Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những đặc trưng bạn có thể di truyền từ cha mẹ mà bạn không biết

Phần lớn các đặc điểm về ngoại hình hiện nay của bạn đều là do di truyền từ người cổ xưa. Tuy nhiên, ngoài những đặc điểm như màu mắt, nhóm máu, thì một số tình trạng sức khỏe và bệnh tật cũng có thể là do di truyền. Thậm chí, các đặc điểm về tính cách cũng chịu ảnh hưởng từ yếu tố di truyền. Dưới đây hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu các đặc điểm mà bạn có thể chưa biết mình chịu ảnh hưởng từ di truyền.

Bạn ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày là do di truyền

Nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí Nature Communications vào năm 2019 – một trong những tạp chí nghiên cứu lớn nhất về giấc ngủ đã ghi lại và theo dõi giấc ngủ của hơn 500 nghìn người mỗi đêm. Nghiên cứu của họ cho thấy rằng, các đặc điểm về giấc ngủ trên thực tế là do di truyền. Theo tổng hợp từ đại học Exeter, có khoảng 78 vùng gen sẽ chịu trách nhiệm về việc bạn ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày. Mặc dù những phát hiện này sẽ giúp giải thích vì sao một số người lại ngủ nhiều hơn những người khác nhưng mọi chuyện không đơn giản như vậy. Thời gian ngủ của mỗi người còn liên quan đến nhiều yếu tố khác, ví dụ như tình trạng mất ngủ, tiểu đường và thậm chí là cả bệnh tim mạch. Những căn bệnh này đều có thể di truyền lại từ các thành viên trong gia đình. Và giấc ngủ chỉ là một phần trong bức tranh này. Bức tranh toàn cảnh là khi các bệnh mãn tính này phát triển trong gia đình và di truyền từ người này sang người khác.

Nếu bạn bị hắt xì khi tiếp xúc với ánh sáng, thì có thể là do di truyền từ cha mẹ

Nếu bạn bị hắt xì khi tiếp xúc với ánh sáng, thì chưa chắc là do bạn bị dị ứng với ánh nắng mặt trời. Phản ứng hắt hơi khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời là một tình trạng có thật, và có thể di truyền. Những người mắc phải căn bệnh này sẽ bị hắt xì ngay khi có sự thay đổi về cường độ ánh sáng ở xung quanh họ. Nhiều người thậm chí còn không nhận ra là họ mắc phải căn bệnh này và nhiều người thậm chí còn không biết rằng có một hội chứng như vậy tồn tại. Mặc dù các nhà khoa học không thực sự hiểu tại sao hội chứng này lại xảy ra, nhưng nó có thể ảnh hưởng đến khoảng 11-35% tổng số dân số. Hội chứng này di truyền trội, do vậy, nếu chỉ một trong hai bố mẹ bạn mắc tình trạng này, thì khả năng bạn cũng sẽ có 50% mắc phải tình trạng này.

Bạn thích ăn đồ ngọt cũng là do gen

Mặc dù việc thích một số loại đồ ngọt có thể là do thói quen lối sống, nhưng bạn cũng có thể di truyền đặc tính này từ cha mẹ. Nghiên cứu năm 2008 đăng trên tạp chí Physiological Genomics đã chứng minh rằng việc thích ăn đồ ngọt là do gen nhạy cảm với glucose. Những người mang gen này sẽ thích sử dụng nhiều đường hơn trong chế độ ăn hàng ngày. Mặc dù tình trạng này nghe có vẻ không tốt cho sức khỏe, nhưng có một nghiên cứu khác được tiến hành bởi đại học Copenhagen của Đan Mạch năm 2018 chỉ ra rằng những người bị thay đổi ở gen nhạy cảm với glucose sẽ có ít mỡ cơ thể hơn, chỉ có mỡ ở lượng vừa đủ. Nghe có vẻ hơi vô lý khi mà những người ăn nhiều đường hơn lại có ít mỡ cơ thể hơn nhưng chính các tác giả nghiên cứu cũng bất ngờ về kết quả này. Mặc dù sự khác biệt về mỡ cơ thể chỉ là rất nhỏ nhưng đó có thể là tất cả những gì mà bạn cần.

