu thường gặp ở người cao tuổi sẽ giúp bạn có những chuẩn bị cần thiết nếu chẳng may chúng có xảy ra.

Những trường hợp cần yêu cầu cấp cứu thường gặp ở người cao tuổi bao gồm:

  • Té ngã
  • Vết cắt và vết thương hở
  • Các vấn đề về sức khỏe tim mạch
  • Các bệnh liên quan đến sự thay đổi nhiệt độ nóng – lạnh

Té ngã

Theo thống kê của Trung tâm phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ, CDC, tại Mỹ, cứ 3 người cao tuổi thì sẽ có 1 người bị té ngã mỗi năm. Té ngã có thể dẫn đến các hậu quả như:

  • Chấn thương đầu
  • Gãy xương
  • Gây ra những vết thương hở ngoài da.

Các yếu tố nguy cơ khiến người cao tuổi bị té ngã bao gồm:

  • Thị lực kém
  • Yếu ở nửa dưới cơ thể
  • Thiếu hoạt động thể chất
  • Các bệnh hoặc một số loại thuốc gây chóng mặt
  • Các vấn đề về thăng bằng

Nếu người thân yêu của bạn bị té ngã, và họ có vẻ trông không đau đớn lắm, thì bạn hãy giúp nâng họ dậy, đặt nạn nhân ở tư thế thoải mái. Sau đó, bạn có thể hỗ trợ điều trị các vết bầm tím và va đạp nhỏ bằng cách nâng cao vùng bị ảnh hưởng và chườm đá trong khoảng 10 phút. Nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu chảy nhiều máu hoặc sưng phù, hãy giúp đỡ và đưa họ tới cơ sở y tế gần nhất.

Nếu bạn nghi ngờ một người vừa té ngã và bị tổn thương đầu, cổ, lưng, hông, đùi nghiêm trọng, hãy yêu cầu nạn nhân bất động và gọi cấp cứu ngay lập tức. Hãy động viên giúp nạn nhân bình tĩnh và giữ cơ thể nạn nhân ấm cho tới khi nhân viên cấp cứu đến. Nếu nạn nhân ngừng thở, hãy tiến hành kỹ thuật hồi sinh tim phổi CPR.

Vết trầy xước, vết cắt và các vết thương hở

Khi có tuổi, da của bạn sẽ trở nên mỏng hơn. Điều này sẽ làm tăng nguy cơ bị trầy xước hoặc rách da ở người cao tuổi. Trong một số trường hợp, những vết thương dạng này có thể sẽ bị nhiễm trùng. Mặc dù bản thân việc già hóa không gây ra nhiễm trùng, nhưng một số tình trạng bệnh mạn tính mà người cao tuổi hay mắc phải (ví dụ như tiểu đường, bệnh tim mạch) có thể làm suy giảm hàng rào miễn dịch và khiến cho người cao tuổi dễ bị nhiễm trùng hơn.

Những vết trầy xước và vết rách da nhỏ

Hãy loại bỏ bụi bẩn hoặc các mảnh vỡ tại vị trí vết thương. Rửa sạch vết thương dưới vòi nước chảy, nếu được. Nếu vết thương chảy máu, hãy dùng băng gạc hoặc khăn sạch để cầm máu. Ấn chặt băng gạc vào vết thương hoặc tạo ra áp lực lên vết htương bằng cách quấn băng dính ngoài miếng gạc. Nâng cao vị trí bị tổn thương, sao cho vùng bị tổn thương ở vị trí cao hơn tim. Nếu máu thấm qua cả lớp băng gạc, thì không nên tháo lớp băng gạc đã băng ra, mà hãy đặt thêm một lớp băng gạc nữa lên trên lớp gạc cũ.

Những vết cắt hoặc trầy xước chảy máu nghiêm trọng

Nếu nạn nhân có vết cắt sâu hoặc chảy máu không ngừng, hãy giúp đỡ để đưa họ đến phòng cấp cứu. Nếu nạn nhân chỉ bị những vết thương nhỏ, hãy đợi đến khi vết thương được cầm máu và sau đó dùng xà phòng và nước sạch để rửa vết thương. Động viên nạn nhân giữ vết thương sạch và đợi xem có xuất hiện các dấu hiệu nhiễm trùng hay không (sưng, nóng, đỏ, chảy mủ từ vết thương).

