Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những đặc trưng bạn có thể di truyền từ cha mẹ mà bạn không biết

Phần lớn các đặc điểm về ngoại hình hiện nay của bạn đều là do di truyền từ người cổ xưa. Tuy nhiên, ngoài những đặc điểm như màu mắt, nhóm máu, thì một số tình trạng sức khỏe và bệnh tật cũng có thể là do di truyền. Thậm chí, các đặc điểm về tính cách cũng chịu ảnh hưởng từ yếu tố di truyền. Dưới đây hãy cùng Viện Y học ứng dụng Việt Nam tìm hiểu các đặc điểm mà bạn có thể chưa biết mình chịu ảnh hưởng từ di truyền.

Bạn ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày là do di truyền

Nghiên cứu được xuất bản trên tạp chí Nature Communications vào năm 2019 – một trong những tạp chí nghiên cứu lớn nhất về giấc ngủ đã ghi lại và theo dõi giấc ngủ của hơn 500 nghìn người mỗi đêm. Nghiên cứu của họ cho thấy rằng, các đặc điểm về giấc ngủ trên thực tế là do di truyền. Theo tổng hợp từ đại học Exeter, có khoảng 78 vùng gen sẽ chịu trách nhiệm về việc bạn ngủ bao nhiêu tiếng mỗi ngày. Mặc dù những phát hiện này sẽ giúp giải thích vì sao một số người lại ngủ nhiều hơn những người khác nhưng mọi chuyện không đơn giản như vậy. Thời gian ngủ của mỗi người còn liên quan đến nhiều yếu tố khác, ví dụ như tình trạng mất ngủ, tiểu đường và thậm chí là cả bệnh tim mạch. Những căn bệnh này đều có thể di truyền lại từ các thành viên trong gia đình. Và giấc ngủ chỉ là một phần trong bức tranh này. Bức tranh toàn cảnh là khi các bệnh mãn tính này phát triển trong gia đình và di truyền từ người này sang người khác.

Nếu bạn bị hắt xì khi tiếp xúc với ánh sáng, thì có thể là do di truyền từ cha mẹ

Nếu bạn bị hắt xì khi tiếp xúc với ánh sáng, thì chưa chắc là do bạn bị dị ứng với ánh nắng mặt trời. Phản ứng hắt hơi khi tiếp xúc với ánh nắng mặt trời là một tình trạng có thật, và có thể di truyền. Những người mắc phải căn bệnh này sẽ bị hắt xì ngay khi có sự thay đổi về cường độ ánh sáng ở xung quanh họ. Nhiều người thậm chí còn không nhận ra là họ mắc phải căn bệnh này và nhiều người thậm chí còn không biết rằng có một hội chứng như vậy tồn tại. Mặc dù các nhà khoa học không thực sự hiểu tại sao hội chứng này lại xảy ra, nhưng nó có thể ảnh hưởng đến khoảng 11-35% tổng số dân số. Hội chứng này di truyền trội, do vậy, nếu chỉ một trong hai bố mẹ bạn mắc tình trạng này, thì khả năng bạn cũng sẽ có 50% mắc phải tình trạng này.

Bạn thích ăn đồ ngọt cũng là do gen

Mặc dù việc thích một số loại đồ ngọt có thể là do thói quen lối sống, nhưng bạn cũng có thể di truyền đặc tính này từ cha mẹ. Nghiên cứu năm 2008 đăng trên tạp chí Physiological Genomics đã chứng minh rằng việc thích ăn đồ ngọt là do gen nhạy cảm với glucose. Những người mang gen này sẽ thích sử dụng nhiều đường hơn trong chế độ ăn hàng ngày. Mặc dù tình trạng này nghe có vẻ không tốt cho sức khỏe, nhưng có một nghiên cứu khác được tiến hành bởi đại học Copenhagen của Đan Mạch năm 2018 chỉ ra rằng những người bị thay đổi ở gen nhạy cảm với glucose sẽ có ít mỡ cơ thể hơn, chỉ có mỡ ở lượng vừa đủ. Nghe có vẻ hơi vô lý khi mà những người ăn nhiều đường hơn lại có ít mỡ cơ thể hơn nhưng chính các tác giả nghiên cứu cũng bất ngờ về kết quả này. Mặc dù sự khác biệt về mỡ cơ thể chỉ là rất nhỏ nhưng đó có thể là tất cả những gì mà bạn cần.

Bạn có thể di truyền “sự nổi tiếng” từ bố mẹ

Theo kết quả của các nghiên cứu, bạn có nổi tiếng hay không phụ thuộc khá nhiều vào bố mẹ. Điều này là khá rõ ràng, nếu mà bạn có một người mẹ nổi tiếng và không phải một người mẹ bình thường, thì rất có thể, khi bạn ra ngoài nhiều người cũng sẽ nhận ra bạn. Nghiên cứu năm 2009 tại đại học Harvard chỉ ra rằng, cách lựa chọn bạn bè và kiểu bạn bè thân thiết của bạn có di truyền rất mạnh mẽ từ bố mẹ. Trên thực tế, các khía cạnh phức tạp liên quan đến sự kết nối giữa con người với con người, phụ thuộc khá lớn vào yếu tố gen. Các nhà nghiên cứu thậm chí còn chỉ ra rằng nhờ có gen, mà vai trò của bạn trong một nhóm bạn thường sẽ tương tự như vai trò của bạn trong gia đình. Một lý giải cho việc tại sao chúng ta lại thừa hưởng vai trò trong một nhóm xã hội từ cha mẹ sẽ liên quan đến chọn lọc tự nhiên của con người. Giả sử có một vi khuẩn gây chết người đang lây lan trong 1 nhóm người, thì sẽ có 2 nhóm người ít bị ảnh hưởng nhất, đó là những người ở rìa của nhóm, ít tiếp xúc với người khác nên ít khả năng bị lây và những người ở trung tâm của nhóm, tiếp cận được nhiều thông tin nhất và biết được các biện pháp dự phòng. Những người thuộc hai nhóm này sẽ có khả năng tồn tại được lâu nhất, và do vậy, những đặc điểm di truyền của họ có thể được di truyền lại cho đời sau. Đời sau của họ, nhiều khả năng cũng vẫn sẽ hoặc là những người có vai trò rìa ngoài của 1 nhóm người hoặc sẽ là trung tâm của một nhóm người, nhằm duy trì được sự tồn tại lâu nhất.

