Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Rối loạn chức năng đại tràng

Rối loạn chức năng đại tràng là một thể bệnh trong nhóm bệnh đại tràng. Còn được gọi là hội chứng ruột kích thích, rối loạn đại tràng, viêm đại tràng co thắt,

Rối loạn chức năng đại tràng

Thế nào là rối loạn chức năng đại tràng?

Bệnh rối loạn chứng năng đại tràng được chia 2 nhóm: nhóm thứ phát và nhóm nguyên phát. Trong đó, nhóm có nguyên nhân gọi là bệnh rối loạn chức năng đại tràng thứ phát và nhóm không có nguyên nhân gọi là rối loạn chức năng đại tràng nguyên phát.

Các triệu chứng của bệnh thông thường là đau bụng quặn, rối loạn đi cầu (phân lỏng hoặc táo bón, thất thường), chướng bụng, đầy bụng, phân có thể có nhầy mũi, tổng trạng chung bình thường.

Bệnh rối loạn chức năng đại tràng thứ phát

Nguyên nhân của bệnh rối loạn đại tràng thứ phát là do những nguyên nhân ở ngoài đại tràng gây ra. Nó có biểu hiện là những rối loạn chức năng đại tràng như đau bụng, đi lỏng, táo bón, đầy hơi.

Nếu loại trừ được các nguyên nhân đó, hoạt động đại tràng sẽ trở lại bình thường. Các nguyên nhân có thể là: bệnh đường ruột ngoài đại tràng, nguyên nhân do thần kinh, do bệnh lý chuyển hóa, nội tiết, do thuốc men, do độc tố.

Bệnh đường ruột ngoài đại tràng: do ăn uống (ăn nhiều, uống quá nhiều nước hoặc uống quá ít nước, ăn không đủ chất, thiếu chất xơ, ăn nhiều gia vị, uống nhiều bia rượu…), do dạ dày (cắt dạ dày một phần hoặc toàn phần, dạ dày vô toan hoặc giảm toan trong viêm teo dạ dày, dạ dày tăng toan…), do bệnh gan mật (viêm gan ứ mật, mổ cắt túi mật), bệnh ở tụy (viêm tụy mãn, một số khối u tụy gây rối loạn tiết men tụy)…

Bệnh đại tràng do thần kinh: phụ nữ có kinh bị đi lỏng vài ngày, người mắc bệnh ở tuyến tiền liệt, túi tinh, niệu đạo, nhiễm khuẩn tiết niệu, chấn thương cột sống, bệnh tâm thần kinh…

Bệnh rối loạn đại tràng do chuyển hóa nội tiết : do bệnh tuyến giáp, tiểu đường, tăng acid uric máu.

Do thuốc: thuốc kháng sinh gây đi lỏng, các thuốc chống trầm cảm gây táo bón, nhiễm độc muối vàng, thủy ngân gây đi lỏng…

(2) Bệnh rối loạn chức năng đại tràng nguyên phát

Với trường hợp bệnh này thường không tìm thấy nguyên nhân cụ thể, chẩn đoán bệnh khi đã loại trừ các thương tổn thực thể ở đại tràng. Hiện nay người ta thường gọi là hội chứng ruột kích thích.

Làm gì khi bị rối loạn chức năng đại tràng?

Sau đây là một số lời khuyên hữu ích giúp cho các bệnh nhân bị rối loạn đại tràng cải thiện được căn bệnh của mình:

Thay đổi chế độ ăn uống

Một đặc điểm hết sức chú ý của căn bệnh tiêu hóa này là phải tự xây dựng một chế độ ăn uống thật khoa học. Ăn uống không hợp lý là một trong những nguyên nhân chính làm tăng nặng triệu chứng của bệnh, vì vậy người bệnh nên có một quyển sổ nhỏ ghi lại những thực phẩm ăn vào gây kích thích đường ruột dẫn đến đi ngoài ngay. Thực tế cho thấy, có những người không thể ăn được rau sống hoặc cứ uống sữa là đau bụng đi ngoài…

Người bị rối loạn đại tràng nên kiêng hẳn rượu bia, thuốc lá, cafe, chè đặc…

Hạn chế các thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm như: đồ ăn tanh, sống, tái, thức ăn để nhiều ngày trong tủ lạnh, hàng quán đi rong…

Khi đã bị chướng bụng, đầy hơi thì không nên ăn bắp cải, rau cải, khoai, sắn, dưa chuột, hành tây; các thực phẩm ngọt như: bánh kẹo, bơ sữa, các đồ uống có gas.

