Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Mụn trứng cá do steroid

Mụn trứng cá do steroid tương tự như mụn trứng cá thông thường, tình trạng này không nguy hiểm và thường hết sau khi bạn ngừng sử dụng steroid, tuy nhiên bạn cũng có thể sử dụng thuốc để giảm sự khó chịu của mụn. Cùng tìm hiểu về mụn trứng cá do steroid qua bài viết sau đây!

Mụn trứng cá do steroid là gì?

Thông thường, mụn trứng cá là tình trạng viêm các tuyến dầu trên da và chân lông. Tên khoa học là acne vulgaris, tuy nhiên chúng thường được gọi đơn giản hơn là mụn nhọt, mụn bọc hoặc mụn mủ. Mụn hình thành do một loại vi khuẩn có tên Propionibacterium acnes kết hợp với các yếu tố khác gây viêm các tuyến dầu.

Mụn trứng cá do steroid có các triệu chứng gần giống với mụn trứng cá thông thường. Tuy nhiên, với mụn trứng cá do steroid, việc sử dụng steroid toàn thân khiến các tuyến dầu (bã nhờn) dễ bị viêm và nhiễm trùng. Steroid có thể là thuốc kê đơn, chẳng hạn như prednisone hoặc các chế phẩm dinh dưỡng đường uống dành cho người tập thể hình.

Một dạng mụn trứng cá khác, được gọi là viêm nang lông do malassezia hoặc mụn nấm, là do nhiễm nấm men ở nang lông. Giống như mụn trứng cá thông thường, viêm nang lông có thể xuất hiện tự nhiên hoặc do sử dụng steroid đường uống hoặc tiêm.

Cả mụn trứng cá thông thường và mụn trứng cá do steroid thường xảy ra ở tuổi vị thành niên, tuy nhiên chúng cũng có thể xảy ra ở bất kỳ độ tuổi nào.

Mụn trứng cá do steroid khác với bệnh trứng cá đỏ do steroid là hậu quả của việc sử dụng corticosteroid tại chỗ trong thời gian dài.

Đọc thêm tại bài viết: Các loại mụn trứng cá và cách điều trị

Các triệu chứng của mụn trứng cá do steroid là gì?

Mụn trứng cá do steroid thường xuất hiện ở ngực. Nó cũng có thể xuất hiện trên mặt, cổ, lưng và cánh tay.

Các triệu chứng có thể bao gồm:

  • Mụn đầu đen và mụn đầu trắng (mụn trứng cá) mở và đóng
  • Nốt sần đỏ nhỏ (sẩn)
  • Đốm trắng hoặc vàng (mụn mủ)
  • Nốt sần đỏ lớn, đau 
  • Sưng giống như nang (nang giả)

Bạn cũng có thể gặp các tác dụng phụ do nặn hoặc gãi mụn. Những tác dụng phụ này có thể bao gồm:

  • Vết đỏ từ các nốt mụn mới lành
  • Vết thâm từ các nốt mụn cũ
  • Sẹo

Mụn trứng cá do steroid thường có các nốt mụn đồng đều hơn mụn trứng cá thông thường. Nếu mụn steroid là do nấm (viêm nang lông do malassezia), hầu hết các nốt mụn sẽ có cùng kích thước. Mụn đầu đen thường không xuất hiện khi bạn bị bệnh này.

Nguyên nhân phổ biến gây mụn steroid

Mụn steroid là do sử dụng thuốc steroid toàn thân (uống, tiêm hoặc hít).

Steroid đồng hóa được sử dụng trong thể hình

Mụn steroid xuất hiện ở khoảng 50% những người sử dụng steroid đồng hóa liều cao để tập thể hình. Chất hóa học được gọi là sustanon (đôi khi được gọi là "Sus" và "Deca") là nguyên nhân phổ biến gây ra mụn steroid ở những người tập thể hình.

Testosterone liều cao trong thực phẩm bổ sung cho người tập thể hình cũng có thể góp phần gây ra mụn trứng cá.

Corticosteroid kê đơn, chẳng hạn như prednisone

Việc sử dụng corticosteroid sau phẫu thuật ghép tạng và trong hóa trị ngày càng gia tăng đã làm cho mụn steroid trở nên phổ biến hơn.

Mụn steroid thường xuất hiện sau vài tuần điều trị bằng steroid theo đơn thuốc của bác sĩ kê. Tình trạng này thường gặp hơn ở những người dưới 30 tuổi và bệnh cũng phổ biến hơn ở những người có làn da sáng màu.

Mức độ nghiêm trọng của tình trạng mụn phụ thuộc vào liều lượng steroid và thời gian điều trị của bạn.

Mặc dù mụn steroid thường xuất hiện ở ngực, nhưng việc sử dụng mặt nạ trong liệu pháp hít corticosteroid có thể khiến mụn dễ xuất hiện trên mặt hơn.

