Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Những ảnh hưởng của hút thuốc lá đối với não bộ

Thuốc lá là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong tại nhiều quốc gia trên thế giới. Những tác hại của thuốc lá được biết đến phổ biến như tăng nguy cơ các bệnh tim mạch, đột quỵ, ung thư, các bệnh phổi và nhiều vấn đề sức khỏe đi kèm. Vậy trên não bộ, thuốc lá có những ảnh hưởng như thế nào?

Nicotine ảnh hưởng đến não bộ như thế nào?

Đa phần chúng ta đều biết đến những tác hại của hút thuốc lá cho phổi và tim, nhưng ảnh hưởng lên não lại ít được biết đến.

Theo các chuyên gia, nicotine trong thuốc lá có khả năng bắt chước một số dẫn truyền thần kinh trong não bộ, hay còn gọi là khả năng gửi tín hiệu. Nicotine cũng tương tự như chất dẫn truyền acetylcholine. Đồng thời, nicotine cũng có khả năng gây cảm giác dễ chịu, hài lòng vì chúng cũng có khả năng hoạt động như dopamine.

Theo thời gian, não bắt đầu thực hiện quá trình bù lại do lão hóa bằng cách tăng cường hoạt động tín hiệu thông qua giảm số lượng các thụ thể acetylcholine. Và điều này có thể gây ra tình trạng dung nạp nicotin, tức là bạn cần nhiều hơn nicotine so với số lượng cần thiết khi bạn hút thuốc.

Nicotine cũng kích thích các trung tâm khoái cảm của não, bắt chước dopamine. Điều này khiến việc bạn hút thuốc sẽ gây cảm giác nghiện và liên kết với cảm giác thoải mái.

Các chuyên gia cho rằng, việc hút thuốc lá có thể khiến não bộ thay đổi và có thể dẫn đến hội chứng cai khi bạn đang cố gắng từ bỏ nó. Hội chứng cai là hội chứng với các tình trạng như lo lắng, khó chịu trong cơ thể và cảm giác thèm nicotine mạnh mẽ. Khi gặp phải hội chứng này, nhiều người sẽ tìm đến điếu thuốc và hút trở lại. Điều này làm mất các triệu chứng và cơ thể cảm thấy thoải mái. Sự thay đổi này xảy ra trong não bộ là kết quả của một quá trình lặp đi lặp lại lâu dài dẫn đến tình trạng phụ thuộc vào nicotine, bởi vì cơ thể bạn đang cảm thấy sự cần thiết của chất này trong hệ thống. Và dĩ nhiên, càng phụ thuộc bao nhiêu thì việc từ bỏ càng khó bấy nhiêu.

Ảnh hưởng của nicotine có thể mất một thời gian để nhận thấy, và những ảnh hưởng đến tim mạch và phổi sẽ là những điều đầu tiên mà bạn nhận ra.

Suy giảm nhận thức

Suy giảm nhận thức là điều dễ hiểu khi bạn trở nên già đi. Bạn sẽ dần trở nên khó ghi nhớ hay không suy nghĩ nhanh như hồi bạn còn trẻ. Và nếu bạn hút thuốc, khả năng khó nhớ và suy nghĩ sẽ còn giảm hơn nữa.

Điều này thực sự nghiêm trọng trên nam giới. Theo các nghiên cứu, nam giới trung tuổi hút thuốc dường như suy giảm nhận thức nhanh chóng hơn so với người không hút thuốc hay nữ giới hút thuốc.

Tăng nguy cơ mất trí nhớ

Hút thuốc lá cũng làm tăng nguy cơ mất trí nhớ - một vấn đề có thể ảnh hưởng đến trí nhớ, khả năng tư duy, kỹ năng ngôn ngữ, khả năng phán đoán và hành vi. Nó cũng có thể thay đổi về tính cách của bạn.

Theo nghiên cứu so sánh trên những người hút thuốc và không hút thuốc, những người hút thuốc có nguy cơ tiến triển tình trạng mất trí nhớ cao hơn 30% so với người không hút thuốc. Đồng thời, việc từ bỏ hút thuốc cũng có thể làm giảm nguy cơ này.

