Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Leisure Sickness: Hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi là có thật

Kỳ nghỉ lễ đặc biệt là Tết nguyên đán sắp tới có thể khiến bạn háo hức chờ đợi. Nhưng sẽ ra sao nếu bạn cuối cùng cũng được nghỉ ngơi, chỉ để nhận ra mình đang bị ốm?

Hiện tượng này—được nhà tâm lý học người Hà Lan Ad Vingerhoets gọi là Leisure Sickness " hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi nhàn rỗi"—mô tả chính xác tình huống này đó là bạn bị ốm ngay khi bạn có thời gian rảnh rỗi.

Khi chúng ta sống trong một xã hội coi trọng năng suất, chúng ta thường không  thể sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý mà cơ thể chúng ta thực sự cần. Nếu bạn không dành thời gian cho cơ thể, cơ thể sẽ lên tiếng, hậu quả là những căng thẳng dai dẳng và chính sự làm việc quá sức sẽ ảnh hưởng đến cơ thể theo cách này hay cách khác.

Nguyên nhân gây ra hội chứng bệnh khi nhàn rỗi

Hội chứng này đã được nghiên cứu trên khoảng 2000 người Hà Lan, và được các chuyên gia nhận định rằng đây không phải là  một tình trạng bệnh lý thực chất mà là một hiện tượng có thể quan sát được .

Tuy nhiên, vẫn có một số yếu tố nguy cơ tác động đến tình trạng này

Stress

Trước kỳ nghỉ, mọi người thường làm việc nhiều giờ để hoàn thành các dự án và bàn giao khối lượng công việc của họ. Điều này có thể dẫn đến căng thẳng và thiếu ngủ. Phản ứng căng thẳng tạo ra hormone cortisol ức chế hệ thống miễn dịch và khiến chúng ta dễ bị nhiễm trùng hơn. Mặt khác, bạn cũng sản xuất adrenaline khi bị căng thẳng, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, giúp bạn duy trì sức khỏe cho đến khi hoàn thành công việc. Khi bạn bật chế độ không có mặt ở văn phòng, adrenaline của chúng ta giảm dần và hệ thống miễn dịch bị ức chế. Đây là lý do tại sao nhiều người trong chúng ta bị ốm vào đầu kỳ nghỉ khi chúng ta bắt đầu nhàn rỗi.

Căng thẳng mạn tính không chỉ gây ra những mệt mỏi cho cơ thể mà còn là nguyên nhân tiềm ẩn, yếu tố tăng nặng của các vấn đề sức khỏe như tăng huyết áp, viêm nhiễm và các vấn đề về tiêu hóa .

Tiếp xúc với vi khuẩn khi đi du lịch

Kì nghỉ lễ không thể thiếu được những chuyến du lịch. Khi đi du lịch, bạn thường phải đến những nơi đông đúc như sân bay và máy bay, đây là nơi dễ phát sinh vi khuẩn và vi-rút. Sau thời gian căng thẳng kéo dài, hệ thống miễn dịch của bạn có thể gặp khó khăn trong việc chống lại bệnh tật. Những nơi bạn đến càng đông đúc, bạn càng dễ bị bệnh. Thêm vào đó những chuyến đi với lịch trình bận rộn có thể làm tăng thêm mức độ căng thẳng và khả năng bị bệnh.

Thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày

Kỳ nghỉ thường làm gián đoạn thói quen sinh hoạt thường ngày của bạn từ giờ giấc ngủ nghỉ đến chế độ ăn uống. Nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ có thể làm suy yếu chức năng miễn dịch, dẫn đến tình trạng viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng, hoặc các bệnh tự miễn.

Đọc thêm tại bài viết: 4 vấn đề về dạ dày thường gặp trong ngày lễ

Trong khi đó, những thay đổi đột ngột về chế độ ăn uống có thể làm gián đoạn quá trình tiêu hóa, thay đổi nồng độ insulin của cơ thể và ảnh hưởng đến mức năng lượng. Một nghiên cứu năm 2020 phát hiện ra rằng dinh dưỡng không đầy đủ có thể góp phần đáng kể vào tình trạng mệt mỏi ở người lớn tuổi.

Đặc điểm tính cách

Các chuyên gia cho biết những người có thành tích cao, đam mê công việc có thể gặp khó khăn trong việc thư giãn hoàn toàn. Những người này thường thích ở trong môi trường khiến nhịp tim tăng cao hoặc thử thách bản thân, và việc không thể thư giãn có thể khiến họ dễ bị hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi nhàn rỗi.

Làm thế nào để tránh được hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi?

Để giảm thiểu nguy cơ bệnh khi nghỉ ngơi nhàn rỗi thì điều bạn cần làm là thực hiện sự chuyển đổi một cách từ từ linh hoạt, thay vì thay đổi một cách nhanh chóng từ trạng thái làm việc căng thẳng cao độ sang trạng thái nghỉ ngơi. Sau đây là một số mẹo để bạn có thể áp dụng:

  • Có kế hoạch cắt giảm công việc từ từ: bạn nên sắp xếp công việc và có kế hoạch giảm khối lượng công việc và căng thẳng một vài tuần trước khi nghỉ. Nhiều người làm việc rất chăm chỉ đôi khi là xuyên đêm trong vài ngày cuối trước khi nghỉ, điều này có thể khiến họ dễ bị bệnh.
  • Ưu tiên nghỉ ngơi: duy trì giờ giấc ngủ ngủ và ăn uống điều độ, ngay cả khi bạn đang có cho mình một chuyến đi du lịch.
  • Thực hành thư giãn: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc nghỉ ngơi, hãy thử trải nghiệm vài hoạt động ưa thích của bạn như đi bộ, cắm trại, đọc sách hoặc chơi một vài môn thể thao để thư giãn
  • Bảo vệ sức khỏe khi đi du lịch: Khi đi du lịch, hãy giữ vệ sinh tốt, uống đủ nước và tránh quá tải hành trình.

