Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những khám phá mới về lưỡi và tai con người

Lưỡi không giúp ta nhận diện các vị khác nhau, mùi hương cũng giúp bạn hồi tưởng kí ức... là những bí mật mà không phải ai cũng biết về hai giác quan này.

Có bao giờ bạn thắc mắc cùng là quả sầu riêng, nhiều người thấy rất thơm ngon nhưng có bạn lại không thể chịu nổi? Hay có một vài bạn thích ngửi mùi xăng hoặc đam mê vị chua ngọt trong món sườn xào còn người khác thì mùi thơm - thối đều như nhau? Phải chăng vị giác và khứu giác của chúng ta còn ẩn chứa những điều bí ẩn? 
 
Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu hơn về những bí mật ẩn giấu trong hai giác quan này. 
 
1. Lưỡi không giúp ta nhận diện các vị khác nhau 
 
Chúng ta thường được dạy rằng, lưỡi của người có khu vực chuyên biệt, giúp nhận diện các vị khác nhau như chua, cay, đắng, mặn hay ngọt. Tuy nhiên, các nhà khoa học khẳng định, đây là một lầm tưởng và trong thực tế, việc phân biệt vị giác nằm ở bộ não, chứ không phải lưỡi của chúng ta.
 

 
Các nhà khoa học đã phát hiện có đến 8.000 nụ vị giác nằm rải rác khắp lưỡi. Mỗi nụ vị giác đều có khả năng khám phá ra 5 vị chính yếu là chua, cay, đắng, mặn hay ngọt. 
 
Tuy nhiên các tế bào thần kinh chuyên biệt ở não mới thực hiện quá trình diễn dịch tín hiệu do mỗi nụ vị giác ở lưỡi gửi về, do đó chúng ta mới có khả năng phân biệt được các vị khác nhau.
 
2. Một số người bị “dị ứng” với rau và quá nhạy cảm với vị mặn
 
Một số người có cơ quan thụ cảm vị đắng nhạy cảm với các hợp chất lưu huỳnh (được tìm thấy trong bông cải xanh) khiến họ đột nhiên thấy loại rau này đắng ngắt mặc dù những người khác thấy hoàn toàn ngon miệng.
 

 
Bên cạnh đó, không ít người lại mắc chứng bệnh quá nhạy cảm với đồ ăn quá cay hay quá mặn. Chứng bệnh này được gọi là Hypogeusia. 
 
Theo đó, người mắc hội chứng này không thể ăn được đồ ăn quá cay hay quá mặn, họ chỉ có thể ăn những món có vị nhạt hơn mức độ thông thường khá nhiều.
 
3. Không có mùi hương nào là đáng ghét
 
Thực tế cảm nhận mùi vị của mỗi người rất khác nhau và còn phụ thuộc vào nơi họ sinh sống. Nếu một người lớn lên ở trang trại, họ sẽ không còn thấy mùi phân gia súc quá khó ngửi, cũng như một người sống lâu với chó sẽ thích mùi của chúng. Nhưng đối với những người không có trải nghiệm tương tự, họ sẽ cảm thấy những mùi đó thật khó chịu.


 
Tuy nhiên, với một số người không may mắc hội chứng Parosmia, họ lại không thể phân biệt được các mùi. Đối với họ, mùi thơm cũng như mùi thối, thậm chí họ không cảm thấy khó chịu khi ngửi mùi tất lâu ngày chưa giặt. 
 
Theo các chuyên gia, sở dĩ những người này mắc chứng bệnh lạ vậy là do phần khứu giác nằm ở phía dưới não bị tổn thương. 
 

 
Một phần não bộ giải thích tín hiệu đầu vào bị hư hỏng, kéo theo những tín hiệu sai lệch về mùi hương, khiến họ cảm nhận mùi thơm và thối giống nhau. 
 
4. Một số người ngửi thấy những mùi không có thật
 
Phantosmia là một bệnh lý liên quan đến rối loạn thần kinh khứu giác, biểu hiện của hội chứng này là những ảo giác về nhận thức mùi, hoặc ngửi thấy một mùi không tồn tại và không thể diễn tả được chúng. Chữ Phanto- xuất phát từ từ “Phantom”, trong tiếng La-tinh có nghĩa là một điều không có thực.
 
 
Mặc dù nguyên nhân của Phantosmia chưa được xác minh thực sự nhưng theo các chuyên gia, bệnh này thường đi kèm với các rối loạn về thần kinh và tâm lý như tâm thần phân liệt, rối loạn tâm trạng, bệnh động kinh, đau nửa đầu thường xuyên...
 
5. Mùi hương cũng khiến con người hồi tưởng ký ức
 
Ít ai ngờ rằng, mùi hương chính là chìa khóa để nhớ lâu bởi não bộ sẽ ghi nhớ, lưu giữ "hương vị" đó trong khu kí ức đặc biệt trong não.
 

