Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những tác hại của hút thuốc lá gián tiếp – thirdhand smoke

Bên cạnh những ảnh hưởng của khói thuốc trực tiếp đối với người hút thuốc, khói thuốc còn ảnh hưởng đến cả những người xung quanh và rất nhiều yếu tố liên quan. Người hít phải khói thuốc – được coi là hút thuốc lá thụ động – cũng phải chịu nhiều ảnh hưởng tiêu cực tới sức khỏe. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã chứng minh thêm rằng hút thuốc lá gián tiếp cũng mang tới những ảnh hưởng, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ.

Hút thuốc gián tiếp là gì?

Hút thuốc gián tiếp là một tình trạng tiếp xúc không trực tiếp với khói thuốc nhưng tiếp xúc với các chất trong khói thuốc còn sót lại (chẳng hạn như nicotine và các hóa chất khác) trên quần áo và bề mặt vật dụng sau khi một ai đó hút thuốc. Điều này tạo ra một dư lượng các chất độc hại vẫn còn tồn tại sau khi khói tan và có thể ảnh hưởng đến những ai chạm/tiếp xúc với dư lượng này.

Các nhà khoa học đã chứng minh rằng những hóa chất độc hại tồn tại lâu dài có thể gây ra những ảnh hưởng tới cơ thể - giống hệt như việc hút thuốc chủ động hay hút thuốc thụ động. Các nghiên cứu vẫn tiếp tục được tiến hành để hiểu rõ hơn những tác hại tới sức khỏe, nhưng những bằng chứng hiện tại đủ để cho thấy hút thuốc lá dù ở trạng thái nào cũng đều có mức độ nguy hiểm tương tự nhau.

Khói thuốc lá và ung thư

Hút thuốc lá và ung thư phổi là mối quan hệ rõ ràng và đã được chứng minh từ rất lâu. Gần đây, các nghiên cứu đang điều tra về tình trạng ung thư phổi có “nguyên nhân khó hiểu” – khi ngày càng gia tăng các trường hợp mắc ung thư phổi không có liên quan đến việc hút thuốc lá chủ động hay thụ động. Điều này đặt ra giả thuyết về khả năng của hút thuốc gián tiếp hoàn toàn có thể là nguyên nhân.

Khói thuốc lá có thể làm hỏng DNA

Một số nghiên cứu đã cho thấy tiếp xúc với khói thuốc lá có thể gây ra những ảnh hưởng tiêu cực và phá vỡ sự toàn vẹn của DNA trong cơ thể người. Các nhà nghiên cứu đã thử nghiệm đối với tế bào của người trong phòng thí nghiệm thay vì trên thực tế. Tổn thương đến cấp độ DNA là một nguy cơ thực sự nguy hiểm và có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến di truyền.

Dư lượng khói và chất gây ung thư

Khi hút thuốc trong phòng kín hoặc xe hơi, các hóa chất độc hại sẽ bám vào môi trường xung quanh như tường, quần áo và các bề mặt khác – cũng như làn da của chính người hút thuốc. Theo kết quả từ một nghiên cứu được công bố vào năm 2010 cho thấy khi nicotine có trong khói thuốc phản ứng với axit nitrơ trong không khí, chúng sẽ tạo thành các hợp chất có khả năng gây ung thư. Tất nhiên, việc phòng tránh sẽ là rất khó vì thực tế, chúng ta đều tiếp xúc với những hợp chất này bất kể chúng ta cố gắng tránh như thế nào.

Trẻ nhỏ là những đối tượng có nguy cơ cao nhất

Trẻ nhỏ là nhóm đối tượng dễ bị ảnh hưởng bởi hút thuốc gián tiếp nhất vì tiếp xúc nhiều với các bề mặt như sàn nhà, đồ chơi và trên quần áo của cha mẹ. Hơn nữa, điều này đặc biệt nguy hiểm khi trẻ nhỏ thường có thói quen mút ngón tay và làm gia tăng khả năng tiếp xúc với các hóa chất độc hại.

Loại bỏ “cặn” là rất khó khăn

Dư lượng hóa chất từ khói thuốc tích tụ theo thời gian trên các bề mặt có thể tồn tại trong nhiều tuần, vài tháng hoặc thậm chí là nhiều năm. Theo các chuyên gia, các phương pháp làm sạch thông thường không thể loại bỏ được những “cặn” này – đơn giản nếu chỉ dùng quạt hay máy hút bụi.