Mất khối lượng não

Theo nghiên cứu, bạn càng hút thuốc lâu, bạn càng có nguy cơ cao hơn trong việc suy giảm khối lượng não. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hút thuốc ảnh hưởng tiêu cực đến tính toàn vẹn của cấu trúc não và gây mất khối lượng não liên quan đến tuổi tác tại một số vùng não so với những người không hút thuốc.

Tăng nguy cơ đột quỵ

Hút thuốc tăng nguy cơ đột quỵ. Điều này được chứng minh qua rất nhiều nghiên cứu, với nguy cơ cao hơn từ 2-4 lần ở cả nam và nữ hút thuốc. Nguy cơ này sẽ càng tăng lên nếu bạn hút càng nhiều thuốc.

Một điều tốt là theo nghiên cứu, nếu bạn bỏ hút thuốc 5 năm, nguy cơ này của bạn sẽ quay về mức tương tự người bình thường không hút thuốc.

Tăng nguy cơ ung thư

Thuốc lá chứa rất nhiều chất độc hóa học gây hại cho cơ thể, và chúng còn có thể gây ung thư. Theo nghiên cứu, việc lặp đi lặp lại hút thuốc nhiều lần có thể thay đổi những yếu tố di truyền trong phổi, cổ họng hoặc não bộ và làm tăng nguy cơ phát triển ung thư.

Vậy thuốc lá điện tử thì sao?

Những nghiên cứu về thuốc lá điện tử còn rất hạn chế. Theo các chuyên gia, thuốc lá điện tử chứa nicotine tương tự như thuốc lá truyền thống. Điều này mang tới khả năng gây hại cho cơ thể tương tự như những gì nicotine từ thuốc lá truyền thống gây ra.

Làm thế nào để từ bỏ thuốc lá dễ dàng hơn?

Từ bỏ thuốc lá là điều thực sự khó khăn, nhưng không có nghĩa là không thể.  Theo từng bước nhỏ, bạn có thể đạt được điều bạn mong muốn cùng với sự nỗ lực của bản thân.

  1. Hãy nói chuyện với các chuyên gia trong vấn đề này. Các chuyên gia, bác sĩ sẽ giúp bạn có một liệu trình hợp lý, giúp bạn sẵn sàng đương đầu với các thử thách trong quá trình thực hiện.
  2. Phương pháp thay thế nicotine. Có rất nhiều phương pháp và liệu trình thay thế nicotine. Có thể kể đến như kẹo cao su nicotine, miếng dán nicotine hay viên ngậm nicotine. Ngoài ra, bác sĩ có thể cho bạn sử dụng một số phương pháp khác như ống hít nicotine, thuốc xịt nicotine hay một số loại thuốc ngăn chặn tác động của nicotine lên não bộ.
  3. Hỗ trợ tư vấn. Hình thức tư vấn cá nhân có thể giúp bạn đối phó với những lúc khó khăn. Bạn cũng có thể chia sẻ với những người đồng cảnh ngộ như bạn để có thể hiểu và cảm thông, giúp đỡ lẫn nhau.
  4. Thư giãn. Hãy học các phương pháp thư giãn để đối phó với căng thẳng khi thực hiện. Một số biện pháp hữu ích như thiền định, giãn cơ liên tục…
  5. Thay đổi lối sống. Tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, dành nhiều thời gian cho gia đình và bạn bè, cũng như thực hiện những sở thích của bản thân.

Tổng kết

Hút thuốc lá gây nhiều tác hại cho sức khỏe, và là một trong những nguyên nhân dẫn đến tử vong hàng đầu tại nhiều quốc gia trên thế giới. Những tác hại của thuốc lá điển hình có thể kể đến như ảnh hưởng đến phổi, tim mạch, đột quỵ, ung thư hay đặc biệt là não bộ.

Bỏ thuốc là cách tốt nhất để giảm thiểu những tác hại cho sức khỏe. Dù là khó khăn, nhưng bạn hãy nỗ lực và tham khảo khác biện pháp khác nhau để có thể đạt hiệu quả cao nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại: Hút thuốc lá ảnh hưởng đến vẻ ngoài của bạn như thế nào?

https://www.healthline.com/health/smoking/smoking-effects-on-brain

Bình luận
Tin mới
  • 11/07/2026

    6 loại thực phẩm giúp cơ thể hấp thụ vitamin D tốt nhất

    Vitamin D đóng vai trò thiết yếu giúp xương chắc khỏe, cải thiện tâm trạng và tăng cường hệ miễn dịch. Vì là loại vitamin tan trong chất béo, vitamin D được hấp thụ hiệu quả nhất tại đường ruột khi tiêu thụ cùng các thực phẩm chứa chất béo. Tham khảo 6 loại thực phẩm hỗ trợ quá trình này.

