Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những điều cần biết về bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu

Huyết khối được hình thành trong tĩnh mạch, thường là sâu trong chân. Điều nguy hiểm của huyết khối là nó có thể vỡ ra làm thuyên tắc phổi và nghẽn mạch máu, gây tổn hại đến các cơ quan trong cơ thể và dẫn đến tử vong.

Thế nào là huyết khối tĩnh mạch sâu?

hình ảnh huyết khối trong lòng mạch

Là huyết khối được hình thành trong tĩnh mạch, thường là sâu trong chân. Hàng năm có khoảng một triệu người MỸ mắc bệnh này và hơn 100.000 người tử vong vì bệnh này. Điều nguy hiểm của huyết khối là nó có thể vỡ ra làm thuyên tắc phổi và nghẽn mạch máu, gây tổn hại đến các cơ quan trong cơ thể và dẫn đến tử vong .

Triệu chứng nhận biết

Triệu chứng thông thường của huyết khối tĩnh mạch sâu là sưng chân ở phía dưới đầu gối, xuất hiện những vệt đỏ mờ và đau ở vùng nổi lên của huyết khối. Nhưng thật không may là hơn phân nữa số bệnh nhân không có dấu hiệu cảnh báo, không phải ai cũng có triệu chứng trên.

Các biến chứng

Thuyên tắc phổi

Huyết khối di chuyển vào phổi và chận đường cung cấp máu, gây khó thở, tụt huyết áp, ngất, tim đập nhanh, đau ngực, ho ra máu. Nếu bạn gặp một trong những biểu hiện trên thì gọi cấp cứu đến bệnh viện ngay

Điều gì gây nên huyết khối tĩnh mạch sâu?

Những nguyên nhân gây tổn hại đến tĩnh mạch như : phẫu thuật, chấn thương, hệ thống miễn dịch suy giảm. Nếu máu của bạn bị nghẽn, chảy chậm thì hầu như dễ hình thành huyết khối đặc biệt là trong trường hợp tĩnh mạch bị tổn thương. Những người bị rối loạn di truyền nào đó hoặc nồng độ oestrogen tăng cao thì cũng có nguy cơ bị huyết khối.

Ai dễ mắc bệnh?

Các đối tượng sau đây dễ mắc huyết khối tĩnh mạch sâu: có khối u; mới trải qua phẫu thuật; Người phải nằm một chỗ; người cao tuổi; hút thuốc; thừa cân, béo phì; ngồi lâu trên một hành trình dài.

- Phụ nữ hầu như đều bị hình thành huyết khối tĩnh mạch trong suốt thai kỳ và sau khi sinh từ 4 đến 6 tuần. Nguyên nhân là do nồng độ oestrogen tăng cao trong lúc này dễ đưa đến huyết khối. Áp lực dãn nở tử cung cũng làm cho dòng máu chuyển động chậm, rối loạn dòng máu cũng đặt người bệnh vào nguy cơ bị huyết khối cao hơn.

- Người sử dụng liệu pháp hormon: Tương tự như tình trạng có thai, dùng thuốc ngừa thai loại uống, hoặc điều trị hormon thay thế trong các trường hợp tiền mãn kinh cũng làm nồng độ oestrogen tăng cao trong máu của phụ nữ, điều này dẫn đến nguy cơ vế huyết khối tĩnh mạch sâu cho dù họ không bị rối loạn máu.

- Bị ngồi bất động quá lâu một chỗ: Du lịch đến một nơi xa xôi có thể làm căng thẳng, hồi hộp. Các nghiên cứu cho thấy một chuyến du dịch kéo dài kéo hơn bốn giờ mà bạn ngồi bất động không di chuyển thì máu của bạn sẽ trì trệ, nghẽn lại. Điều này sẽ ít khi xảy ra nếu bạn di chuyển nhanh chóng trên một chuyến bay hay đi xe lửa, xe buýt.

Điều trị như thế nào?

Các Bác sĩ sẽ kiểm tra dấu hiệu bị huyết khối cho bạn. Có thể Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh, những loại thuốc bạn đang dùng, những vấn đề liên quan đến sức khỏe, xem xét các yếu tố nguy cơ. Siêu âm là cách phổ biến nhất để chẩn đoán xác định dòng chảy của máu và sự khởi phát của huyết khối, bạn cũng có thể được đề nghị làm một số xét nghiệm cận lâm sáng khác.

Thuốc chống đông máu: Những thuốc kháng đông là phương thức phổ biến nhất để phòng và điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu, mặc dù nó được biết đến là loại thuốc làm loãng máu, nhưng thực ra nó không làm máu bạn loãng ra, nó chỉ làm cho máu bớt độ sánh, dính để ngăn ngừa những cục huyết khối mới hình thành, nó không thể phá vỡ những cục máu đông đã hình thành, nhưng nó làm cho cơ thể của bạn có thời gian để tự phân hũy huyết khối . Bạn có thể dùng loại thuốc này ở dạng viên hoặc tiêm.

Tác dụng phụ của thuốc chống đông máu thường gặp: Bạn thường gặp những vệt bầm trên da hoặc dễ bị chảy máu. Khi bạn gặp trường hợp này thì nên xem lại chế độ ăn uống, có những thực phẩm làm mất tác dụng của thuốc chông đông máu như: rau xanh, bắp cải...Bạn cần đi kiểm tra lại máu để xem bạn đã dùng  đúng  lượng thuốc cần cho cơ thể chưa. Khi dùng thuốc này thì có thể  bạn sẽ không phải điều trị gì cả, nhưng bạn khó cầm máu nếu bị tai nạn. Thuốc chống đông máu có thể làm bạn dễ bị chảy máu bên trong mà bạn không nhìn thấy được. Chảy máu bên trong bụng có thể gây đau, nôn ra màu nâu đỏ như màu cafe, đi tiêu có máu tươi hoặc phân đen. Chảy máu vùng não có thể gây nhức đầu nghiêm trọng, thay đổi thị lực, di chuyển không bình thường, lẫn lộn..gọi cấp cứu ngay nếu bạn có những tiệu chứng này.

