Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sai lầm chết người trong xử trí khi bị chó cắn

Bị chó cắn không phải là điều hiếm gặp, tuy nhiên, việc xử lý sau khi bị cắn không phải ai cũng làm đúng.

Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2015, trên địa bàn tỉnh có gần 4000 ca tiêm phòng dại (tăng 25% so với cùng kì năm ngoái). Đặc biệt, đã có 3 người tử vong, cao hơn năm 2014. Trong các ca tử vong, 2 người đã không đi tiêm phòng dại khi bị chó cắn. Bệnh dại vốn vô cùng nguy hiểm, đe doạ đến tính mạng nạn nhân. Tuy nhiên, nhiều người còn chưa biết cách sơ cứu đúng đắn khi bị chó cắn.

Những cách chữa trị chó cắn sai lầm

Không tiêm phòng

Tiêm phòng là cách tốt nhất để đối phó với bệnh dại, tuy nhiên, nhiều người chủ quan không tiêm, dẫn đến những hậu quả xấu. Theo báo cáo của Dự án khống chế và loại trừ bệnh dại - Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, mỗi năm cả nước có khoảng 300.000 người bị chó cắn, nhưng có đến 40% không đi tiêm phòng. 7 tháng đầu năm 2014 có 40 ca tử vong vì bệnh dại. Nguyên nhân là hầu hết các nạn nhân đều chủ quan bỏ qua việc phòng bệnh.

Chó là loài vật trung thành nhưng cũng rất có thể nổi nóng và tấn công con người

Nhờ thầy lang kiểm tra vi-rút dại

Tháng 3/2015, anh Phạm Văn T. (26 tuổi, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, Quảng Nam) bị chó cắn. Anh đã không tiêm vắc-xin bệnh dại mà đến nhờ một thầy lang ở huyện Điện Bàn để kiểm tra xem con chó cắn mình có bị dại hay không. Khi được thầy lang 'chẩn đoán' là con chó không mắc bệnh, anh đã yên chí không chữa bệnh, vô tư làm việc bình thường. Đến ngày 4/5, anh T. lên cơn dại, biểu hiện lo lắng, mệt mỏi, sợ nước, sợ gió. Người nhà đưa đến bệnh viện điều trị nhưng nạn nhân đã tử vong sau đó 2 ngày.

Vết thương vốn dĩ không thể nói lên được con chó có mang bệnh hay không. Việc nhờ thầy lang kiểm tra là vô cùng sai lầm. Do đó, an toàn nhất là đến kiểm tra tiêm phòng ở Trung tâm Y tế dự phòng hoặc trạm y tế địa phương.

Tuyệt đối không trêu đùa con vật, dù một vết xước nhỏ do chúng gây nên cũng có thể dẫn đến bệnh dại

Chủ quan vì chó nhà

Tháng 1/2015, bà N.T.Đ. (68 tuổi, thôn Tứ Trung 1, xã Quế Lâm, huyện Nông Sơn, Quảng Nam) bị chó nhà cắn vào ngón chân. Tuy nhiên, do chủ quan là chó nhà, bà đã không đi tiêm phòng. Đến cuối tháng 2/2015,  bà lên cơn dại với các biểu hiện nhức đầu, lo lắng, sợ nước, sợ gió… Tuy được đưa đến viện điều trị nhưng bà đã tử vong.

Bệnh dại không chừa bất kì con chó nào, dù đó là chó nhà nuôi. Khi chúng đã mang vi-rút dại, vết cắn sẽ truyền bệnh và khiến người bị cắn tử vong nếu không được tiêm phòng kịp thời.

Cách xử lý đúng đắn khi bị chó cắn

Khi phát hiện có người bị chó cắn, cần nhanh chóng dùng các biện pháp để tách con chó ra khỏi nạn nhân, tránh gây thêm thương tích. Vết thương cần được rửa dưới vòi nước chảy nhẹ, tránh để tổn thương nặng thêm. Sau đó, rửa lại vết thương bằng xà phòng sát khuẩn hoặc dung dịch sát trùng. Nếu vết thương chảy máu, cứ để máu chảy chừng 10 phút đầu rồi mới băng lại. Với các vết thương sâu, trúng phải mạch máu lớn, cần cầm máu bằng ga-rô rồi nhanh chóng đưa bệnh nhân đi cấp cứu.