Khi đang bị đi ngoài nên kiêng các món ăn nhiều dầu mỡ, nên ăn luộc để tránh gây bệnh nặng thêm.

Khi bị táo bón nên ăn lượng nhiều rau xanh hơn trong các bữa ăn, uống nước cam và tăng cường uống nhiều nước (đảm bảo 1,5 - 2 lít nước/ngày).

Rối loạn đại tràng là một bệnh chiếm tỷ lệ lớn trong các bệnh lý đường tiêu hóa và là căn bệnh phổ biến trong nhân dân. Để phòng tránh và hạn chế bệnh này, người bệnh nên ăn uống điều độ, cần chia nhỏ bữa ăn thay vì ăn 3 bữa trong ngày, không nên ăn no trong một bữa. Ngoài ra, luôn giữ ấm bụng, đêm ngủ nên đắp chăn mỏng lên bụng hoặc tập xoa bụng để luyện thói quen đại tiện đúng giờ, đều đặn.

Sống lạc quan, vui vẻ

Bệnh rối loạn chức năng đại tràng do đường ruột rất nhạy cảm nên dễ bị kích thích làm co thắt gây đau bụng, đi ngoài, đặc biệt là khi người bệnh bị căng thẳng thần kinh, lo lắng hoặc mất ngủ. Vì vậy, người bệnh cần ngủ đúng giờ, tránh những công việc quá áp lực và giữ tinh thần luôn thoải mái, lạc quan, sống vui vẻ, tích cực. Một số người bệnh thường xuyên rèn luyện sức khỏe bằng các môn thể dục phù hợp hoặc đi bộ, tập yoga, khí công, dưỡng sinh… giúp cân bằng cơ thể và có công dụng hạn chế tái phát bệnh.

Rối loạn chức năng đại tràng có thể giảm triệu chứng khi dùng thuốc nhưng rất dễ tái phát nếu chúng ta ăn uống không kiêng khem, thiếu khoa học…

Theo Sức khỏe và Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

  • 11/04/2026

    6 loại thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều

    Mọi người thường nghe nhiều về canxi nhưng ít chú ý đến magie - khoáng chất liên quan đến hàng trăm phản ứng sinh hóa trong cơ thể như ổn định nhịp tim, thư giãn cơ bắp, củng cố hệ thần kinh, kiểm soát đường huyết. Tham khảo một số thực phẩm có hàm lượng magie cao hơn hạt điều.

  • 11/04/2026

    Bệnh tay chân miệng : Dấu hiệu và phòng tránh cho trẻ

    Bệnh tay chân miệng là một bệnh phổ biến ở trẻ em, thường bùng phát trong những tháng giao mùa trời lạnh do điều kiện thời tiết thuận lợi cho virus phát triển. Với tốc độ lây lan nhanh qua đường tiếp xúc và tiềm ẩn nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, việc hiểu rõ dấu hiệu nhận biết và cách phòng ngừa bệnh tay chân miệng là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe trẻ nhỏ. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin khoa học, thực tiễn giúp phụ huynh nhận diện sớm bệnh và áp dụng các biện pháp phòng tránh hiệu quả.

  • 11/04/2026

    Các nhà khoa học phát hiện yếu tố dự đoán tuổi thọ trong một nghiên cứu gây bất ngờ

    Các nhà khoa học cho biết họ đã xác định được một chỉ số quan trọng giúp dự đoán tuổi thọ con người. Kết quả cho thấy yếu tố di truyền có thể đóng vai trò lớn hơn nhiều so với những gì từng ước tính. Tuy vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh vẫn giữ vai trò thiết yếu trong việc sống lâu và sống khỏe.

Xem thêm