Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Sai lầm chết người trong xử trí khi bị chó cắn

Bị chó cắn không phải là điều hiếm gặp, tuy nhiên, việc xử lý sau khi bị cắn không phải ai cũng làm đúng.

Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh Thái Nguyên cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2015, trên địa bàn tỉnh có gần 4000 ca tiêm phòng dại (tăng 25% so với cùng kì năm ngoái). Đặc biệt, đã có 3 người tử vong, cao hơn năm 2014. Trong các ca tử vong, 2 người đã không đi tiêm phòng dại khi bị chó cắn. Bệnh dại vốn vô cùng nguy hiểm, đe doạ đến tính mạng nạn nhân. Tuy nhiên, nhiều người còn chưa biết cách sơ cứu đúng đắn khi bị chó cắn.

Những cách chữa trị chó cắn sai lầm

Không tiêm phòng

Tiêm phòng là cách tốt nhất để đối phó với bệnh dại, tuy nhiên, nhiều người chủ quan không tiêm, dẫn đến những hậu quả xấu. Theo báo cáo của Dự án khống chế và loại trừ bệnh dại - Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, mỗi năm cả nước có khoảng 300.000 người bị chó cắn, nhưng có đến 40% không đi tiêm phòng. 7 tháng đầu năm 2014 có 40 ca tử vong vì bệnh dại. Nguyên nhân là hầu hết các nạn nhân đều chủ quan bỏ qua việc phòng bệnh.

Chó là loài vật trung thành nhưng cũng rất có thể nổi nóng và tấn công con người

Nhờ thầy lang kiểm tra vi-rút dại

Tháng 3/2015, anh Phạm Văn T. (26 tuổi, xã Tiên Cảnh, huyện Tiên Phước, Quảng Nam) bị chó cắn. Anh đã không tiêm vắc-xin bệnh dại mà đến nhờ một thầy lang ở huyện Điện Bàn để kiểm tra xem con chó cắn mình có bị dại hay không. Khi được thầy lang 'chẩn đoán' là con chó không mắc bệnh, anh đã yên chí không chữa bệnh, vô tư làm việc bình thường. Đến ngày 4/5, anh T. lên cơn dại, biểu hiện lo lắng, mệt mỏi, sợ nước, sợ gió. Người nhà đưa đến bệnh viện điều trị nhưng nạn nhân đã tử vong sau đó 2 ngày.

Vết thương vốn dĩ không thể nói lên được con chó có mang bệnh hay không. Việc nhờ thầy lang kiểm tra là vô cùng sai lầm. Do đó, an toàn nhất là đến kiểm tra tiêm phòng ở Trung tâm Y tế dự phòng hoặc trạm y tế địa phương.

Tuyệt đối không trêu đùa con vật, dù một vết xước nhỏ do chúng gây nên cũng có thể dẫn đến bệnh dại

Chủ quan vì chó nhà

Tháng 1/2015, bà N.T.Đ. (68 tuổi, thôn Tứ Trung 1, xã Quế Lâm, huyện Nông Sơn, Quảng Nam) bị chó nhà cắn vào ngón chân. Tuy nhiên, do chủ quan là chó nhà, bà đã không đi tiêm phòng. Đến cuối tháng 2/2015,  bà lên cơn dại với các biểu hiện nhức đầu, lo lắng, sợ nước, sợ gió… Tuy được đưa đến viện điều trị nhưng bà đã tử vong.

Bệnh dại không chừa bất kì con chó nào, dù đó là chó nhà nuôi. Khi chúng đã mang vi-rút dại, vết cắn sẽ truyền bệnh và khiến người bị cắn tử vong nếu không được tiêm phòng kịp thời.

Cách xử lý đúng đắn khi bị chó cắn

Khi phát hiện có người bị chó cắn, cần nhanh chóng dùng các biện pháp để tách con chó ra khỏi nạn nhân, tránh gây thêm thương tích. Vết thương cần được rửa dưới vòi nước chảy nhẹ, tránh để tổn thương nặng thêm. Sau đó, rửa lại vết thương bằng xà phòng sát khuẩn hoặc dung dịch sát trùng. Nếu vết thương chảy máu, cứ để máu chảy chừng 10 phút đầu rồi mới băng lại. Với các vết thương sâu, trúng phải mạch máu lớn, cần cầm máu bằng ga-rô rồi nhanh chóng đưa bệnh nhân đi cấp cứu.

Sau khi bị chó cắn, cần sát trùng vết thương và đi tiêm phòng dại

Phải tiến hành tiêm phòng ngay nếu nạn nhân bị chó cắn là trẻ nhỏ, vết cắn sâu hoặc nằm ở các bộ phận nguy hiểm như đầu, mắt, đầu chi, cơ quan sinh dục… Ngoài ra, nếu trước đó con chó từng cắn người hoặc có biểu hiện lên cơn dại, con vật sống trong vùng dịch dại hoặc bạn không thể theo dõi được con vật cũng đều cần đi tiêm phòng.

