Nguyên nhân nào gây ung thư

Có nhiều nguyên nhân gây ung thư, nhưng lại có nhiều yếu tố thường bị bỏ qua hoặc kết tội sai lầm.

Chất tạo ngọt nhân tạo

Vẫn chưa có bằng chứng chứng minh các chất làm ngọt nhân tạo làm tăng nguy cơ ung thư ở người. Saccarin gây tăng tỉ lệ ung thư ở chuột nhưng cơ thể người có phản ứng theo cách khác. Một nghiên cứu về aspartame trên người cũng không thấy có mối liên quan nào đến ung thư. Vì vậy, từ năm 2000, những sản phẩm này đã không còn dán nhãn cảnh báo ung thư nữa.

Tia X

Ngay cả một liều thấp tia X cũng làm tăng nguy cơ ung thư của bạn nhưng nó chỉ làm tăng một tỉ lệ nhỏ. Nhìn chung, tiếp xúc càng nhiều với tia phóng xạ thì nguy cơ ung thư của bạn càng cao. Không có một loại tia phóng xạ nào là hoàn toàn an toàn.

Điện thoại di động

Phương tiện hữu ích này ở bên bạn hầu hết thời gian, nó tạo ra một loại năng lượng giống như lò vi sóng. Cho đến nay nó cũng chưa được chứng minh có liên quan đến ung thư nhưng vẫn cần có thêm nhiều nghiên cứu nữa. Hãy chú ý giữ an toàn:

Chỉ nói chuyện qua điện thoại di động trong thời gian ngắn hoặc sử dụng khi không có điện thoại cố định.
Sử dụng loa ngoài hoặc tai nghe thay vì áp trực tiếp điện thoại vào tai.

Thịt

Bạn nên hạn chế ăn các loại thịt đã qua chế biến hoặc các loại thịt đỏ. Chỉ cần ăn xúc xích một lần mỗi ngày sẽ làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng. Thịt hộp, thịt đông lạnh, xúc xích… đều có các chất bảo quản là nitrit có khả năng gây ung thư. Thịt hun khói hoặc đã qua chế biến ở nhiệt độ cao có thể tạo ra các hợp chất hydrocacbon thơm đa nhân. Các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu về ảnh hưởng của chúng lên cơ thể người.

Nước đóng chai

Nếu vỏ chai nước của bạn làm bằng nhựa trong thì nó có thể chứa bisphenol A (BPA). Hóa chất này được sử dụng trong các đồ chứa thực phẩm và nước uống, keo nha khoa và các sản phẩm khác. Theo Cục quản lí thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ, hàm lượng chất này trong thực phẩm vẫn ở ngưỡng an toàn. Nếu bạn lo lắng, bạn nên tránh các thực phẩm và đồ uống đựng trong hộp bằng nhựa trong. Với những thức ăn nóng, bạn có thể dùng đồ chứa bằng thủy tinh hoặc kim loại.

Tình dục

HPV là virus sinh u nhú ở người – loại virus lây truyền qua đường tình dục thường gặp nhất, có thể gây ra ung thư cổ tử cung và các loại ung thư khác. Hầu hết những người đã từng quan hệ tình dục sẽ bị nhiễm HPV một vài lần trong đời. Nhưng không phải tất cả họ đều bị ung thư. Đa số các trường hợp, HPV sẽ tự biến mất mà không cần điều trị. Để giảm nguy cơ do HPV, bạn nên:

Tiêm phòng HPV (nữ trong độ tuổi 11-26, nam trong độ tuổi 11-21)
Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục
Chung thủy một vợ một chồng

Chất hàn răng

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng không có mối liên quan giữa những chất hàn có chứa thủy ngân và ung thư hoặc bất kì bệnh lí nào khác. Vì vậy, đừng vội vàng đến nha sĩ để gỡ bỏ hoặc thay thế chúng.

