Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Rối loạn giấc ngủ ở tuổi xế chiều

Hiện nay, tỉ lệ người cao tuổi (NCT) bị rối loạn giấc ngủ (RLGN) ngày càng cao. Ước tính khoảng một nửa số người trên 50 tuổi bị RLGN với các biểu hiện ngủ không ngon, giấc ngủ chập chờn hoặc thời gian ngủ ngắn, khó duy trì giấc ngủ và thường thức dậy vào buổi sớm, khó khăn để tiếp tục ngủ lại..

Hiện nay, tỉ lệ người cao tuổi (NCT) bị rối loạn giấc ngủ (RLGN) ngày càng cao. Ước tính khoảng một nửa số người trên 50 tuổi bị RLGN với các biểu hiện ngủ không ngon, giấc ngủ chập chờn hoặc thời gian ngủ ngắn,  khó duy trì giấc ngủ và thường thức dậy vào buổi sớm, khó khăn để tiếp tục ngủ lại... RLGN lâu ngày làm cho NCT mệt mỏi, buồn phiền, trí nhớ giảm sút và còn làm tăng nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch như tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim...
Nguyên nhân gây RLGN ở NCT
Mất ngủ do chức năng của cơ thể bị suy giảm:
Khi tuổi cao, các chức năng sinh lý bị suy giảm một cách đáng kể. Tế bào thần kinh trung ương của con người kể từ lúc phôi thai phát triển cho đến khoảng tuổi 25 là hoàn chỉnh. Sau lứa tuổi này thì mỗi ngày có khoảng 3.000 tế bào thần kinh bị hủy hoại và như vậy, ngoài ảnh hưởng đến các chức năng khác thì giấc ngủ cũng bị ảnh hưởng.
Mất ngủ do bệnh tật:
Hay gặp nhất là đau nhức xương khớp, nhiều khi đau nhức không thể ngủ được, nhất là khi trái gió, trở trời. Những người mắc các bệnh về tim mạch, nhất là tăng huyết áp, thiếu máu cơ tim gây đau nhói vùng ngực trái rất khó chịu làm họ lo lắng, không ngủ được hoặc khó ngủ. Người mắc các bệnh giãn phế quản, hen phế quản, viêm phế quản mạn tính gây ho nhiều, gây khó thở dữ dội, thiếu ôxy trầm trọng làm cho người bệnh lo lắng, hốt hoảng, không thể ngủ được, thậm chí mất ngủ nhiều đêm liền, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe. NCT cũng rất dễ mắc các bệnh về đường tiêu hóa, đặc biệt là bệnh dạ dày, viêm đại tràng mạn, viêm đại tràng co thắt gây đau bụng âm ỉ, đầy hơi trướng bụng, rối loạn tiêu hóa làm cho giấc ngủ không yên. Ngoài ra, NCT còn hay mắc các bệnh về tiết niệu, tiền liệt tuyến, đái tháo đường, căng thẳng thần kinh (stress) cũng là một trong các tác nhân gây mất ngủ cho NCT do đi tiểu đêm nhiều lần.
 
Rối loạn giấc ngủ ở tuổi xế chiều 1Người cao tuổi nên sống trong bầu không khí trong lành, vui vẻ, sinh hoạt và ăn uống hợp lý để có giấc ngủ ngon.
 
 
Mất ngủ do ảnh hưởng của môi trường sống:
Môi trường trong sạch, không bụi bặm, ít tiếng ồn, nhà cửa rộng rãi, thoáng mát giúp NCT có giấc ngủ ngon, từ đó sẽ làm cho NCT sống khỏe mạnh, vui vẻ, làm được những việc có ích cho bản thân, cho gia đình và cộng đồng. Tuy nhiên, không phải NCT nào cũng có được những điều kiện như vậy. Nhiều gia đình 3 - 4 thế hệ sống chung, nhà ở chật chội, đông người, nhiều tiếng ồn ào, nhiều bụi bẩn, mất vệ sinh làm cho NCT rất khó ngủ, thậm chí không ngủ được.
Mất ngủ do chế độ  ăn, uống, sinh hoạt không hợp lý
Ăn uống điều độ ngoài việc đảm bảo sức khỏe tốt thì còn giúp có giấc ngủ ngon, tinh thần sảng khoái. Nếu ăn uống quá no, đủ lượng nhưng thiếu chất hoặc ăn uống thiếu thốn cả lượng và chất thì ảnh hưởng rất lớn đến giấc ngủ thường ngày. Uống nhiều nước trước khi đi ngủ hoặc uống nhiều bia, rượu, ăn nhiều chất kích thích (bia, rượu, trà đặc, cà phê) cũng gây khó ngủ, đặc biệt đối với những NCT mắc một số bệnh mạn tính như tăng huyết áp, thiểu năng mạch vành, u xơ tiền liệt tuyến, đái tháo đường...
Nên làm gì để có giấc ngủ tốt?
Để có giấc ngủ ngon, NCT cần có chế độ ăn uống, sinh hoạt và vận động cơ thể hợp lý. Không nên kiêng khem quá mức và cũng không nên quá lạm dụng trong khâu ăn, uống. Không nên uống trà đặc, cà phê vào buổi tối. Vận động cơ thể thường xuyên như tập thể dục nhẹ nhàng hàng ngày là việc làm hết sức cần thiết cho giấc ngủ của NCT. Có nhiều hình thức tập luyện như đi bộ, chơi cầu lông, quần vợt, bơi, tập thể dục dưỡng sinh... Tùy theo sức, mỗi ngày đi bộ không quá 60 phút, nên chia làm 2 - 3 lần. Đối với những người có bệnh về tim mạch như tăng huyết áp, mạch vành, cần đi bộ chậm, không nên chạy, nhảy hoặc vận động mạnh. Không nên đi bộ vào lúc nhiệt độ lạnh quá hoặc nóng quá mà nên chọn thời điểm thích hợp nhất cho bản thân mình như chập tối, sáng sớm. Phòng ngủ của NCT phải luôn luôn sạch sẽ, thoáng mát, hạn chế người qua lại và ít tiếng ồn.
PGS.TS.TTƯT. Bùi Khắc Hậu - Theo SKĐS
Bình luận
Tin mới
  • 22/11/2026