Đến gặp bác sỹ nếu vết thương bị nhiễm trùng. Bạn có thể thoa các loại kem kháng sinh hoặc mỡ có chứa kháng sinh để giúp vết thương hồi phục nhanh hơn.

Các vấn đề về sức khỏe liên quan đến nhiệt độ

Khi bạn lớn tuổi, bạn sẽ dễ mắc phải các bệnh mạn tính, ảnh hưởng đến khả năng tự điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể. Người cao tuổi cũng có thể sẽ phải uống một số loại thuốc làm thay đổi cân bằng nhiệt độ của cơ thể. Đó là lý do tại sao việc sử dụng kem chống nắng và mặc quần áo bảo vệ thích hợp khi ra ngoài trời là điều đặc biệt quan trọng với người cao tuổi. Người cao tuổi nên mặc nhiều lớp để chống lại điều kiện thời tiết lạnh hoặc ấm. Uống đủ nước cũng là một điều vô cùng quan trọng để giúp người cao tuổi chống lại các vấn đề về sức khỏe liên quan đến nhiệt độ.

Sốc nhiệt

Triệu chứng sốc nhiệt bao gồm:

  • Thân nhiệt tăng cao trên 40 độ C
  • Thở nhanh hơn
  • Buồn nôn
  • Nôn mửa
  • Đau đầu

Nếu bạn nghi ngờ ai đó bị sốc nhiệt, hãy gọi cấp cứu ngay. Trong khi chờ xe cấp cứu đến, hay đưa nạn nhân ra khỏi môi trường nóng và tìm cách làm mát nạn nhân. Ví dụ, cho nạn nhân uống nước mát hoặc bọc nạn nhân bằng vải hoặc khăn mát. Nếu nạn nhân ngừng thở, hãy thực hiện kỹ thuật hồi sinh tim phổi CPR.

Hạ thân nhiệt

Triệu chứng của tình trạng hạ thân nhiệt nhẹ bao gồm:

  • Đói
  • Rét run
  • Chóng mặt
  • Lú lẫn nhẹ
  • Tăng nhịp tim
  • Tăng nhịp thở

Triệu chứng của tình trạng hạ thân nhiệt ở mức độ vừa và nặng bao gồm:

  • Rét run
  • Chóng mặt
  • Lú lẫn
  • Mạch đập yếu
  • Thở chậm

Nếu bạn nghĩ ai đó bị hạ thân nhiệt, hãy gọi cấp cứu ngay. Trong thời gian chờ xe cấp cứu, hãy giúp nạn nhân tăng thân nhiệt bằng các cách như: đem nạn nhân vào nhà nếu họ đang ở ngoài trời lạnh, cởi bỏ quần áo ướt trên người nạn nhân, cho nạn nhân đắp chăn ấm và khô. Hãy làm ấm nạn nhân một cách từ từ và tập trung làm ấp vùng ngực và bụng trước, sau đó mới tới làm ấm các chi. Nếu nạn nhân ngừng thở, hãy tiến hành hồi sinh tim phổi.

Các vấn đề liên quan đến tuần hoàn mạch máu

Những thay đổi ở tim mạch liên quan tới tuổi tác sẽ khiến người cao tuổi có nguy cơ bị nhồi máu  cơ tim, suy tim và đột quỵ cao hơn.

Theo Hiệp hội Đột quỵ Hoa Kỳ, triệu chứng đột quỵ bao gồm méo mặt, yếu cánh tay và khó nói.

Triệu chứng của cơn nhồi máu cơ tim bao gồm đau ngực, khó thở, thở gấp và khó chịu ở nửa trên của cơ thể.

Nếu bạn nghĩ ai đó bị nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, hãy gọi cấp cứu ngay. Giữ nạn nhân bình tĩnh, và giúp họ giữ ấm cơ thể cho tới khi xe cứu thương tới. Nếu nạn nhân ngừng thở, hãy thực hiện hồi sức tim phổi CPR.