Đọc thêm tại bài viết: Giảm căng thẳng khi lái xe trong dịp nghỉ lễ, Tết

Đối với những người thấy khó thư giãn, việc lên lịch nghỉ ngơi là chìa khóa. Đôi khi bạn nên ưu tiên bản thân và sức khỏe, tạm dừng một số công việc để tránh cho bản thân bị quá tải

Để tận hưởng thời gian nghỉ ngơi, bạn có thể muốn bắt đầu ưu tiên nghỉ ngơi dần dần trong suốt tuần. Tránh làm việc quá sức trước chuyến đi và trong khi đi du lịch, hãy duy trì thói quen lành mạnh và vệ sinh tốt. Bằng cách thư giãn và chăm sóc cơ thể, bạn có thể giảm nguy cơ cảm thấy kiệt sức.

Ths. Bs. Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo verywell health
Bình luận
Tin mới
  • 01/11/2026

    Lợi ích của hoạt động ngoài trời trong mùa đông

    Khi mùa đông bắt đầu, nhiều người sẽ cảm thấy thiếu sức sống, thiếu năng lượng và cảm thấy buồn chán. Đây là một dạng rối loạn cảm xúc theo mùa (SAD), ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới.

  • 31/10/2026

    Nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch gia tăng khi trời lạnh: Cơ chế và cách phòng ngừa

    Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận tỷ lệ nhập viện do nhồi máu cơ tim, đột quỵ và suy tim tăng rõ rệt trong những tháng mùa đông so với các thời điểm khác trong năm.

  • 31/10/2026

    Thời tiết nồm ẩm và nguy cơ bệnh tiêu hóa: Triệu chứng và cách phòng ngừa

    Độ ẩm không khí tăng cao không chỉ gây khó khăn cho sinh hoạt mà còn biến môi trường thuận lợi cho các loại mầm bệnh như vi khuẩn, virus và nấm mốc phát triển mạnh mẽ. Điều này khiến thực phẩm dễ hỏng, thức ăn thừa nhanh ôi thiu, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến đường tiêu hóa, gây đau bụng, nôn mửa thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Viện Y học Ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin hữu ích giúp bạn nhận biết sớm triệu chứng và áp dụng các biện pháp bảo vệ sức khỏe hiệu quả trong giai đoạn này.

  • 30/10/2026

    Interferon là gì và những điều bạn cần biết khi điều trị bằng interferon

    Interferon là một loại protein được sản xuất trong phòng thí nghiệm, có khả năng hỗ trợ hệ miễn dịch chống lại một số bệnh nhiễm trùng và bệnh lý nhất định. Các loại thuốc interferon hoạt động tương tự như interferon tự nhiên do cơ thể sản xuất. Các bác sĩ thường sử dụng interferon để điều trị các bệnh nhiễm virus, một số loại ung thư và các tình trạng sức khỏe khác. Cùng tìm hiểu về interferon qua bài viết sau!

  • 30/10/2026

    7 cách giảm nguy cơ mắc bệnh Alzheimer

    Chưa có cách chữa khỏi bệnh Alzheimer, nhưng có thể chủ động bảo vệ sức khỏe não bộ, kiểm soát các yếu tố nguy cơ ngay từ sớm.

  • 30/10/2026

    Viêm da mùa đông

    Viêm da mùa đông (hay còn gọi là “winter rash”) là tình trạng da bị kích ứng, khô, ngứa, đỏ hoặc bong tróc xảy ra khi da phải chịu tác động của môi trường lạnh, khô và thay đổi từ bên ngoài vào.

  • 29/10/2026

    Bệnh xương đá ác tính thể nặng (SMO)

    Bệnh xương đá ác tính nặng (SMO) là một rối loạn bẩm sinh dẫn đến suy giảm quá trình tái tạo xương. Bệnh đôi khi được gọi là bệnh xương cẩm thạch hoặc bệnh xương đá ác tính ở trẻ sơ sinh (MIOP). Cùng tìm hiểu về bệnh lý này qua bài viết sau!

  • 29/10/2026

    Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10 – Mỗi gia đình là một “lá chắn”

    Không còn là căn bệnh của tuổi già, đột quỵ đang gia tăng nhanh chóng và trẻ hóa đáng báo động tại Việt Nam, để lại những hệ lụy nặng nề. Dù vậy, phần lớn các ca đột quỵ đều có thể phòng ngừa từ sớm nếu mỗi gia đình trở thành một phòng tuyến y tế chủ động. Nhân Ngày Đột quỵ Thế giới 29/10, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp bạn biến tổ ấm thành "lá chắn" vững chắc bảo vệ hệ mạch máu và cuộc sống của cả gia đình.

Xem thêm