 

Kỹ năng lái xe cũng là di truyền từ cha mẹ

30% số người Mỹ có một biến thể vè gen làm hạn chế một loại protein được sản xuất ra trong não. Protein này có tên là BDNF, giúp các tế bào não kết nối với nhau khi bạn đang thực hiện một nhiệm vụ phức tạp, ví dụ như lái xe. Nghiên cứu năm 2009 tiến hành ở địa học California Irvine chỉ ra rằng những người có đặc điểm này về gen sẽ có khả năng lái xe tốt hơn 20% so với những người không có gen này. Những người mang gen BDNF này không chỉ mắc lỗi nhiều hơn khi lái xe mà trí nhớ của họ khi nhớ về cách làm thế nào để xoay bánh xe cũng sẽ kém hơn.

Những nỗi sợ hãi của bạn cũng có thể di truyền từ cha mẹ

Sợ nhện, sợ độ cao hay sợ gấu, đều có thể là do gen của bạn. Đa số các nỗi sợ đều có tính chất di truyền gia đình. Mặc dù các nhà khoa học chưa biết chính xác tại sao lại như vậy, nhưng có một số lý giải như sau. Các nỗi sợ thường bắt nguồn từ khi còn nhỏ, khi nhìn thấy một ai đó sợ hãi trước một yếu tố hoặc khi nghe một câu chuyện rùng rợn về yếu tố đó. Nên khi còn nhỏ, trẻ thường tiếp xúc nhiều nhất với bố mẹ, do đó khả năng cũng sẽ quan sát và biết được các nỗi sợ của cha mẹ và hình thành nỗi sợ tương tự. Tuy nhiên, một nghiên cứu năm 2003 trên JAMA Psychiatry chỉ ra rằng những cặp sinh đôi có thể di truyền cùng nỗi sợ hãi, do vậy, ngoài việc do quan sát thấy, đó còn có thể là do di truyền.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Chế độ ăn tốt nhất dành cho người bệnh ung thư vú

 
Ths. Liên Hương - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (Theo healthdigest.com) -
Bình luận
Tin mới
  • 28/06/2026

    Liệu các biện pháp tự nhiên có thể cải thiện sức khỏe túi mật?

    Các biện pháp tự nhiên, như sử dụng magie và bồ công anh, có thể hỗ trợ sức khỏe túi mật, trong khi chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Việc chú trọng bổ sung chất xơ và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế tinh bột tinh chế và chất béo chuyển hóa là một cách tiếp cận chủ động để phòng ngừa bệnh túi mật.

  • 27/06/2026

    Cách bảo vệ hệ thần kinh cho người hâm mộ hay thức khuya xem bóng đá

    Mỗi mùa World Cup hay các giải bóng đá lớn khởi tranh luôn là ngày hội lớn đối với người hâm mộ môn thể thao vua. Tuy nhiên, do sự khác biệt về múi giờ quốc tế, phần lớn các trận đấu thường diễn ra vào khung giờ đêm muộn hoặc rạng sáng. Để thỏa mãn niềm đam mê, nhiều người sẵn sàng thiết lập chế độ "sinh hoạt ngược", liên tục thức đêm để đồng hành cùng quả bóng tròn.

  • 27/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 27/06/2026

    Những dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường bạn cần biết

    Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.

  • 26/06/2026

    Phòng tránh sốc nhiệt mùa hè: Hướng dẫn toàn diện bảo vệ sức khỏe

    Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.

  • 26/06/2026

    Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề tiêu hóa khác không?

    Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề về đường tiêu hóa khác, ngoài các triệu chứng "điển hình" như đau vùng hông và đi tiểu thường xuyên. Nhiều vấn đề trong số này là do sự gián đoạn tín hiệu thần kinh giữa ruột và não, gây ra các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, táo bón, tiêu chảy và nôn mửa.

  • 25/06/2026

    Phòng chống các bệnh lây truyền qua đường hô hấp ở nơi công cộng

    Trong bối cảnh đô thị hóa và mật độ dân số cao, các khu vực công cộng trung tâm thương mại, giao thông, sự kiện đông người hay trường học là nơi lý tưởng để các bệnh hô hấp lây lan qua không khí hoặc tiếp xúc. Việc hiểu cơ chế lây truyền và áp dụng biện pháp phòng ngừa là then chốt để bảo vệ bản thân và duy trì sức khỏe cộng đồng bền vững.

  • 24/06/2026

    Ung thư phổi và những mối nguy hại đến hệ hô hấp của người cao tuổi

    Ung thư phổi chủ yếu là một căn bệnh của tuổi già, với độ tuổi chẩn đoán trung bình vào khoảng 70, và hơn 70% số ca mắc xảy ra ở những bệnh nhân trên 65 tuổi. Mặc dù việc chẩn đoán ở giai đoạn sớm thực tế lại phổ biến hơn ở người cao tuổi, nhưng họ thường phải đối mặt với tình trạng điều trị không đầy đủ do các bệnh lý nền đi kèm hoặc do thể trạng yếu.

Xem thêm