Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Leisure Sickness: Hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi là có thật

Kỳ nghỉ lễ đặc biệt là Tết nguyên đán sắp tới có thể khiến bạn háo hức chờ đợi. Nhưng sẽ ra sao nếu bạn cuối cùng cũng được nghỉ ngơi, chỉ để nhận ra mình đang bị ốm?

Hiện tượng này—được nhà tâm lý học người Hà Lan Ad Vingerhoets gọi là Leisure Sickness " hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi nhàn rỗi"—mô tả chính xác tình huống này đó là bạn bị ốm ngay khi bạn có thời gian rảnh rỗi.

Khi chúng ta sống trong một xã hội coi trọng năng suất, chúng ta thường không  thể sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý mà cơ thể chúng ta thực sự cần. Nếu bạn không dành thời gian cho cơ thể, cơ thể sẽ lên tiếng, hậu quả là những căng thẳng dai dẳng và chính sự làm việc quá sức sẽ ảnh hưởng đến cơ thể theo cách này hay cách khác.

Nguyên nhân gây ra hội chứng bệnh khi nhàn rỗi

Hội chứng này đã được nghiên cứu trên khoảng 2000 người Hà Lan, và được các chuyên gia nhận định rằng đây không phải là  một tình trạng bệnh lý thực chất mà là một hiện tượng có thể quan sát được .

Tuy nhiên, vẫn có một số yếu tố nguy cơ tác động đến tình trạng này

Stress

Trước kỳ nghỉ, mọi người thường làm việc nhiều giờ để hoàn thành các dự án và bàn giao khối lượng công việc của họ. Điều này có thể dẫn đến căng thẳng và thiếu ngủ. Phản ứng căng thẳng tạo ra hormone cortisol ức chế hệ thống miễn dịch và khiến chúng ta dễ bị nhiễm trùng hơn. Mặt khác, bạn cũng sản xuất adrenaline khi bị căng thẳng, giúp tăng cường hệ thống miễn dịch, giúp bạn duy trì sức khỏe cho đến khi hoàn thành công việc. Khi bạn bật chế độ không có mặt ở văn phòng, adrenaline của chúng ta giảm dần và hệ thống miễn dịch bị ức chế. Đây là lý do tại sao nhiều người trong chúng ta bị ốm vào đầu kỳ nghỉ khi chúng ta bắt đầu nhàn rỗi.

Căng thẳng mạn tính không chỉ gây ra những mệt mỏi cho cơ thể mà còn là nguyên nhân tiềm ẩn, yếu tố tăng nặng của các vấn đề sức khỏe như tăng huyết áp, viêm nhiễm và các vấn đề về tiêu hóa .

Tiếp xúc với vi khuẩn khi đi du lịch

Kì nghỉ lễ không thể thiếu được những chuyến du lịch. Khi đi du lịch, bạn thường phải đến những nơi đông đúc như sân bay và máy bay, đây là nơi dễ phát sinh vi khuẩn và vi-rút. Sau thời gian căng thẳng kéo dài, hệ thống miễn dịch của bạn có thể gặp khó khăn trong việc chống lại bệnh tật. Những nơi bạn đến càng đông đúc, bạn càng dễ bị bệnh. Thêm vào đó những chuyến đi với lịch trình bận rộn có thể làm tăng thêm mức độ căng thẳng và khả năng bị bệnh.

Thay đổi thói quen sinh hoạt hàng ngày

Kỳ nghỉ thường làm gián đoạn thói quen sinh hoạt thường ngày của bạn từ giờ giấc ngủ nghỉ đến chế độ ăn uống. Nhiều nghiên cứu cho thấy thiếu ngủ có thể làm suy yếu chức năng miễn dịch, dẫn đến tình trạng viêm mạn tính và làm tăng nguy cơ mắc bệnh nhiễm trùng, hoặc các bệnh tự miễn.

Đọc thêm tại bài viết: 4 vấn đề về dạ dày thường gặp trong ngày lễ

Trong khi đó, những thay đổi đột ngột về chế độ ăn uống có thể làm gián đoạn quá trình tiêu hóa, thay đổi nồng độ insulin của cơ thể và ảnh hưởng đến mức năng lượng. Một nghiên cứu năm 2020 phát hiện ra rằng dinh dưỡng không đầy đủ có thể góp phần đáng kể vào tình trạng mệt mỏi ở người lớn tuổi.

Đặc điểm tính cách

Các chuyên gia cho biết những người có thành tích cao, đam mê công việc có thể gặp khó khăn trong việc thư giãn hoàn toàn. Những người này thường thích ở trong môi trường khiến nhịp tim tăng cao hoặc thử thách bản thân, và việc không thể thư giãn có thể khiến họ dễ bị hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi nhàn rỗi.

Làm thế nào để tránh được hội chứng bệnh khi nghỉ ngơi?