Bạn có thể di truyền “sự nổi tiếng” từ bố mẹ

Theo kết quả của các nghiên cứu, bạn có nổi tiếng hay không phụ thuộc khá nhiều vào bố mẹ. Điều này là khá rõ ràng, nếu mà bạn có một người mẹ nổi tiếng và không phải một người mẹ bình thường, thì rất có thể, khi bạn ra ngoài nhiều người cũng sẽ nhận ra bạn. Nghiên cứu năm 2009 tại đại học Harvard chỉ ra rằng, cách lựa chọn bạn bè và kiểu bạn bè thân thiết của bạn có di truyền rất mạnh mẽ từ bố mẹ. Trên thực tế, các khía cạnh phức tạp liên quan đến sự kết nối giữa con người với con người, phụ thuộc khá lớn vào yếu tố gen. Các nhà nghiên cứu thậm chí còn chỉ ra rằng nhờ có gen, mà vai trò của bạn trong một nhóm bạn thường sẽ tương tự như vai trò của bạn trong gia đình. Một lý giải cho việc tại sao chúng ta lại thừa hưởng vai trò trong một nhóm xã hội từ cha mẹ sẽ liên quan đến chọn lọc tự nhiên của con người. Giả sử có một vi khuẩn gây chết người đang lây lan trong 1 nhóm người, thì sẽ có 2 nhóm người ít bị ảnh hưởng nhất, đó là những người ở rìa của nhóm, ít tiếp xúc với người khác nên ít khả năng bị lây và những người ở trung tâm của nhóm, tiếp cận được nhiều thông tin nhất và biết được các biện pháp dự phòng. Những người thuộc hai nhóm này sẽ có khả năng tồn tại được lâu nhất, và do vậy, những đặc điểm di truyền của họ có thể được di truyền lại cho đời sau. Đời sau của họ, nhiều khả năng cũng vẫn sẽ hoặc là những người có vai trò rìa ngoài của 1 nhóm người hoặc sẽ là trung tâm của một nhóm người, nhằm duy trì được sự tồn tại lâu nhất.

 

Kỹ năng lái xe cũng là di truyền từ cha mẹ

30% số người Mỹ có một biến thể vè gen làm hạn chế một loại protein được sản xuất ra trong não. Protein này có tên là BDNF, giúp các tế bào não kết nối với nhau khi bạn đang thực hiện một nhiệm vụ phức tạp, ví dụ như lái xe. Nghiên cứu năm 2009 tiến hành ở địa học California Irvine chỉ ra rằng những người có đặc điểm này về gen sẽ có khả năng lái xe tốt hơn 20% so với những người không có gen này. Những người mang gen BDNF này không chỉ mắc lỗi nhiều hơn khi lái xe mà trí nhớ của họ khi nhớ về cách làm thế nào để xoay bánh xe cũng sẽ kém hơn.

Những nỗi sợ hãi của bạn cũng có thể di truyền từ cha mẹ

Sợ nhện, sợ độ cao hay sợ gấu, đều có thể là do gen của bạn. Đa số các nỗi sợ đều có tính chất di truyền gia đình. Mặc dù các nhà khoa học chưa biết chính xác tại sao lại như vậy, nhưng có một số lý giải như sau. Các nỗi sợ thường bắt nguồn từ khi còn nhỏ, khi nhìn thấy một ai đó sợ hãi trước một yếu tố hoặc khi nghe một câu chuyện rùng rợn về yếu tố đó. Nên khi còn nhỏ, trẻ thường tiếp xúc nhiều nhất với bố mẹ, do đó khả năng cũng sẽ quan sát và biết được các nỗi sợ của cha mẹ và hình thành nỗi sợ tương tự. Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2003 trên JAMA Psychiatry chỉ ra rằng những cặp sinh đôi có thể di truyền cùng nỗi sợ hãi, do vậy, ngoài việc do quan sát thấy, đó còn có thể là do di truyền.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chế độ ăn tốt nhất dành cho người bệnh ung thư vú

 
Ths. Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Theo healthdigest.com) -
Bình luận
Tin mới
  • 12/03/2026

    Những ai nên tránh ăn rau cải bẹ xanh?

    Dù có nhiều lợi ích cho sức khỏe nhưng rau cải bẹ xanh vẫn tiềm ẩn nguy cơ có hại cho sức khỏe với một số người. Nếu ăn uống thiếu kiến thức, loại rau này có thể khiến bệnh tình trở nên tồi tệ hơn.

  • 12/03/2026

    Cách giảm mỡ mặt - 8 mẹo hiệu quả giúp khuôn mặt thon gọn tự nhiên

    Bạn đang cảm thấy tự ti với đôi má bánh bao, nọng cằm hay vùng cổ kém thon gọn? Bạn không đơn độc. Mặc dù trên thị trường có rất nhiều loại đai định hình hay thiết bị massage được quảng cáo là "thần dược" giúp mặt thon gọn, nhưng thực tế có rất ít bằng chứng khoa học ủng hộ các phương pháp này.

  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

Xem thêm