Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Rối loạn chức năng đại tràng

Rối loạn chức năng đại tràng là một thể bệnh trong nhóm bệnh đại tràng. Còn được gọi là hội chứng ruột kích thích, rối loạn đại tràng, viêm đại tràng co thắt,

Rối loạn chức năng đại tràng

Thế nào là rối loạn chức năng đại tràng?

Bệnh rối loạn chứng năng đại tràng được chia 2 nhóm: nhóm thứ phát và nhóm nguyên phát. Trong đó, nhóm có nguyên nhân gọi là bệnh rối loạn chức năng đại tràng thứ phát và nhóm không có nguyên nhân gọi là rối loạn chức năng đại tràng nguyên phát.

Các triệu chứng của bệnh thông thường là đau bụng quặn, rối loạn đi cầu (phân lỏng hoặc táo bón, thất thường), chướng bụng, đầy bụng, phân có thể có nhầy mũi, tổng trạng chung bình thường.

Bệnh rối loạn chức năng đại tràng thứ phát

Nguyên nhân của bệnh rối loạn đại tràng thứ phát là do những nguyên nhân ở ngoài đại tràng gây ra. Nó có biểu hiện là những rối loạn chức năng đại tràng như đau bụng, đi lỏng, táo bón, đầy hơi.

Nếu loại trừ được các nguyên nhân đó, hoạt động đại tràng sẽ trở lại bình thường. Các nguyên nhân có thể là: bệnh đường ruột ngoài đại tràng, nguyên nhân do thần kinh, do bệnh lý chuyển hóa, nội tiết, do thuốc men, do độc tố.

Bệnh đường ruột ngoài đại tràng: do ăn uống (ăn nhiều, uống quá nhiều nước hoặc uống quá ít nước, ăn không đủ chất, thiếu chất xơ, ăn nhiều gia vị, uống nhiều bia rượu…), do dạ dày (cắt dạ dày một phần hoặc toàn phần, dạ dày vô toan hoặc giảm toan trong viêm teo dạ dày, dạ dày tăng toan…), do bệnh gan mật (viêm gan ứ mật, mổ cắt túi mật), bệnh ở tụy (viêm tụy mãn, một số khối u tụy gây rối loạn tiết men tụy)…

Bệnh đại tràng do thần kinh: phụ nữ có kinh bị đi lỏng vài ngày, người mắc bệnh ở tuyến tiền liệt, túi tinh, niệu đạo, nhiễm khuẩn tiết niệu, chấn thương cột sống, bệnh tâm thần kinh…

Bệnh rối loạn đại tràng do chuyển hóa nội tiết : do bệnh tuyến giáp, tiểu đường, tăng acid uric máu.

Do thuốc: thuốc kháng sinh gây đi lỏng, các thuốc chống trầm cảm gây táo bón, nhiễm độc muối vàng, thủy ngân gây đi lỏng…

(2) Bệnh rối loạn chức năng đại tràng nguyên phát

Với trường hợp bệnh này thường không tìm thấy nguyên nhân cụ thể, chẩn đoán bệnh khi đã loại trừ các thương tổn thực thể ở đại tràng. Hiện nay người ta thường gọi là hội chứng ruột kích thích.

Làm gì khi bị rối loạn chức năng đại tràng?

Sau đây là một số lời khuyên hữu ích giúp cho các bệnh nhân bị rối loạn đại tràng cải thiện được căn bệnh của mình:

Thay đổi chế độ ăn uống

Một đặc điểm hết sức chú ý của căn bệnh tiêu hóa này là phải tự xây dựng một chế độ ăn uống thật khoa học. Ăn uống không hợp lý là một trong những nguyên nhân chính làm tăng nặng triệu chứng của bệnh, vì vậy người bệnh nên có một quyển sổ nhỏ ghi lại những thực phẩm ăn vào gây kích thích đường ruột dẫn đến đi ngoài ngay. Thực tế cho thấy, có những người không thể ăn được rau sống hoặc cứ uống sữa là đau bụng đi ngoài…

Người bị rối loạn đại tràng nên kiêng hẳn rượu bia, thuốc lá, cafe, chè đặc…

Hạn chế các thực phẩm không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm như: đồ ăn tanh, sống, tái, thức ăn để nhiều ngày trong tủ lạnh, hàng quán đi rong…

Khi đã bị chướng bụng, đầy hơi thì không nên ăn bắp cải, rau cải, khoai, sắn, dưa chuột, hành tây; các thực phẩm ngọt như: bánh kẹo, bơ sữa, các đồ uống có gas.