 
Theo đó, khi bắt gặp một mùi hương nào quen thuộc, não sẽ phát tín hiệu và kết nối với những kỷ niệm xưa cũ. Mỗi kỉ niệm này đã được sắp đặt ở một vị trí chính xác trên bản đồ bên trong não.
 
Lúc này, não bộ sẽ phát ra những luồng điện, tín hiệu sóng ở tần số 20 - 40 Hz, liên kết các tế bào thần kinh trong các vùng não bộ khác nhau để gợi nhớ kỉ niệm xưa cũ. 
 
 
Nghiên cứu sâu hơn, các nhà khoa học cho hay, vùng hippocampus và khu vực vỏ não entorhinal (EC) hoạt động mạnh khi hồi tưởng lại kí ức xưa cũ liên quan đến mùi hương này. 
 
Hệ thống EC-hippocampus được cho là đóng vai trò quan trọng trong việc gợi nhớ những ký ức mà đặc biệt liên quan đến địa điểm. 
Lê Giang - Theo Trí thức trẻ/Listverse/ Dailymai
Bình luận
Tin mới
  • 04/10/2026

    FDA phê duyệt 4 loại vaccine cập nhật cho 2026-2027 nhắm vào biến thể XFG của COVID-19

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt bốn loại vaccine COVID-19 cập nhật cho năm 2026–2027. Các loại vaccine mới này đặc biệt nhắm vào biến thể XFG đang lây lan nhanh chóng, nhằm tăng cường bảo vệ cho những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.

  • 04/10/2026

    Thời điểm tốt nhất để ăn quả óc chó tốt cho não bộ

    Ăn quả óc chó vào buổi sáng giúp tối ưu hóa hiệu suất nhận thức và hỗ trợ bảo vệ sức khỏe não bộ.

  • 04/10/2026

    Chăm sóc da mùa khô

    Thời tiết hanh khô với độ ẩm không khí giảm sâu là "kẻ thù" lớn nhất của làn da khỏe mạnh vì nó làm suy yếu hàng rào bảo vệ da và giảm hoạt động tuyến bã nhờn. Nếu không chăm sóc đúng cách, da sẽ mất độ ẩm, dẫn đến khô căng, bong tróc, xỉn màu và dễ kích ứng. Bài viết này sẽ cung cấp những hướng dẫn chi tiết, từ làm sạch da, dưỡng ẩm sâu đến bảo vệ da trước các tác nhân môi trường, giúp bạn tự tin với làn da căng mịn suốt mùa khô.

  • 03/10/2026

    Ánh sáng từ đèn ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch

    Thói quen bật đèn ngủ với ánh sáng yếu khi đi ngủ không phải là hiếm, bởi nhiều người cho rằng ngủ trong bóng tối hoàn toàn tạo một cảm giác khó chịu và bất an. Tuy nhiên, nghiên cứu mới đây đã chỉ ra rằng khi tiếp xúc với ánh sáng yếu trong lúc ngủ có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lý về tim mạch.

  • 03/10/2026

    Lưu ý khi dùng hà thủ ô hỗ trợ ngăn ngừa tóc bạc sớm

    Tóc bạc sớm ngày càng trẻ hóa, khiến nhiều người tìm đến các bài thuốc dân gian, trong đó có hà thủ ô.

  • 03/10/2026

    TÌnh trạng hạ thân nhiệt đột ngột

    Hạ thân nhiệt là tình trạng xảy ra khi nhiệt độ trong cơ thể con người giảm xuống dưới 35 độ C. Đây là một tình trạng y tế cực kỳ nguy hiểm. Khi cơ thể bị hạ thân nhiệt, các hệ thống như tim mạch, hệ thần kinh và các cơ quan khác sẽ không thể hoạt động bình thường. Nếu không được chữa trị kịp thời sẽ có thể dẫn tới hệ tim mạch và hô hấp dừng hoạt động, nặng nhất là tử vong.

  • 02/10/2026

    Chứng rối loạn cảm xúc theo mùa là gì?

    Thay đổi mùa có thể kéo theo những cảm giác hân hoan, tiếc nuối hoặc đôi khi là một chút lo lắng, nhưng với một số người, thay đổi mùa trong năm lại có thể gây ra những triệu chứng trầm cảm, điều này được gọi với tên là chứng rối loạn cảm xúc – seasonal affective disorder (SAD). Cùng tìm hiểu về tình trạng này qua bài viết sau đây!

  • 02/10/2026

    5 lợi ích sức khỏe hàng đầu của đậu lăng

    Đậu lăng giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ, mà không có chất béo hay cholesterol như thịt đỏ.

Xem thêm