Những mối nguy hại tới sức khoẻ từ nhà vệ sinh công cộng

Có gì trong nhà vệ sinh công cộng?

Một người trưởng thành khỏe mạnh thải ra hơn một lít nước tiểu và hơn 100 gram phân mỗi ngày. Các loại vi khuẩn và vi-rút cũng sẽ được đào thải ra ngoài cơ thể qua phân và nước tiểu, đa số lượng vi khuẩn và vi-rút này sẽ đi vào bồn cầu.

Một số trường hợp, đặc biệt là những người bị tiêu chảy có thể thải ra nhiều vi khuẩn có hại hơn khi họ sử dụng nhà vệ sinh.

Nhà vệ sinh công cộng có thể là một "bể chứa vi khuẩn", đặc biệt là khi có nhiều người cùng sử dụng chúng và việc vệ sinh những nhà vệ sinh công cộng này không được diễn ra thường xuyên.

Việc bấm xả nước cũng khiến những loại vi khuẩn gây hại này phát tán nhanh hơn vào không khí, điều này đặc biệt nguy hại khi mà đa số các nhà vệ sinh công cộng không có nắp đậy để xả nước.

Đọc thêm tại bài viết: Những thói quen trong nhà vệ sinh ảnh hưởng đến sức khỏe

Vi khuẩn nào được tìm thấy trên bệ ngồi bồn cầu?

Nhiều loại vi khuẩn đã được tìm thấy trên bệ ngồi bồn cầu và khu vực xung quanh. Bao gồm:

• Vi khuẩn đường ruột: chẳng hạn như E. coli, Klebsiella, Enterococcus, và các loại virus như Norovirus và Rotavirus. Chúng có thể gây viêm dạ dày ruột với các triệu chứng điển hình là nôn mửa và tiêu chảy.
• Vi khuẩn từ da: bao gồm Staphylococcus aureus, thậm chí cả S. aureus kháng nhiều loại thuốc và các vi khuẩn khác như Pseudomonas và Acinetobacter. Những loại vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng trên da.
• Trứng từ ký sinh trùng (giun, sán) sống trong phân, và các sinh vật đơn bào như động vật nguyên sinh. Chúng có thể gây nhiễm ký sinh trùng, đau bụng, nôn mửa, tiêu chảy,… 

Ngoài ra còn có một thứ khác gọi là “màng sinh học” – đây là một hỗn hợp vi khuẩn tích tụ dưới vành bồn cầu và trên các bề mặt trong nhà vệ sinh.

Bệ ngồi bồn cầu có phải là nơi bẩn nhất không?

Câu trả lời thật bất ngờ là không phải. Một nghiên cứu gần đây cho thấy bệ ngồi bồn cầu công cộng thường có ít vi khuẩn hơn các vị trí khác trong nhà vệ sinh công cộng chẳng hạn như tay nắm cửa, núm mở vòi nước và cần gạt xả bồn cầu. Những bộ phận này thường được chạm vào bằng tay chưa rửa.

Nhà vệ sinh công cộng ở những nơi đông đúc được sử dụng bởi hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần mỗi tuần. Một số nhà vệ sinh được vệ sinh thường xuyên, nhưng một số khác (chẳng hạn như nhà vệ sinh trong công viên hoặc trạm xe buýt) có thể chỉ được vệ sinh một lần một ngày hoặc ít hơn, vì vậy vi khuẩn có thể tích tụ nhanh chóng. Dấu hiệu cảnh báo nhà vệ sinh chưa được vệ sinh là mùi nước tiểu nồng, sàn nhà bẩn, thùng rác đầy, đây đều là những dấu hiệu bạn có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Tuy nhiên, vấn đề lớn nhất không chỉ nằm ở việc ngồi lên bồn cầu mà còn ở những gì xảy ra khi xả nước bồn cầu. Khi bạn xả nước mà không có nắp, bồn cầu sẽ bắn những hạt nhỏ li ti vào không khí. Những hạt này chứa rất nhiều vi khuẩn và vi-rút và có thể bay xa tới 2 mét.

Bên cạnh đó, máy sấy tay thổi khí cũng có thể phát tán vi khuẩn nếu mọi người không rửa tay đúng cách. Ngoài việc lau khô tay, bạn có thể thổi vi khuẩn ra khắp người, người khác và cả bầu không khí trong nhà vệ sinh.

