Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sai lầm chết người trong xử trí khi bị chó cắn

Bị chó cắn không phải là điều hiếm gặp, tuy nhiên, việc xử lý sau khi bị cắn không phải ai cũng làm đúng.

Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2015, trên địa bàn tỉnh có gần 4000 ca tiêm phòng dại (tăng 25% so với cùng kì năm ngoái). Đặc biệt, đã có 3 người tử vong, cao hơn năm 2014. Trong các ca tử vong, 2 người đã không đi tiêm phòng dại khi bị chó cắn. Bệnh dại vốn vô cùng nguy hiểm, đe doạ đến tính mạng nạn nhân. Tuy nhiên, nhiều người còn chưa biết cách sơ cứu đúng đắn khi bị chó cắn.

Những cách chữa trị chó cắn sai lầm

Không tiêm phòng

Tiêm phòng là cách tốt nhất để đối phó với bệnh dại, tuy nhiên, nhiều người chủ quan không tiêm, dẫn đến những hậu quả xấu. Theo báo cáo của Dự án khống chế và loại trừ bệnh dại - Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, mỗi năm cả nước có khoảng 300.000 người bị chó cắn, nhưng có đến 40% không đi tiêm phòng. 7 tháng đầu năm 2014 có 40 ca tử vong vì bệnh dại. Nguyên nhân là hầu hết các nạn nhân đều chủ quan bỏ qua việc phòng bệnh.

Chó là loài vật trung thành nhưng cũng rất có thể nổi nóng và tấn công con người

Nhờ thầy lang kiểm tra vi-rút dại

Tháng 3/2015, anh Phạm Văn T. (26 tuổi, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, Quảng Nam) bị chó cắn. Anh đã không tiêm vắc-xin bệnh dại mà đến nhờ một thầy lang ở huyện Điện Bàn để kiểm tra xem con chó cắn mình có bị dại hay không. Khi được thầy lang 'chẩn đoán' là con chó không mắc bệnh, anh đã yên chí không chữa bệnh, vô tư làm việc bình thường. Đến ngày 4/5, anh T. lên cơn dại, biểu hiện lo lắng, mệt mỏi, sợ nước, sợ gió. Người nhà đưa đến bệnh viện điều trị nhưng nạn nhân đã tử vong sau đó 2 ngày.

Vết thương vốn dĩ không thể nói lên được con chó có mang bệnh hay không. Việc nhờ thầy lang kiểm tra là vô cùng sai lầm. Do đó, an toàn nhất là đến kiểm tra tiêm phòng ở Trung tâm Y tế dự phòng hoặc trạm y tế địa phương.

Tuyệt đối không trêu đùa con vật, dù một vết xước nhỏ do chúng gây nên cũng có thể dẫn đến bệnh dại

Chủ quan vì chó nhà

Tháng 1/2015, bà N.T.Đ. (68 tuổi, thôn Tứ Trung 1, xã Quế Lâm, huyện Nông Sơn, Quảng Nam) bị chó nhà cắn vào ngón chân. Tuy nhiên, do chủ quan là chó nhà, bà đã không đi tiêm phòng. Đến cuối tháng 2/2015,  bà lên cơn dại với các biểu hiện nhức đầu, lo lắng, sợ nước, sợ gió… Tuy được đưa đến viện điều trị nhưng bà đã tử vong.

Bệnh dại không chừa bất kì con chó nào, dù đó là chó nhà nuôi. Khi chúng đã mang vi-rút dại, vết cắn sẽ truyền bệnh và khiến người bị cắn tử vong nếu không được tiêm phòng kịp thời.

Cách xử lý đúng đắn khi bị chó cắn

Khi phát hiện có người bị chó cắn, cần nhanh chóng dùng các biện pháp để tách con chó ra khỏi nạn nhân, tránh gây thêm thương tích. Vết thương cần được rửa dưới vòi nước chảy nhẹ, tránh để tổn thương nặng thêm. Sau đó, rửa lại vết thương bằng xà phòng sát khuẩn hoặc dung dịch sát trùng. Nếu vết thương chảy máu, cứ để máu chảy chừng 10 phút đầu rồi mới băng lại. Với các vết thương sâu, trúng phải mạch máu lớn, cần cầm máu bằng ga-rô rồi nhanh chóng đưa bệnh nhân đi cấp cứu.

Sau khi bị chó cắn, cần sát trùng vết thương và đi tiêm phòng dại

Phải tiến hành tiêm phòng ngay nếu nạn nhân bị chó cắn là trẻ nhỏ, vết cắn sâu hoặc nằm ở các bộ phận nguy hiểm như đầu, mắt, đầu chi, cơ quan sinh dục… Ngoài ra, nếu trước đó con chó từng cắn người hoặc có biểu hiện lên cơn dại, con vật sống trong vùng dịch dại hoặc bạn không thể theo dõi được con vật cũng đều cần đi tiêm phòng.

