Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Làm thế nào để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi ô nhiễm không khí?

Cứ 10 người trên thế giới thì có 9 người đang phải hít thở không khí có nồng độ ô nhiễm cao, theo báo cáo của WHO.

Ô nhiễm không khí là gì?

Ô nhiễm không khí là sự hiện diện trong trong không khí các chất từ tự nhiên hoặc do con người tạo ra có thể gây hại cho sức khỏe của con người và môi trường. Các hạt từ đốt than, nhiên liệu hóa thạch và gỗ có thể thâm nhập sâu vào phổi của chúng ta và lan ra các mạch máu khắp cơ thể.

Theo một báo cáo năm 2013 của Tổ chức Y tế Thế giới, ô nhiễm không khí ngoài trời được xem là một nguy cơ lớn đối với sức khỏe con người. Các chất gây ô nhiễm không khí có thể làm trầm trọng thêm bệnh hen suyễn, tăng ho và giảm chức năng phổi. Bên cạnh đó, nó có thể làm tăng nguy cơ viêm phế quản, nhức đầu, rối loạn nhịp tim và các cơn đau tim đột ngột khiến người bệnh tử vong sớm hơn so với những người bị các bệnh về tim phổi thông thường.  

Các nguyên nhân góp phần không nhỏ vào sự ô nhiễm không khí đó là khí thải từ các phương tiện xe hơi, xe buýt, máy bay, ozon mặt đất, động cơ và các khí thải từ nhiên liệu các nhà máy. Mưa axit được hình thành trong không khí do các thành phần trong không khí tương tác với NO2 và SO2 được thải ra từ các phương tiện giao thông và các nhà máy điện đốt than hoặc dầu.

Những ai có thể chịu ảnh hưởng?

Tất cả chúng ta đều chịu ảnh hưởng của ô nhiễm không khí. Và dưới đây là một số đối tượng đặc biệt có nguy cơ cao:

  • Những người bị hen suyễn
  • Người bị bệnh tim
  • Người bị bệnh đường hô hấp
  • Trẻ em
  • Người lớn hoạt động thể dục ngoài trời
  • Người cao tuổi
  • Người bị tiểu đường
  • Phụ nữ mang thai

Đo lường mức độ ô nhiễm không khí như thế nào?

Cơ quan Bảo vệ môi trường Hoa Kỳ  (EPA) sử dụng Chỉ số chất lượng không khí (AQI) để cung cấp cho mọi người một cách dễ dàng nhằm hiểu được chất lượng không khí của địa phương mình đang cư trú vào bất kỳ ngày nào. AQI quy định cho chất lượng không khí nằm trong thang điểm từ 0 đến 300.

Giá trị AQI càng cao thì mối quan tâm về vấn đề sức khỏe càng lớn. Khi mức AQI đạt trên 100, chất lượng không khí càng giảm.

Khi nồng độ đạt từ 101 đến 150, các nhóm đối tượng đặc biệt ở trên phải giảm thời gian tiếp xúc ngoài trời hoặc thời gian tập thể dục ngoài trời vì tập thể dục làm tăng lượng không khí nạp vào. Khi AQI đạt đến mức độ không lành mạnh trong khoảng trên, mọi người đều nên hạn chế tiếp xúc.

Khi mức độ đạt từ 201 đến 300, nó được coi là không lành mạnh cho các nhóm nhạy cảm, đặc biệt là những người bị bệnh tim. Những người có nguy cơ nên tránh mọi hoạt động ngoài trời.

Làm thế nào để bảo vệ sức khỏe mọi người?

Ô nhiễm không khí cao nhất trong thời gian nắng nóng trong ngày. Vì vậy bạn hãy lên kế hoạch cho các hoạt động của mình vào sáng sớm hoặc tối muộn.Tránh đi bộ hoặc đạp xe trên các tuyến đường phố đông đúc. Nếu bạn đang ở một nơi mà không thể thoát khỏi việc ô nhiễm, hãy thử sử dụng một chiếc khẩu trang che mặt và mũi để giúp lọc khí và khói bụi.

Các loại thực phẩm giàu chất chống oxy hóa như trái cây và rau quả cũng có thể giúp bảo vệ cơ thể bạn khỏi những tác hại của các gốc tự do do ô nhiễm không khí tạo ra.