Để giảm thiểu nguy cơ bệnh khi nghỉ ngơi nhàn rỗi thì điều bạn cần làm là thực hiện sự chuyển đổi một cách từ từ linh hoạt, thay vì thay đổi một cách nhanh chóng từ trạng thái làm việc căng thẳng cao độ sang trạng thái nghỉ ngơi. Sau đây là một số mẹo để bạn có thể áp dụng:

  • Có kế hoạch cắt giảm công việc từ từ: bạn nên sắp xếp công việc và có kế hoạch giảm khối lượng công việc và căng thẳng một vài tuần trước khi nghỉ. Nhiều người làm việc rất chăm chỉ đôi khi là xuyên đêm trong vài ngày cuối trước khi nghỉ, điều này có thể khiến họ dễ bị bệnh.
  • Ưu tiên nghỉ ngơi: duy trì giờ giấc ngủ ngủ và ăn uống điều độ, ngay cả khi bạn đang có cho mình một chuyến đi du lịch.
  • Thực hành thư giãn: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc nghỉ ngơi, hãy thử trải nghiệm vài hoạt động ưa thích của bạn như đi bộ, cắm trại, đọc sách hoặc chơi một vài môn thể thao để thư giãn
  • Bảo vệ sức khỏe khi đi du lịch: Khi đi du lịch, hãy giữ vệ sinh tốt, uống đủ nước và tránh quá tải hành trình.

Đọc thêm tại bài viết: Giảm căng thẳng khi lái xe trong dịp nghỉ lễ, Tết

Đối với những người thấy khó thư giãn, việc lên lịch nghỉ ngơi là chìa khóa. Đôi khi bạn nên ưu tiên bản thân và sức khỏe, tạm dừng một số công việc để tránh cho bản thân bị quá tải

Để tận hưởng thời gian nghỉ ngơi, bạn có thể muốn bắt đầu ưu tiên nghỉ ngơi dần dần trong suốt tuần. Tránh làm việc quá sức trước chuyến đi và trong khi đi du lịch, hãy duy trì thói quen lành mạnh và vệ sinh tốt. Bằng cách thư giãn và chăm sóc cơ thể, bạn có thể giảm nguy cơ cảm thấy kiệt sức.

Ths. Bs. Nguyễn Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo verywell health
Bình luận
Tin mới
  • 23/05/2026

    Điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

    Nhiều người lo ngại việc ăn tinh bột sẽ làm tăng đường huyết nhưng gạo lứt lại mang đến một phản ứng hoàn toàn khác biệt. Vậy điều gì xảy ra với đường huyết khi ăn gạo lứt?

  • 23/05/2026

    Bệnh thủy đậu - Nỗi nguy hiểm cho trẻ nhỏ

    Thủy đậu tuy là bệnh lành tính ở đa số trường hợp, nhưng nếu không được chăm sóc và điều trị đúng cách, bệnh có thể gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng. Các nốt phỏng nước dễ bị vỡ, dẫn đến nhiễm trùng da, để lại sẹo hoặc biến chứng viêm mô tế bào. Ở những người có hệ miễn dịch yếu, đặc biệt là trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người lớn tuổi, thủy đậu có thể gây viêm phổi, viêm não hoặc nhiễm trùng huyết, đe dọa tính mạng.

  • 22/05/2026

    11 lợi ích sức khỏe của quả mận ít người biết

    Quả mận rất giàu dinh dưỡng và mang lại nhiều lợi ích sức khỏe. Giàu chất xơ, chất chống oxy hóa, vitamin và khoáng chất, quả mận có thể giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính.

  • 22/05/2026

    Sớm cải thiện chiều cao cho con để không bỏ lỡ “giai đoạn vàng”

    Chiều cao của trẻ từ lâu không còn là câu chuyện riêng của từng gia đình, mà đã trở thành một phần trong mục tiêu nâng cao tầm vóc thế hệ tương lai. Thông qua chiến dịch “Vì một kỷ nguyên cao khỏe” và từ góc nhìn chuyên môn, các chuyên gia cho rằng cha mẹ cần chú ý hơn đến việc phát triển chiều cao của con, chủ động kiểm tra sớm hơn để có giải pháp tối ưu kịp thời trong giai đoạn phát triển “vàng” của trẻ.

  • 22/05/2026

    5 nhóm thực phẩm làm tăng nguy cơ ung thư đại tràng

    Ung thư đại tràng, là một bệnh lý ác tính khởi phát từ ruột già hoặc đại tràng. Căn bệnh này thường bắt đầu một cách âm thầm dưới dạng những khối u nhỏ, lành tính được gọi là polyp mọc trên lớp niêm mạc bên trong đại tràng. Nếu không được tầm soát và can thiệp kịp thời, theo thời gian, một số polyp này có thể đột biến và tiến triển thành ung thư.

  • 21/05/2026

    5 loại thực phẩm nên ăn khi bị sốt

    Khi bị sốt, ăn các thực phẩm giàu dinh dưỡng, uống đủ nước là biện pháp khắc phục tại nhà hiệu quả giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn và hỗ trợ hệ miễn dịch khi cơn sốt giảm dần.

  • 20/05/2026

    7 loại trái cây giúp tăng cường sức khỏe đường ruột

    Trái cây giàu chất xơ và enzyme tự nhiên giúp cải thiện sức khỏe đường ruột. Thay vì phụ thuộc vào thuốc, việc bổ sung những thực phẩm này hàng ngày sẽ kích thích nhu động ruột, ngăn ngừa táo bón và bảo vệ hệ vi sinh bền vững.

  • 19/05/2026

    Giải pháp bổ sung Canxi cho trẻ không uống được sữa: Lựa chọn thông minh từ thực phẩm

    Sữa và các chế phẩm từ sữa vốn được coi là nguồn nguyên liệu tốt nhất để cung cấp canxi cho cơ thể. Tuy nhiên, với những trẻ bị dị ứng đạm sữa bò, bất dung nạp đường lactose hoặc đơn giản là không thích hương vị sữa, việc đảm bảo đủ 100% lượng canxi khuyến nghị hàng ngày trở thành một bài toán khiến nhiều phụ huynh lo lắng.

Xem thêm