    Thoái hóa điểm vàng dạng teo địa lý: Bệnh tiến triển như thế nào và có thể kiểm soát ra sao?

    Thoái hóa hoàng điểm dạng teo địa lý là giai đoạn tiến triển của thoái hóa điểm vàng thể khô, có thể gây mất thị lực trung tâm vĩnh viễn. Vậy bệnh tiến triển theo thời gian như thế nào và người bệnh có thể làm gì để bảo tồn thị lực còn lại?

  • 21/11/2026

    Ngừng đột ngột thuốc giảm cân GLP-1 có thể làm tăng nguy cơ đau tim và đột quỵ

    Một nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn theo dõi người bệnh sau khi ngưng sử dụng các loại thuốc giảm cân nhóm GLP-1 (như Ozempic, Wegovy, Mounjaro) vừa đưa ra lời cảnh báo: các lợi ích bảo vệ tim mạch có thể biến mất nhanh chóng sau khi dừng thuốc, đi kèm với nguy cơ biến cố nhồi máu cơ tim và đột quỵ tăng tới 22%.

  • 21/11/2026

    Rối loạn cương dương ở nam giới trẻ: Nguyên nhân và cách khắc phục

    Rối loạn cương dương không còn là vấn đề riêng của nam giới lớn tuổi. Ngày càng nhiều nam giới trẻ gặp phải tình trạng này do lối sống và áp lực tâm lý. Vậy nguyên nhân do đâu và làm thế nào để cải thiện?

  • 20/11/2026

    Nhịn ăn gián đoạn: Cơ chế, lợi ích và những người không nên áp dụng

    Nhịn ăn gián đoạn là chế độ ăn tập trung vào thời điểm ăn thay vì loại thực phẩm được ăn. Một số nghiên cứu ghi nhận lợi ích đối với cân nặng và chuyển hóa, tuy nhiên phương pháp này không phù hợp với tất cả mọi người.

  • 20/11/2026

    Xem tivi quá nhiều ở tuổi 40-50 có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ

    Nhiều người coi việc xem tivi là cách thư giãn sau một ngày làm việc mệt mỏi. Tuy nhiên, các nghiên cứu gần đây cho thấy thói quen này ở độ tuổi trung niên có thể để lại hậu quả không nhỏ cho não bộ khi về già.

  • 19/11/2026

    Liệt mặt hai bên: Những điều cần biết

    Liệt mặt hai bên là tình trạng yếu cơ ở cả hai bên mặt cùng lúc, đây là tình trạng bệnh lý hiếm gặp và thường là dấu hiệu cảnh báo một bệnh lý tiềm ẩn về toàn thân, thần kinh hoặc nhiễm trùng cần được thăm khám kỹ lưỡng. Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 19/11/2026

    Bệnh khàn tiếng kéo dài ở giáo viên và cách phòng ngừa hiệu quả

    Khàn tiếng là vấn đề sức khỏe phổ biến ở giáo viên do đặc thù giảng dạy trong các lớp đông học sinh, phải nói liên tục nhiều tiết mỗi ngày với âm lượng lớn khiến dây thanh quản chịu nhiều áp lực. Theo thời gian, các tổn thương này tích tụ dần, dẫn đến tình trạng khàn tiếng cũng như viêm thanh quản. Nhằm hỗ trợ giáo viên bảo vệ giọng nói và duy trì chức năng phát âm bền vững, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ cơ chế bệnh, dấu hiệu nhận biết cùng những biện pháp phòng ngừa khàn tiếng.

  • 18/11/2026

    Đồ ăn công nghiệp: Bạn đang ăn nhiều đến mức nào?

    Đồ ăn công nghiệp (thực phẩm siêu chế biến) chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong khẩu phần của người trưởng thành do tiện lợi, bảo quản được lâu và có vị hấp dẫn. Nhiều nghiên cứu ghi nhận mối liên quan giữa việc tiêu thụ nhiều nhóm thực phẩm này với béo phì, đái tháo đường và bệnh tim mạch.

Xem thêm