Sau khi bị chó cắn, cần sát trùng vết thương và đi tiêm phòng dại

Phải tiến hành tiêm phòng ngay nếu nạn nhân bị chó cắn là trẻ nhỏ, vết cắn sâu hoặc nằm ở các bộ phận nguy hiểm như đầu, mắt, đầu chi, cơ quan sinh dục… Ngoài ra, nếu trước đó con chó từng cắn người hoặc có biểu hiện lên cơn dại, con vật sống trong vùng dịch dại hoặc bạn không thể theo dõi được con vật cũng đều cần đi tiêm phòng.

Với các vết thương nhẹ, xa thần kinh trung ương (như cẳng chân), con vật không có biểu hiện dại, đã được tiêm phòng, sống trong khu vực không có bệnh dại, có thể chỉ cần theo dõi con vật trong vòng 10 ngày để xem xét khả năng tiêm phòng. Nếu con vật vẫn sống khoẻ mạnh thì không cần tiêm. Nhưng nếu nó bị mất tích, lên cơn dại hoặc bị giết trước 10 ngày thì việc chủng ngừa là vô cùng cần thiết.

Để phòng chống bệnh dại, các gia đình nuôi chó, mèo cần tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi, xích hoặc nhốt cẩn thận, ra đường mang rọ mõm. Mọi người, đặc biệt là trẻ em không nên đùa nghịch quá nhiều với vật nuôi, hạn chế khả năng bị chúng tấn công.

 
ThS. Nguyễn Kiên Cường - Y học Dự phòng - Viện Y học dự phòng Quân đội cho biết: Nếu sau khi bị chó cắn, con vật có biểu hiện ủ rũ, buồn bã, mệt mỏi, bỏ ăn cần đến ngay trung tâm y tế dự phòng của địa phương để được tư vấn và tiêm phòng vắc-xin ngừa dại và tiêm huyết thanh kháng dại. Con chó cần được nhốt và tiếp tục theo dõi, mời bác sĩ thú ý đánh giá khả năng mắc bệnh dại của con vật. Nếu con chó chết trong vòng 3-7 ngày tới, không loại trừ khả năng con vật chết do bệnh dại. Nếu con chó bị chết, cần tiêm vắc-xin phòng dại đầy đủ.
Thanh Nguyên - Theo Sức khỏe và Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 12/07/2026

    Ăn hạt sen hàng ngày có tốt không?

    Hạt sen là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người yêu thích nhờ vị bùi thơm, dễ chế biến và có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, ăn hạt sen mỗi ngày có tốt hay không và những ai cần thận trọng khi sử dụng loại thực phẩm này?

  • 12/07/2026

    Phương pháp xây dựng và duy trì lộ trình đi bộ khoa học

    Đi bộ được công nhận là một hình thức vận động cường độ trung bình có tác động tích cực đến nhiều hệ thống sinh học trong cơ thể.

  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

  • 09/07/2026

    5 tác hại khi bỏ ăn cơm trắng, cắt giảm hoàn toàn tinh bột

    Bỏ ăn cơm trắng, hoàn toàn không ăn tinh bột để giảm cân cấp tốc là sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt. Dưới đây là 5 hệ lụy nguy hiểm khi đột ngột cắt bỏ nguồn năng lượng này.

  • 09/07/2026

    Nguyên nhân gây ho sau khi chạy bộ và cách phòng tránh

    Chạy bộ có thể dẫn đến ho do lượng không khí hít vào tăng lên và các chất gây kích ứng tiềm ẩn, như không khí lạnh hoặc khô. Hiểu rõ các nguyên nhân, chẳng hạn như co thắt phế quản do vận động hoặc dị ứng, có thể giúp bạn thực hiện các bước để ngăn ngừa tình trạng này.

Xem thêm