Cà phê

Nếu bạn cảm thấy một ngày chỉ thực sự bắt đầu sau khi uống một tách cà phê, bạn sẽ thích nó. Nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng uống một lượng cà phê vừa phải (dưới 4 tách mỗi ngày) có thể làm giảm nguy cơ ung thư da, gan và đại tràng.

Chất khử mùi và chất ngăn mồ hôi

Các nhà khoa học nói rằng cần có thêm nhiều nghiên cứu nữa để biết chắc chắn rằng các sản phẩm này có làm tăng tỉ lệ ung thư vú hay không. Nhiều hóa chất sử dụng trong các sản phẩm này (như benzylparaben, butylparaben, methylparaben, và propylparaben) hoạt động như hóc-môn estrogen, khiến các tế bào ung thư phát triển.

Fluorid

Thành phần này được tìm thấy trong nước và các đồ uống khác, trong thực phẩm, kem đánh răng và nước súc miệng. Mặc dù có nhiều nghiên cứu đã tìm hiểu mối liên quan giữa Fluorid với ung thư nhưng hầu hết các kết quả không chứng minh mối liên quan này. Nếu lo lắng, bạn có thể lây mẫu nuớc mang đến các labo để định lượng nồng độ Fluorid. Nếu hàm lượng này cao, bạn có thể chuyển sang nước suối đóng chai vì chúng thường chứa lượng Fluorid rất thấp.

Các sản phẩm gia dụng

Nhiều loại thuốc trừ sâu, sơn, vecni và sáp tạo ra các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Chúng cũng được tìm thấy trong các chất tẩy rửa, mỹ phẩm,.. Các hợp chất này có liên quan đến ung thư ở người và động vật. Để giảm nguy cơ, bạn nên sử dụng các sản phẩm có dán nhãn các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi ở nồng độ thấp và phân hủy khi có thể. Tránh các mặt hàng có dán nhãn:

Nguy hiểm/ ngộ độc
Dị ứng nặng
Gây mẫn cảm mạnh
Dễ cháy, dễ bắt lửa

Đường dây điện

Bất cứ điều gì tạo ra hoặc sử dụng điện đều phát ra các bức xạ có tần số cực thấp. Không có bằng chứng cho thấy nó gây ra ung thư. Tuy nhiên, để được an toàn, bạn nên ở cách các thiết bị điện ít nhất bằng độ dài của một sải tay.

Ô nhiễm

Hàng năm, ô nhiễm không khí gây ra hơn 220.000 ca tử vong vì ung thư phổi trên thế giới (mà hầu hết là ở châu Á). Ngoài ra cũng có mối liên quan giữa bụi trong không khí và sự gia tăng nguy cơ ung thư bàng quang nhưng tỉ lệ mắc là rất thấp. Vì vậy, việc bảo vệ môi trường là hết sức quan trọng cũng như hạn chế đi vào những khu vực nhiều khói bụi.

Tham khảo thêm thông tin về bài viết: Tập thể dục chống lại ung thư và đột quỵ

Viện y học ứng dụng Việt Nam

Theo Webmd

Từ khóa:

Bình luận

Tin mới

19/10/2026

Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.
19/10/2026

8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.
18/10/2026

Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.
18/10/2026

FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.
17/10/2026

Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.
17/10/2026

Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.
16/10/2026

Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.
16/10/2026

7 yếu tố nguy cơ đột quỵ và cách phòng ngừa hiệu quả

Đột quỵ là biến cố cấp tính nguy hiểm xảy ra khi dòng máu nuôi não bị tắc nghẽn hoặc bị gián đoạn, khiến tế bào não bị hoại tử nhanh chóng. Nếu không được cấp cứu trong "thời gian vàng", bệnh có thể gây tử vong hoặc để lại di chứng nặng nề như liệt, rối loạn ngôn ngữ. Hiện nay, căn bệnh này đang có xu hướng trẻ hóa, đặc biệt là ở nam giới. Nhằm giúp cộng đồng chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin cốt lõi giúp nhận diện nguyên nhân và phòng ngừa đột quỵ hiệu quả.