Với các vết thương nhẹ, xa thần kinh trung ương (như cẳng chân), con vật không có biểu hiện dại, đã được tiêm phòng, sống trong khu vực không có bệnh dại, có thể chỉ cần theo dõi con vật trong vòng 10 ngày để xem xét khả năng tiêm phòng. Nếu con vật vẫn sống khoẻ mạnh thì không cần tiêm. Nhưng nếu nó bị mất tích, lên cơn dại hoặc bị giết trước 10 ngày thì việc chủng ngừa là vô cùng cần thiết.

Để phòng chống bệnh dại, các gia đình nuôi chó, mèo cần tiêm phòng đầy đủ cho vật nuôi, xích hoặc nhốt cẩn thận, ra đường mang rọ mõm. Mọi người, đặc biệt là trẻ em không nên đùa nghịch quá nhiều với vật nuôi, hạn chế khả năng bị chúng tấn công.

 
ThS. Nguyễn Kiên Cường - Y học Dự phòng - Viện Y học dự phòng Quân đội cho biết: Nếu sau khi bị chó cắn, con vật có biểu hiện ủ rũ, buồn bã, mệt mỏi, bỏ ăn cần đến ngay trung tâm y tế dự phòng của địa phương để được tư vấn và tiêm phòng vắc-xin ngừa dại và tiêm huyết thanh kháng dại. Con chó cần được nhốt và tiếp tục theo dõi, mời bác sĩ thú ý đánh giá khả năng mắc bệnh dại của con vật. Nếu con chó chết trong vòng 3-7 ngày tới, không loại trừ khả năng con vật chết do bệnh dại. Nếu con chó bị chết, cần tiêm vắc-xin phòng dại đầy đủ.
Thanh Nguyên - Theo Sức khỏe và Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 26/08/2026

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia

    Hội chứng mất khả năng cảm nhận niềm vui – Anhedonia là tình trạng khiến bạn không thể trải nghiệm niềm vui hoặc sự thích thú. Bạn có thể cảm thấy tê liệt hoặc ít hứng thú hơn với những điều mà trước đây bạn từng yêu thích. Đây là một triệu chứng phổ biến của nhiều bệnh lý tâm thần như trầm cảm. Cùng tìm hiểu về hội chứng này qua bài viết sau đây!

  • 25/08/2026

    Bạn có thể ở dưới ánh nắng mặt trời bao lâu trước khi da bị tổn thương?

    Đối với hầu hết mọi người, tác hại của ánh nắng mặt trời đối với da bắt đầu trong vòng 15 phút sau khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời mà không sử dụng kem chống nắng. Tuy nhiên, thời gian có thể thay đổi tùy thuộc vào loại da và loại tia cực tím, chỉ số (UV), thời gian và địa điểm.

  • 24/08/2026

    Thức khuya thường xuyên làm hại sức khỏe như thế nào?

    Thức khuya đã trở thành thói quen phổ biến trong xã hội hiện đại, đặc biệt ở giới trẻ. Nhưng ít ai biết rằng, việc thiếu ngủ mãn tính không chỉ gây mệt mỏi mà còn âm thầm phá hủy sức khỏe từ bên trong — từ tim mạch, não bộ đến hệ miễn dịch và cân nặng.

  • 23/08/2026

    Bệnh ho gà

    Tìm hiểu mức độ nguy hiểm của bệnh ho gà đối với cộng đồng và khám phá lịch tiêm chủng thiết yếu cho mẹ bầu cùng trẻ sơ sinh nhằm tạo dựng hàng rào miễn dịch vững chắc.

  • 22/08/2026

    Thời điểm tốt nhất để uống trà dâm bụt giúp hạ huyết áp

    Uống trà dâm bụt đều đặn suốt cả ngày có thể giúp hạ huyết áp, đặc biệt là đối với những người bị tăng huyết áp giai đoạn. Việc tạo thói quen uống hai tách trà trở lên mỗi ngày có thể tăng cường hiệu quả của nó .

  • 21/08/2026

    Lợi ích vô giá của vitamin A và cách bổ sung đúng

    Bổ sung đủ vitamin A không chỉ giúp "thắp sáng" đôi mắt mà còn thiết lập một hàng rào miễn dịch vững chắc cho toàn bộ cơ thể.

  • 21/08/2026

    Mức huyết áp lý tưởng cho người lớn tuổi là bao nhiêu?

    Theo thống kê của Phân hội tăng huyết áp Việt Nam, số người bị tăng huyết áp gia tăng nhanh và ngày càng trẻ hóa, cứ 4 người trên 25 tuổi thì có 1 người bị huyết áp cao, tỷ lệ 25%, một con số đáng báo động.

  • 20/08/2026

    5 mẹo ăn chậm nhai kỹ giúp giảm cân

    Bữa ăn vội vã cùng thói quen vừa ăn vừa lướt điện thoại, máy tính sẽ gây áp lực lên hệ tiêu hóa, khiến việc giảm cân khó khăn. Khi ăn chậm nhai kỹ giúp cơ thể nhận biết tín hiệu no đúng lúc, từ đó kiểm soát lượng calo nạp vào và hỗ trợ giảm cân bền vững.

Xem thêm