Hiện vẫn chưa rõ chính xác steroid làm tăng khả năng phát triển mụn trứng cá như thế nào. Một số nghiên cứu cho thấy steroid có thể góp phần vào việc cơ thể bạn sản xuất các thụ thể hệ miễn dịch được gọi là TLR2. Cùng với sự hiện diện của vi khuẩn Propionibacterium acnes, các thụ thể TLR2 có thể đóng một vai trò trong việc gây ra mụn trứng cá.

Đọc thêm tại bài viết: Sử dụng corticoid cho trẻ em

Các lựa chọn điều trị

Việc điều trị mụn steroid cũng giống như mụn trứng cá thông thường, bao gồm việc sử dụng các chế phẩm bôi ngoài da và kháng sinh đường uống khác nhau.

Mụn nấm (viêm nang lông malassezia) được điều trị bằng thuốc kháng nấm tại chỗ chẳng hạn như dầu gội ketoconazole, hoặc thuốc kháng nấm đường uống chẳng hạn như itraconazole.

Kháng sinh đường uống

Kháng sinh đường uống thuộc nhóm tetracycline được kê đơn cho bất kỳ trường hợp nào có sẹo hoặc các trường hợp mụn trứng cá steroid nặng và trung bình. Các loại kháng sinh này bao gồm doxycycline, minocycline và tetracycline.

Kháng sinh giúp tiêu diệt vi khuẩn làm trầm trọng thêm mụn trứng cá và cũng có thể có một số đặc tính chống viêm. Đối với trẻ em dưới 8 tuổi cần được kê kháng sinh thay thế.

Có thể mất bốn đến tám tuần sử dụng kháng sinh thường xuyên trước khi bạn thấy hiệu quả trên da. Một liệu trình điều trị đáp ứng đầy đủ có thể mất từ ​​ba đến sáu tháng.

Người da màu dễ bị sẹo do mụn trứng cá bùng phát hơn và có thể được khuyên dùng kháng sinh đường uống ngay cả trong trường hợp mụn nhẹ.

Do nguy cơ kháng kháng sinh tăng cao và tác dụng chậm, các chuyên gia hiện nay không khuyến khích sử dụng kháng sinh bôi ngoài da cho mụn trứng cá.

Benzoyl peroxide

Benzoyl peroxide là một chất khử trùng rất hiệu quả, giúp tiêu diệt vi khuẩn gây mụn và giảm viêm. Thuốc được khuyến cáo sử dụng kết hợp với kháng sinh đường uống và cả trong những trường hợp mụn nhẹ không cần dùng kháng sinh.

Benzoyl peroxide có sẵn trong nhiều loại thuốc điều trị mụn trứng cá không kê đơn. Đôi khi benzoyl peroxide cũng được kết hợp với axit salicylic.

Khi sử dụng bất kỳ chế phẩm bôi ngoài da nào trên mặt, điều quan trọng là bạn phải thoa lên toàn bộ khuôn mặt, chứ không chỉ thoa lên những nốt mụn bạn nhìn thấy. Nguyên nhân là do mụn có thể phát triển từ những vùng da cực nhỏ trên mặt mà bạn không thể nhìn thấy.

Không chà xát mạnh khi rửa mặt hoặc bôi thuốc vì có thể làm trầm trọng thêm tình trạng mụn.

Trị liệu bằng ánh sáng

Có một số bằng chứng về hiệu quả của liệu pháp ánh sáng với ánh sáng xanh và xanh-đỏ trong điều trị mụn trứng cá.

Các trường hợp nhẹ

Đối với trường hợp nhẹ, bác sĩ có thể cố gắng tránh sử dụng kháng sinh đường uống và thay vào đó kê đơn một loại chế phẩm da được gọi là retinoid bôi ngoài da. Các chế phẩm này bao gồm:

  • Tretinoin 
  • Adalpene 
  • Tazarotene

Retinoid bôi ngoài da là các loại kem, lotion và gel có nguồn gốc từ vitamin A. Chúng hoạt động bằng cách hỗ trợ sản sinh tế bào da khỏe mạnh và giảm viêm trên da. Cần chú ý không nên sử dụng retinoid trong thời kỳ mang thai hoặc cho con bú.

Mẹo phòng ngừa

Mụn do steroid theo định nghĩa là do sử dụng steroid. Do đó chỉ với việc ngừng hoặc giảm sử dụng steroid cũng sẽ giúp loại bỏ mụn trứng cá.

Tuy nhiên điều này không phải lúc nào cũng khả thi. Nếu steroid được kê đơn để ngăn ngừa các hậu quả nghiêm trọng chẳng hạn như đào thải cơ quan cấy ghép thì không có cách nào để ngừng sử dụng chúng. Do vậy, rất có thể bạn sẽ phải điều trị mụn do steroid trong những trường hợp này.