  • 11/07/2026

    Cách sử dụng điều hòa đúng cách để tránh khô da và khô mắt

    Trong bối cảnh thời tiết nắng nóng của mùa hè, việc sử dụng điều hòa là nhu cầu không thể thiếu nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro cho sức khỏe như mệt mỏi, viêm đường hô hấp và tình trạng khô da, khô mắt do mất độ ẩm. Để giải quyết vấn đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ đưa ra những khuyến nghị và giải pháp khoa học giúp cân bằng giữa việc giải nhiệt và bảo vệ cơ thể. Việc tuân thủ các hướng dẫn về cách vận hành máy lạnh hợp lý không chỉ giúp ngăn chặn các tác dụng phụ tiêu cực mà còn đảm bảo duy trì một không gian sống mát mẻ, an toàn và lành mạnh cho mọi thành viên trong gia đình.

  • 10/07/2026

    Khoai lang – món ăn dưỡng tỳ vị: 5 lợi ích khi dùng vào bữa sáng

    Khoai lang là thực phẩm giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, thường được nhiều người lựa chọn cho bữa sáng. Tuy nhiên, ăn khoai lang mỗi ngày có tốt không và ai nên hạn chế loại thực phẩm này?

  • 10/07/2026

    9 giải pháp thay thế Melatonin giúp bạn ngủ ngon hơn một cách tự nhiên

    Melatonin là một loại hormone điều chỉnh chu kỳ ngủ - thức của cơ thể và thường được sử dụng dưới dạng thực phẩm chức năng để hỗ trợ giấc ngủ. Tuy nhiên, vì melatonin có thể không phù hợp với tất cả mọi người, một số người có thể tìm đến các phương pháp thay thế khác như thực phẩm chức năng và các bài thuốc thảo dược.

  • 09/07/2026

    5 tác hại khi bỏ ăn cơm trắng, cắt giảm hoàn toàn tinh bột

    Bỏ ăn cơm trắng, hoàn toàn không ăn tinh bột để giảm cân cấp tốc là sai lầm tai hại khiến cơ thể suy kiệt. Dưới đây là 5 hệ lụy nguy hiểm khi đột ngột cắt bỏ nguồn năng lượng này.

  • 09/07/2026

    Nguyên nhân gây ho sau khi chạy bộ và cách phòng tránh

    Chạy bộ có thể dẫn đến ho do lượng không khí hít vào tăng lên và các chất gây kích ứng tiềm ẩn, như không khí lạnh hoặc khô. Hiểu rõ các nguyên nhân, chẳng hạn như co thắt phế quản do vận động hoặc dị ứng, có thể giúp bạn thực hiện các bước để ngăn ngừa tình trạng này.

  • 08/07/2026

    3 nguyên tắc uống nước giúp cơ thể không mất nước ngày nắng nóng

    Những ngày nắng nóng, do thời tiết oi bức và lượng mồ hôi tiết ra nhiều, nếu không có thói quen uống nước thường xuyên, cơ thể dễ mất nước, gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

  • 08/07/2026

    Báo động đỏ về mùa dị ứng kéo dài do Trái đất nóng lên

    Không còn gói gọn trong những tháng chuyển mùa ngắn ngủi, mùa dị ứng phấn hoa đang có những diễn biến bất thường khi bắt đầu sớm hơn và kéo dài hơn đáng kể trên phạm vi toàn cầu. Những nghiên cứu mới nhất đã gióng lên hồi chuông cảnh báo: sự gia tăng nồng độ CO2 và nhiệt độ trái đất không chỉ làm thay đổi hệ sinh thái mà còn trực tiếp làm cho thực vật sản sinh ra lượng phấn hoa dày đặc với độc lực mạnh hơn.

Xem thêm