Lời khuyên từ các chuyên gia là nếu phơi nhiễm nhiều với khói thuốc, tốt hơn cả là thay thế các bề mặt tiếp xúc nhiều như thảm, sơn lại tường và làm sạch hệ thống thông gió. Tất nhiên, những cách thức này là tốn kém và chúng cũng không thể hiệu quả hoàn toàn, do vậy cách tốt nhất vẫn là ngừng hút thuốc.

Gây ra các nếp nhăn ở da

Hút thuốc có thể đẩy nhanh quá trình lão hóa bình thường của làn da của bạn, góp phần vào nếp nhăn và những thay đổi khác đối với sự xuất hiện của khuôn mặt. Những thay đổi này bao gồm vết chân chim, các nếp gấp, nước da không đồng đều, sạm da, nếp nhăn sâu và bọng mắt dưới mắt và các nếp nhăn quanh miệng và môi.

Ngoài ra, các hóa chất độc hại cũng làm hỏng cấu trúc của da, ảnh hưởng đến độ đàn hồi và sức khỏe của da. Những ảnh hưởng này không thể tái phục hồi, và do đó nên từ bỏ thuốc càng sớm càng tốt là cách tốt nhất và hiệu quả nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại: Hút thuốc lá ảnh hưởng đến vẻ ngoài của bạn như thế nào?

 

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 06/04/2026

    5 loại đồ uống hỗ trợ cơ thể sản sinh collagen tự nhiên

    Collagen là một loại protein quan trọng giúp duy trì sức khỏe da, tóc và khớp nhưng cơ thể chúng ta sẽ sản sinh ít collagen hơn khi già đi. Việc bổ sung một số loại đồ uống dưới đây có thể hỗ trợ cơ thể sản sinh collagen tự nhiên và làm chậm quá trình lão hóa.

  • 06/04/2026

    Mẹo giúp tăng cường năng lượng và cải thiện tâm trạng khi về già

    Khi tuổi tác tăng lên, bạn sẽ có thêm trí tuệ, cái nhìn sâu sắc hơn, và tất nhiên, những thay đổi có thể làm bạn mất đi năng lượng.

  • 05/04/2026

    Chất 6-BAP dùng để ủ giá đỗ có an toàn không?

    Thông tin về việc một số cơ sở sử dụng chất 6-BAP để ủ giá đỗ đã khiến nhiều người lo lắng. Vậy 6-BAP là gì?

  • 05/04/2026

    5 lợi ích tuyệt vời của nước vo gạo với mái tóc

    Từ xa xưa, phụ nữ Việt Nam đã biết tận dụng nước vo gạo như một bí quyết để duy trì mái tóc dài, đen mượt và óng ả. Phương pháp làm đẹp truyền thống này được nhiều nghiên cứu hiện đại công nhận về hiệu quả phục hồi, nuôi dưỡng tóc vượt trội.

  • 05/04/2026

    Ăn thịt lợn nhiễm Dịch tả châu Phi: Có an toàn không?

    Dịch tả lợn châu Phi đã được ghi nhận tại hơn 50 quốc gia, với tỷ lệ chết trên đàn lợn có thể lên tới gần 100% theo Tổ chức Thú y Thế giới. Tại Việt Nam, trong giai đoạn bùng phát mạnh, hơn 6 triệu con lợn đã bị tiêu hủy theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn.

  • 05/04/2026

    Những điều cần biết về sốt siêu vi

    Sốt siêu vi (hay sốt virus) là tình trạng cơ thể bị sốt mà nguyên nhân là do virus gây ra. Cùng tìm hiểu về sốt siêu vi, các triệu chứng phổ biến và các phương pháp điều trị sốt siêu vi qua bài viết sau đây!

  • 04/04/2026

    5 thức uống giàu chất điện giải giúp bù nước hiệu quả

    Chất điện giải (như natri, kali, magiê...) giữ vai trò then chốt trong cân bằng nước và chức năng cơ thể. Dùng các thức uống giàu chất điện giải phù hợp giúp ngăn ngừa mất nước, hỗ trợ hoạt động thể chất và duy trì sức khỏe trong điều kiện nắng nóng, vận động mạnh…

  • 04/04/2026

    Vì sao bạn nên tránh 10 loại thực phẩm này trước khi đi ngủ

    Ăn những thực phẩm không tốt trước khi đi ngủ, như pizza hoặc kem, có thể gây rối loạn giấc ngủ và dẫn đến chứng khó tiêu hoặc tăng cân vào ban đêm. Biết được những loại thực phẩm nào nên tránh sẽ giúp bạn có giấc ngủ ngon và sức khỏe tốt hơn.

Xem thêm