Với các vết thương nhẹ, xa thần kinh trung ương (như cẳng chân), con vật không có biểu hiện dại, đã được tiêm phòng, sống trong khu vực không có bệnh dại, có thể chỉ cần theo dõi con vật trong vòng 10 ngày để xem xét khả năng tiêm phòng. Nếu con vật vẫn sống khoẻ mạnh thì không cần tiêm. Nhưng nếu nó bị mất tích, lên cơn dại hoặc bị giết trước 10 ngày thì việc chủng ngừa là vô cùng cần thiết.

Để phòng chống bệnh dại, các gia đình nuôi chó, mèo cần tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi, xích hoặc nhốt cẩn thận, ra đường mang rọ mõm. Mọi người, đặc biệt là trẻ em không nên đùa nghịch quá nhiều với vật nuôi, hạn chế khả năng bị chúng tấn công.

 
ThS. Nguyễn Kiên Cường - Y học Dự phòng - Viện Y học dự phòng Quân đội cho biết: Nếu sau khi bị chó cắn, con vật có biểu hiện ủ rũ, buồn bã, mệt mỏi, bỏ ăn cần đến ngay trung tâm y tế dự phòng của địa phương để được tư vấn và tiêm phòng vắc-xin ngừa dại và tiêm huyết thanh kháng dại. Con chó cần được nhốt và tiếp tục theo dõi, mời bác sĩ thú ý đánh giá khả năng mắc bệnh dại của con vật. Nếu con chó chết trong vòng 3-7 ngày tới, không loại trừ khả năng con vật chết do bệnh dại. Nếu con chó bị chết, cần tiêm vắc-xin phòng dại đầy đủ.
Thanh Nguyên - Theo Sức khỏe và Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 26/02/2026

    Tiềm năng hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch từ trà thảo mộc

    Hệ miễn dịch chỉ hoạt động hiệu quả khi duy trì được trạng thái cân bằng nội môi, tránh tình trạng viêm quá mức gây tổn thương mô. Các nghiên cứu hiện đại đã chứng minh rằng các hợp chất thực vật như Flavonoid, Catechin và Mogroside có trong các loại trà thảo mộc có khả năng can thiệp tích cực vào quá trình bảo vệ niêm mạc và điều hòa miễn dịch.

  • 26/02/2026

    Mặt nạ dưỡng da phù hợp cho mùa đông

    Cái lạnh thường khiến chúng ta ngại chạm tay vào những miếng mặt nạ mát lạnh. Tham khảo những loại mặt nạ phù hợp cho mùa đông và bí quyết để duy trì thói quen dưỡng da ngay cả trong những ngày giá rét nhất.

  • 26/02/2026

    Đau tăng trưởng (Growing pain) ở trẻ

    Đau nhức do phát triển là những cơn đau âm ỉ hoặc đau nhói kiểu chuột rút mà trẻ em có thể gặp phải và thường gặp nhất là ở chân. Những cơn đau này thường xảy ra vào cuối ngày hoặc ban đêm, đau ở cả hai chân và tình trạng sẽ đỡ hơn khi trẻ nghỉ ngơi. Vậy nguyên nhân gây ra các cơn đau này ở trẻ là gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!

  • 25/02/2026

    Ăn trứng mỗi ngày có tốt không?

    Trứng là nguồn thực phẩm giá rẻ và giàu dinh dưỡng nhưng hàm lượng cholesterol trong trứng luôn là vấn đề gây băn khoăn. Liệu việc duy trì thói quen ăn trứng hàng ngày có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch như nhiều người lo ngại?

  • 25/02/2026

    8 loại gia vị nên dùng khi bạn đang hạn chế lượng muối

    Natri có trong muối ăn và nhiều loại gia vị khác nhau; chúng cần được kiểm soát trong các bệnh thận, tăng huyết áp và các vấn đề về tim mạch. Kiểm soát nước sốt và gia vị giúp duy trì lượng natri dưới mức giới hạn 2.300 miligam (mg) mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê muối theo các khuyến nghị Y tế.

  • 24/02/2026

    Một số thảo dược chống viêm tiềm năng

    Phản ứng viêm là một quá trình sinh học đa bước, đòi hỏi sự can thiệp từ nhiều nhóm hợp chất khác nhau để đạt được hiệu quả điều hòa tối ưu. Từ khả năng làm giảm giải phóng histamine của La hán quả đến tác động ức chế nitric oxide của Hạ khô thảo và đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ của Curcumin trong Nghệ, các thảo dược đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định nội môi.

  • 24/02/2026

    Mất ngủ khi mang thai: Bí quyết giúp mẹ bầu ngủ ngon và an toàn cho thai nhi

    Mất ngủ khi mang thai không chỉ là nỗi lo về sức khỏe mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của mẹ bầu. Hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng các giải pháp hỗ trợ sẽ giúp mẹ cải thiện giấc ngủ nhanh chóng.

  • 24/02/2026

    Hồi phục sức khỏe sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian quan trọng trong văn hóa người Việt, nhưng cũng là thời điểm gây ra những xáo trộn lớn về nhịp sinh học, chế độ dinh dưỡng và thói quen vận động. Những thay đổi đột ngột này dẫn đến hội chứng "mệt mỏi hậu kỳ nghỉ", làm suy giảm hệ miễn dịch và gia tăng nguy cơ tái phát các bệnh lý mạn tính.

Xem thêm