Khi đang bị đi ngoài nên kiêng các món ăn nhiều dầu mỡ, nên ăn luộc để tránh gây bệnh nặng thêm.

Khi bị táo bón nên ăn lượng nhiều rau xanh hơn trong các bữa ăn, uống nước cam và tăng cường uống nhiều nước (đảm bảo 1,5 - 2 lít nước/ngày).

Rối loạn đại tràng là một bệnh chiếm tỷ lệ lớn trong các bệnh lý đường tiêu hóa và là căn bệnh phổ biến trong nhân dân. Để phòng tránh và hạn chế bệnh này, người bệnh nên ăn uống điều độ, cần chia nhỏ bữa ăn thay vì ăn 3 bữa trong ngày, không nên ăn no trong một bữa. Ngoài ra, luôn giữ ấm bụng, đêm ngủ nên đắp chăn mỏng lên bụng hoặc tập xoa bụng để luyện thói quen đại tiện đúng giờ, đều đặn.

Sống lạc quan, vui vẻ

Bệnh rối loạn chức năng đại tràng do đường ruột rất nhạy cảm nên dễ bị kích thích làm co thắt gây đau bụng, đi ngoài, đặc biệt là khi người bệnh bị căng thẳng thần kinh, lo lắng hoặc mất ngủ. Vì vậy, người bệnh cần ngủ đúng giờ, tránh những công việc quá áp lực và giữ tinh thần luôn thoải mái, lạc quan, sống vui vẻ, tích cực. Một số người bệnh thường xuyên rèn luyện sức khỏe bằng các môn thể dục phù hợp hoặc đi bộ, tập yoga, khí công, dưỡng sinh… giúp cân bằng cơ thể và có công dụng hạn chế tái phát bệnh.

Rối loạn chức năng đại tràng có thể giảm triệu chứng khi dùng thuốc nhưng rất dễ tái phát nếu chúng ta ăn uống không kiêng khem, thiếu khoa học…

Theo Sức khỏe và Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 13/07/2026

    7 cách để tăng lượng protein hàng ngày

    Protein là dưỡng chất thiết yếu tham gia vào cấu trúc tế bào, enzyme, hormone và hệ miễn dịch giúp duy trì sự sống nhưng việc bổ sung đạm thế nào để tối ưu hóa sức khỏe chuyển hóa thì không phải ai cũng rõ.

  • 13/07/2026

    WORLD CUP 2026: Cách thức đêm xem bóng đá không hại sức khỏe

    Mùa giải WORLD CUP 2026 đang diễn ra với mật độ thi đấu dày đặc, kéo theo xu hướng thay đổi giờ giấc sinh hoạt của đại bộ phận người hâm mộ tại Việt Nam. Việc duy trì tần suất thức đêm liên tục để theo dõi các trận đấu gây đảo lộn nghiêm trọng nhịp sinh học tự nhiên của cơ thể.

  • 12/07/2026

    Ăn hạt sen hàng ngày có tốt không?

    Hạt sen là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được nhiều người yêu thích nhờ vị bùi thơm, dễ chế biến và có nhiều lợi ích cho sức khỏe. Tuy nhiên, ăn hạt sen mỗi ngày có tốt hay không và những ai cần thận trọng khi sử dụng loại thực phẩm này?

  • 12/07/2026

    Phương pháp xây dựng và duy trì lộ trình đi bộ khoa học

    Đi bộ được công nhận là một hình thức vận động cường độ trung bình có tác động tích cực đến nhiều hệ thống sinh học trong cơ thể.

  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

Xem thêm