Bạn cũng hãy thử áp dụng chế độ ăn kiêng chống mụn trứng cá bao gồm hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, một số sản phẩm từ sữa, và đặc biệt là đường – đây là những thực phẩm có thể góp phần gây ra mụn trứng cá. Mỹ phẩm có chứa lanolin, petrolatum, dầu thực vật, butyl stearate, lauryl alcohol và axit oleic cũng có thể góp phần gây ra mụn trứng cá – hạn chế sử dụng những sản phẩm này ít nhất có thể.

Mặc dù một số loại thực phẩm và mỹ phẩm có thể góp phần gây ra mụn trứng cá, nhưng việc loại bỏ chúng không nhất thiết sẽ làm cho mụn trứng cá của bạn biến mất.

Kết luận

Mụn do steroid là một tác dụng phụ thường gặp của việc sử dụng corticosteroid theo toa chẳng hạn như prednisone hay sử dụng steroid đồng hóa trong thể hình.

Nếu có thể, việc ngừng sử dụng steroid có thể giúp hết mụn. Nếu không, việc điều trị bằng các chế phẩm bôi ngoài da, thuốc kháng sinh uống hoặc thuốc chống nấm sẽ có hiệu quả.

Bạn cần tham khảo ý kiến bác sĩ để biết phương pháp điều trị nào là tốt nhất cho mình!

Bình luận
Tin mới
  • 12/02/2026

    Cẩm nang duy trì sức khỏe trong kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Kỳ nghỉ Tết thường đi kèm với sự thay đổi đột ngột trong chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt, gây áp lực trực tiếp lên hệ tiêu hóa, chuyển hóa và hệ thần kinh.

  • 12/02/2026

    Làm ca đêm kéo dài, nội tiết phụ nữ thay đổi ra sao?

    Làm việc ca đêm khiến nhịp sinh học đảo lộn, kéo theo rối loạn nội tiết ở phụ nữ. Tình trạng này ảnh hưởng đến kinh nguyệt, sinh sản và sức khỏe lâu dài nếu không được kiểm soát.

  • 11/02/2026

    Dấu hiệu nhận biết hở van tim và mức độ nguy hiểm

    Hở van tim là bệnh lý tim mạch có thể gặp ở mọi lứa tuổi, tiến triển âm thầm nhưng tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm. Nhận biết sớm các dấu hiệu của hở van tim và hiểu rõ mức độ nguy hiểm của bệnh giúp người bệnh chủ động thăm khám, điều trị kịp thời, hạn chế rủi ro cho sức khỏe.

  • 11/02/2026

    Sơ cứu vết thương do pháo nổ: Nên và không nên làm gì?

    Pháo hoa từ lâu đã là một phần của Tết cổ truyền trong văn hóa người Á Đông. Nhiều người tin rằng tiếng pháo nổ sẽ xua đuổi vận rủi và những điều tiêu cực, mở đường cho may mắn trong năm mới. Tuy nhiên, trong khi pháo hoa mang lại sự phấn khích và ý nghĩa cho đêm giao thừa, chúng cũng tiềm ẩn những rủi ro về an toàn cho mọi người xung quanh. Cùng tìm hiểu về những rủi ro có thể gặp phải khi đốt pháo và những bước xử trí đúng cách qua bài viết sau!

  • 10/02/2026

    Bí quyết trường thọ từ những thói quen nhỏ mỗi ngày

    Những thói quen đơn giản như ăn uống điều độ, vận động nhẹ, ngủ đủ, giữ tinh thần lạc quan và kết nối xã hội có thể giúp kéo dài tuổi thọ và tăng chất lượng cuộc sống.

  • 10/02/2026

    Dọn dẹp nhà cửa: Không chỉ sạch mà còn tốt cho sức khỏe

    Vào dịp cuối năm, khi không khí se lạnh, việc dọn nhà đón Tết Nguyên Đán là một hoạt động truyền thống quen thuộc, không chỉ giúp không gian sống gọn gàng, sạch sẽ mà còn có tác dụng tốt cho sức khỏe, môi trường và phòng bệnh.

  • 09/02/2026

    Hội chứng tim mạch vào dịp lễ

    Hội chứng tim do rượu bia trong kỳ nghỉ là tình trạng rung nhĩ do uống quá nhiều rượu gây ra. Trong mùa lễ hội hoặc các đám cưới, lễ tốt nghiệp, hoặc các dịp khác khi lượng rượu thường được tiêu thụ nhiều hơn bình thường, những người trẻ tuổi khỏe mạnh thường dễ bị các cơn rung nhĩ . Bài viết này thảo luận về rung nhĩ, nguyên nhân gây ra nó và mối liên hệ với việc tiêu thụ rượu.

  • 08/02/2026

    Trào lưu tiêm trẻ hóa da: Đẹp nhanh hay đánh cược sức khỏe?

    Tiêm trẻ hóa da được quảng bá là giải pháp làm đẹp nhanh chóng, ít xâm lấn. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo phương pháp này tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu thực hiện sai cách.

Xem thêm