Những điều cần biết về bệnh viêm phổi ở trẻ em

Viêm phổi là một nhiễm trùng phổi gây ra các triệu chứng từ nhẹ đến nặng ở mọi lứa tuổi, bao gồm cả trẻ em. Trẻ em và người già có nguy cơ mắc viêm phổi cao hơn. Cách tốt nhất để ngăn ngừa trẻ em mắc viêm phổi là tiêm phòng vaccine cũng như thực hành vệ sinh tốt như rửa tay thường xuyên và làm sạch, khử trùng bề mặt. Trẻ em thường hồi phục sau khi mắc viêm phổi khi nhận được sự chăm sóc y tế đúng cách.

Nguyên nhân gây viêm phổi ở trẻ em

Trẻ em dễ mắc viêm phổi do virus, vi khuẩn và các vi sinh vật khác. Viêm phổi thường phát triển là biến chứng của các bệnh khác như COVID-19, cúm hoặc nhiễm trùng đường hô hấp trên do virus. Các đường dẫn mũi và họng cho phép các vi sinh vật xâm nhập vào đường hô hấp và nhiễm trùng các túi khí của phổi.

Virus hợp bào hô hấp (RSV) là virus thường được tìm thấy ở trẻ em dưới 5 tuổi mắc viêm phổi. Nhiễm vi khuẩn cũng có thể gây viêm phổi.

Trẻ dưới 1 tuổi có nguy cơ mắc viêm phổi cao hơn nếu tiếp xúc với khói thuốc lá độc hại. Các tình trạng sau có thể khiến trẻ dễ mắc viêm phổi từ vi sinh vật hơn:

• Hệ miễn dịch suy yếu
• Các vấn đề sức khỏe mạn tính như bệnh xơ nang, hen suyễn, thiếu máu hồng cầu hình liềm hoặc bệnh tim
• Vấn đề về phổi hoặc đường hô hấp

Dấu hiệu viêm phổi ở trẻ em

Viêm phổi thường lây lan từ người này sang người khác. Mùa dịch virus cao điểm vào mùa thu, đông và đầu xuân vì trẻ em ở trong nhà nhiều hơn khi thời tiết lạnh và có thể tiếp xúc nhiều với bệnh hơn. Quần áo trẻ mặc hoặc nhiệt độ bên ngoài không ngăn được trẻ mắc viêm phổi.

Triệu chứng viêm phổi có thể khác nhau ở mỗi trẻ. Trẻ nhiễm vi khuẩn thường có các triệu chứng như:

• Sốt
• Ho có đờm
• Ho gây đau
• Nôn
• Tiêu chảy
• Thiếu ngon miệng
• Mệt mỏi bất thường

Thường khó xác định xem vi khuẩn hay virus gây viêm phổi cho trẻ. Nếu do virus gây ra, các vấn đề hô hấp có thể diễn ra chậm hơn. Trẻ có thể bắt đầu khó thở và ho nặng hơn. Các triệu chứng thường gặp trong viêm phổi do virus bao gồm:

• Thở nhanh hoặc khò khè
• Đau đầu
• Rét run

Một số cha mẹ nhầm lẫn dấu hiệu ban đầu của viêm phổi với cảm lạnh hoặc bệnh khác. Nếu triệu chứng của con bạn trở nên nặng hơn, hãy đưa trẻ đi khám và điều trị .

Điều trị viêm phổi ở trẻ em

Hiệu quả của việc điều trị viêm phổi phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh là virus hay vi khuẩn. Bác sĩ thường tiến hành các xét nghiệm như chụp X-quang phổi và xét nghiệm máu để chẩn đoán viêm phổi. Họ sẽ sử dụng máy đo nồng độ oxy để đo nồng độ oxy trong máu của trẻ.

Nếu viêm phổi do virus gây ra, các lựa chọn điều trị sẽ hạn chế hơn. Bác sĩ có thể khuyên nghỉ ngơi và sử dụng thuốc để hạ sốt nếu có. Không nên cho trẻ mắc viêm phổi sử dụng thuốc trợ ho có chứa codein hoặc dextromethorphan. Ho giúp tống khạc ra đờm dư thừa và làm sạch phổi.

Kháng sinh có thể hiệu quả trong trường hợp viêm phổi do vi khuẩn gây ra. Nếu bác sĩ kê đơn kháng sinh để điều trị viêm phổi cho con bạn, bạn nên cho con uống đúng liều lượng và theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ. Không tự ý ngừng sử dụng kháng sinh khi con đã bắt đầu khỏi bệnh. Có thể vẫn còn vi khuẩn tồn đọng trong phổi của con bạn, và nếu ngừng cho con uống kháng sinh, bệnh viêm phổi có thể tái phát.

Phòng ngừa viêm phổi ở trẻ em

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) khuyến cáo tiêm phòng cho trẻ bằng vaccine phế cầu PCV13 hoặc 15, giúp ngăn ngừa viêm phổi ở trẻ dưới 5 tuổi và trẻ từ 5-18 tuổi có tình trạng sức khỏe khác làm tăng nguy cơ mắc viêm phổi. "13" và "15" có nghĩa là vaccine bảo vệ trẻ khỏi 13/15 biến thể của bệnh viêm phổi. Bạn nên thảo luận các lựa chọn vaccine với bác sĩ. Cũng nên đảm bảo rằng trẻ đã được tiêm đầy đủ tất cả các loại vaccine khác được khuyến nghị cho độ tuổi của chúng.

CDC khuyến nghị sử dụng vaccine PCV15 hoặc 20 cho người từ 65 tuổi trở lên và những người từ 19 đến 64 tuổi có một số tình trạng y tế hoặc yếu tố nguy cơ nhất định.

Viêm phổi tuy là bệnh khá phổ biến nhưng không phải không thể kiểm soát và phòng tránh. Khi nắm được đầy đủ kiến thức về căn bệnh này, cha mẹ hoàn toàn có thể chủ động bảo vệ sức khỏe cho con thông qua chế độ ăn uống, vệ sinh, tiêm phòng vaccine và các biện pháp dự phòng khác.