Đọc thêm tại bài viết: Dùng điện thoại khi đi vệ sinh: tác hại không ngờ

Vi khuẩn lây lan như thế nào?

Bạn có thể nhiễm vi khuẩn từ nhà vệ sinh công cộng theo một số cách:

• Tiếp xúc với da: Ngồi trên bệ ngồi bẩn hoặc chạm vào tay nắm cửa, nút ấn xả nước cũng làm lây lan vi khuẩn. Làn da khỏe mạnh là một rào cản tốt, nhưng nếu trên da có vết cắt hoặc vết trầy xước có thể tạo điều kiện cho vi trùng xâm nhập và chạm vào mặt bạn. Sau khi đi vệ sinh, nếu bạn chạm vào mắt, miệng hoặc thức ăn trước khi rửa tay, vi trùng có thể xâm nhập vào cơ thể bạn
• Qua đường hô hấp: Trong các nhà vệ sinh nhỏ hoặc đông đúc, bạn có thể hít phải các hạt nước nhỏ chứa vi khuẩn từ nước xả bồn cầu hoặc máy sấy tay. Vi trùng có thể tồn tại trong nước ngay cả sau nhiều lần xả nước.

Bạn có thể làm gì để giữ an toàn?

Dưới đây là một số cách đơn giản để bảo vệ bản than khi sử dụng nhà vệ sinh công cộng:

• Sử dụng giấy vệ sinh hoặc tấm lót dùng một lần để đặt lên bệ ngồi trước khi ngồi
• Nếu bồn cầu có nắp, hãy lau nắp bằng khăn lau cồn trước khi ngồi và đóng nắp lại trước khi xả nước để hạn chế tiếp xúc với nước xả bồn cầu. (Tuy nhiên, điều này không thể ngăn chặn hoàn toàn sự lây lan)
• Rửa tay đúng cách ít nhất 20 giây bằng xà phòng và nước
• Mang theo nước rửa tay khô hoặc khăn lau kháng khuẩn để lau tay sau đó nếu không có xà phòng rửa tay
• Tránh dùng máy sấy tay nếu có thể, vì chúng có thể lây lan vi khuẩn vào không khí. Thay vào đó, hãy dùng khăn giấy để lau khô tay.
• Vệ sinh điện thoại thường xuyên và không sử dụng trong nhà vệ sinh. Điện thoại thường dễ bị nhiễm khuẩn, đặc biệt nếu bạn sử dụng trong nhà vệ sinh
• Vệ sinh khu vực thay tã cho bé trước và sau khi sử dụng, và luôn rửa tay hoặc vệ sinh tay sau khi thay tã cho bé.

Vậy ngồi trên bồn cầu công cộng có an toàn không?

Đối với hầu hết những người khỏe mạnh, câu trả lời là có - ngồi trên bồn cầu công cộng có nguy cơ mắc bệnh không cao. Tuy nhiên bạn vẫn nên lau bệ ngồi bằng khăn lau cồn hoặc dùng nắp đậy bồn cầu khi xả nước để yên tâm hơn.

Hầu hết các bệnh nhiễm trùng không đến từ chính bồn cầu, mà đến từ bàn tay bẩn, tay nắm cửa, vòi xịt bồn cầu và điện thoại sử dụng trong nhà vệ sinh.

Thay vì lo lắng về việc ngồi xuống bệ bồn cầu có thể gây bệnh, bạn hãy tập trung vào việc vệ sinh tốt, tức là rửa tay đúng cách, chọn khăn giấy để lau khô tay thay vì máy sấy, vệ sinh bệ xí nếu cần và giữ điện thoại sạch sẽ.

Bằng cách này bạn có thể giảm thiểu tối đa nguy cơ mắc bệnh khi bắt buộc phải dung tới nhà vệ sinh công cộng.

Để tri ân sự tin tưởng mà quý khách hàng đã dành cho Phòng khám Chuyên khoa Dinh dưỡng VIAM  thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam, VIAM Clinic gửi tặng bạn Chương trình "Tri Ân Bạn Cũ – Chào Đón Bạn Mới" với những ưu đãi đặc biệt: Tặng ngay 300K cho các dịch vụ khám dinh dưỡng & xét nghiệm và voucher giảm 10% khi mua TPBS tại Nhà thuốc VIAM.  Chi tiết tại đây.

Thời gian áp dụng: 15/12/2025 – 15/02/2026