Đặt lưới tĩnh mạch chủ: Nếu bạn không thể dùng thuốc kháng đông hoặc nó không có hiệu quả thì các Bác sỉ sẽ chỉ định đặt lưới lọc tĩnh mạch chủ (vena cava filter ). Lưới lọc này có thể chặn những huyết khối bị vỡ, ngăn chúng lại không cho vào tim, phổi - điều này không thể làm ngưng sự hình thành những huyết khối mới, không thể điều trị huyết khối tĩnh mạch sâu nhưng ngăn ngừa được thuyên tắc phổi hiểm nghèo

Thuốc phá huyết khối: Phương pháp trị liệu này làm hủy huyết khối được gọi là thuốc phá huyết. Chúng có thể làm chảy máu bất ngờ và chảy máu nghiêm trọng hơn. Vì vậy các Bác sĩ chỉ dùng trong trường hợp khẩn cấp, chẳng hạn như để phá huyết khối đang đe dọa đi vào phổi bạn. Bạn được tiêm tĩnh mạch thuốc này trong bệnh viện.

Mang tất áp lực: Những loại tất đặc biệt này ép nhẹ vào chân của bạn giữ cho máu của bạn lưu thông, chúng có thể ngăn ngừa sự hình thành huyết khối, làm giảm sưng và giảm sự khó chịu nơi mà cục huyết khối đã hình thành. Bạn có thể mua các loại vớ này tự do tại nhà thuốc nhưng bạn cần sự chỉ định của Bác sỉ. Bạn có thể mang chúng ngay khi ở nhà

Kê chân lên cao: Khi nào có thể thì bạn nghỉ ngơi và kê chân lên, làm cho máu trong tĩnh mạch dễ đổ về tim, diều này làm giảm sưng chân , giảm sự khó chịu trong bệnh huyết khối tĩnh mạch sâu.

Hậu quả dai dẳng của huyết khối

Khi huyết khối tan thì bệnh lý huyết khối tĩnh mạch sâu cũng để lại những di chứng, bạn có thể thấy sự đổi màu da hoặc chân sưng kéo dài, hoặc có thể bị đau...những triệu chứng này là hậu huyết khối, đôi khi chúng kéo dài hằng năm.

Dự phòng bệnh thế nào?

Dùng cơ bắp của bạn để đẩy dòng máu lưu thông, vận động chi dưới của bạn. Khi bạn không hoạt động nhiều như ngồi văn phòng chẳng hạn thì bạn duỗi chân, đứng lên đi tới đi lui một chút.

Thể dục đều đặn sẽ giữ cho bạn một trọng lượng khỏe mạnh, và cũng làm giảm nguy cơ bệnh tật của bạn.

Khi đi du lịch: Khi bạn đi du lịch hơn bốn giờ thì tránh mặc quần áo chật và phải uống nhiều nước, đứng dậy đi vòng vòng một chút ít nhất là sau mỗi hai giờ đồng hồ. Nếu như bạn phải ngồi một chỗ thì duỗi thẳng chân ra và cử động. Cố gằng ghì chặt và duỗi thẳng bắp đùi của bạn, hoặc nhấc lên, hạ xuống gót chân của bạn và tì các ngón chân trên sàn nhà. Dành nhiều thời gian đi bộ để thưởng ngoạn khi bạn đến nơi.

Ds Bùi Ngọc Lan Hương - Theo Sức khỏe & Đời sống
Bình luận
Tin mới
  • 22/10/2026

    Xây dựng thói quen chăm sóc bản thân cho người bệnh Crohn

    Bệnh Crohn không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu về thể chất như đau bụng, tiêu chảy, mệt mỏi mà còn có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của người bệnh. Xây dựng một thói quen chăm sóc bản thân phù hợp chính là cách để sống chung với bệnh nhẹ nhàng hơn.

  • 21/10/2026

    Chỉ số HbA1c ở mức nào là nguy hiểm?

    HbA1c là chỉ số phản ánh mức đường huyết trung bình trong khoảng 3 tháng gần nhất, được sử dụng rộng rãi trong chẩn đoán và theo dõi bệnh đái tháo đường.

  • 21/10/2026

    Vận động thông minh cho người bận rộn

    Dù bận rộn trong nhịp sống hiện đại, phụ nữ hoàn toàn không cần phải dành hàng giờ tại phòng gym để duy trì vóc dáng. Giải pháp vận động thông minh chú trọng vào chất lượng bài tập sẽ mang lại hiệu quả vượt trội cả về thể chất lẫn tinh thần.

  • 20/10/2026

    Những thứ bạn không ngờ có thể gây dị ứng

    Việc tìm ra nguyên nhân gây dị ứng đôi khi khá khó khăn. "Thủ phạm" mà bạn thường nghĩ đến chẳng hạn như phấn hoa, bụi hoặc thú cưng có thể không phải là nguyên nhân, trong một số trường hợp, nguyên nhân lại là những tác nhân mà bạn không bao giờ ngờ tới. Bài viết dưới đây chia sẻ về những dạng dị ứng hiếm gặp và cách để1 giúp bệnh nhân kiểm soát chúng.

  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

Xem thêm