Kết luận

Tai nạn có thể sẽ xảy ra bất cứ lúc nào. Người cao tuổi sẽ có nguy cơ đặc biệt cao hơn với một số loại tai nạn và chấn thương, ví dụ như té ngã và nhồi máu cơ tim. Bạn nên cân nhắc tới việc tham gia một khóa học cấp cứu và hồi sinh tim phổi CPR cơ bản để chuẩn bị cho các trường hợp ngoài ý muốn. Bạn sẽ không bao giờ đoán trước được khi nào một người cần được tiến hành cấp cứu. Với người cao tuổi, cấp cứu ngay lập tức đôi khi có thể sẽ giúp cứu sống tính mạng của họ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Hô hấp nhân tạo – Kỹ năng cấp cứu sống còn

Ts.Bs.Trương Hồng Sơn - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Tổng hợp từ Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 16/08/2026

    Hướng dẫn sơ cứu đúng cách khi gặp người bị sốc nhiệt mùa hè

    Mùa hè với những đợt nắng nóng gay gắt luôn mang theo nhiều nguy cơ tiềm ẩn đối với sức khỏe, trong đó sốc nhiệt (say nắng) là tình trạng cấp cứu nguy hiểm nhất. Nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời, người bệnh có thể phải đối mặt với những biến chứng nặng nề. Để giúp bạn chủ động bảo vệ bản thân và những người thân yêu, Viện Y học ứng dụng Việt Nam xin được chia sẻ những thông tin hữu ích và các bước xử trí đúng cách ngay sau đây.

  • 15/08/2026

    68% lao động ngoài trời đau mỏi, một phần ba bị lo âu

    68% lao động tự do làm việc ngoài trời có ít nhất một triệu chứng cơ - xương - khớp sau mỗi ngày làm việc, 33% biểu hiện lo âu từ nhẹ đến rất nặng, theo nghiên cứu công bố hôm 14/8.

  • 15/08/2026

    33 triệu lao động phi chính thức trước sức ép của biến đổi khí hậu

    Có tới 95,4% lao động tự do ngoài trời được khảo sát phải làm việc dưới nắng nóng, nhưng chỉ 19,1% có thể ngừng việc khi nhiệt độ gay gắt. Biến đổi khí hậu đang tạo sức ép kép lên sức khỏe và sinh kế của một lực lượng lao động lớn, trong khi cơ chế bảo vệ vẫn còn những khoảng trống.

  • 15/08/2026

    5 sai lầm hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục

    Mùa hè đến mang theo tiếng gọi của biển xanh và những chuyến đi nghỉ dưỡng tuyệt vời. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm làn da phải đối mặt với thử thách từ ánh nắng mặt trời gay gắt, gió biển và nước muối mặn, dẫn đến tình trạng đen sạm, bỏng rát hay kích ứng da. Nhằm giúp bạn bảo vệ làn da trọn vẹn trong kỳ nghỉ, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về 5 sai lầm phổ biến nhất hủy hoại làn da khi đi biển và cách khắc phục ngay dưới đây.

  • 14/08/2026

    Vì sao người trên 50 tuổi ăn càng ít vẫn khó giảm cân?

    Không ít người trên 50 tuổi than phiền rằng ăn ít hơn nhưng không giảm cân, thậm chí vòng bụng còn tăng. Nguyên nhân không đơn thuần nằm ở lượng thức ăn, mà còn liên quan đến những thay đổi tự nhiên của quá trình lão hóa và mức độ hoạt động thể lực.

  • 14/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

  • 14/08/2026

    DINH DƯỠNG LÂM SÀNG ĐÃ TRỞ THÀNH MỘT GIẢI PHÁP THIẾT YẾU TRONG ĐIỀU TRỊ BỆNH NHIỄM TRÙNG

    Ngày 8/8/2026, tại Nha Trang, Hội Dinh dưỡng Việt Nam phối hợp cùng Viện Pasteur Nha trang và Hội Quân dân Y đã tổ chức Hội thảo khoa học Dinh dưỡng lâm sàng và Tiết chế khu vực miền Trung và Tây Nguyên 2026 với chủ đề “Dinh dưỡng hợp lý với bệnh nhiễm trùng” với sự tham gia của hơn 150 nhà khoa học, các giáo sư, tiến sỹ, bác sỹ chuyên ngành dinh dưỡng, ngành truyền nhiễm, đại diện cơ sở đào tạo y học, các bệnh viện khu vực miền Trung và Tây Nguyê

  • 14/08/2026

    Việc xì hơi thường xuyên thực sự ảnh hưởng đến sức khỏe đường ruột của bạn như thế nào?

    Xì hơi là một phần bình thường của quá trình tiêu hóa. Hầu hết các trường hợp xì hơi thường xuyên đều liên quan đến thức ăn hoặc thói quen ăn uống. Nhưng nếu tần suất xì hơi đột nhiên thay đổi hoặc đi kèm với các triệu chứng khác, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề tiêu hóa tiềm ẩn.

Xem thêm