Cuối cùng, đừng quên rằng trong nhà bạn cũng có thể bị ô nhiễm. Để hạn chế ô nhiễm trong nhà, hãy làm theo các khuyến cáo sau:

  • Cân nhắc mua máy lọc không khí trong nhà.
  • Tránh sử dụng các mát làm mát không khí, nến.
  • Giữ bộ lọc trên máy điều hòa không khí và máy sưởi sạch sẽ.
  • Thường xuyên hút chân không.
  • Giặt giũ khăn trải giường và đồ chơi nhồi bông để loại bỏ bụi bẩn.
  • Giữ đồ dùng sạch sẽ để loại bỏ nấm mốc bề mặt.
  • Mở cửa sổ để lưu thông không khí vào những ngày chất lượng không khí không tốt.

Với một chút nỗ lực, bạn và gia đình mình có thể hít thở không khí sạch hơn và tận hưởng sức khỏe tốt hơn.

Thông tin chi tiết tham khảo thêm tại: Ô nhiễm không khí: Làm thế nào để tự bảo vệ?

Ths.Lê Thanh Hà - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Healthline
Bình luận
Tin mới
  • 20/10/2026

    Hiểu đúng về cholesterol

    Từ lâu, cholesterol trong thực phẩm như trứng, tôm bị coi là "thủ phạm" hàng đầu gây tăng cholesterol máu.

  • 19/10/2026

    Đo chức năng hô hấp (Spirometry): phương pháp đơn giản giúp phát hiện sớm tổn thương phổi

    Đo chức năng hô hấp bằng máy đo (Spirometry) là phương pháp thăm dò không xâm lấn, thực hiện nhanh chóng, dễ dàng chỉ trong 10-15 phút tại các cơ sở y tế. Phương pháp này có khả năng phát hiện chính xác các tổn thương tắc nghẽn đường thở từ sớm, trước khi người bệnh xuất hiện triệu chứng khó thở rõ rệt.

  • 19/10/2026

    8 bài tập giúp xương chắc khỏe, phòng ngừa loãng xương

    Loãng xương khiến xương trở nên giòn, dễ gãy, đặc biệt ở người lớn tuổi.

  • 18/10/2026

    Hiện tượng “dòng thác kê đơn” khi sử dụng thuốc – mối hiểm họa rình rập

    Bạn bắt đầu bằng một viên thuốc hạ huyết áp, vài tuần sau xuất hiện phù chân, bác sĩ kê thêm thuốc lợi tiểu. Sau khi uống thuốc lợi tiểu, bạn xét nghiệm thấy tăng axit uric gây đau khớp, và thế là bạn lại được kê thêm thuốc giảm đau. Vòng xoáy nguy hiểm này trong y khoa được gọi là “Dòng thác kê đơn - Prescribing Cascade” - một cái bẫy với nhiều hiểm họa và rất phổ biến ở người cao tuổi.

  • 18/10/2026

    FDA phê duyệt Foundayo – viên uống giảm cân GLP-1 dùng một lần mỗi ngày

    Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) vừa chính thức phê duyệt Foundayo (hoạt chất orforglipron) – một loại thuốc uống thuộc nhóm GLP-1 dùng một lần mỗi ngày, giúp hỗ trợ giảm cân và duy trì cân nặng lâu dài ở người trưởng thành thừa cân, béo phì.

  • 17/10/2026

    Những lợi ích tuyệt vời của việc duy trì quan hệ tình dục đều đặn

    Tình dục không đơn thuần là hành vi mang tính bản năng hay phục vụ mục đích duy trì nòi giống, mà còn đóng vai trò cốt lõi trong việc chăm sóc sức khỏe toàn diện cho con người. Việc duy trì hoạt động tình dục đều đặn, lành mạnh mang lại hàng loạt tác động tích cực về cả thể chất lẫn tinh thần. Nhằm giúp bạn đọc có cái nhìn khoa học và đúng đắn hơn về chủ đề này, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ những thông tin và phân tích chi tiết trong bài viết dưới đây.

  • 17/10/2026

    Nhận diện các loại côn trùng thường gặp và cách xử trí

    Ve, muỗi, kiến lửa, bọ chét hay nhện độc... là những "vị khách không mời" quen thuộc trong sinh hoạt hằng ngày, đặc biệt vào mùa mưa ẩm.

  • 16/10/2026

    Xét nghiệm máu: Phương pháp mới giúp đánh giá sớm nguy cơ ung thư

    Một nghiên cứu công bố trên tạp chí PLOS Medicine cho thấy việc theo dõi sự thay đổi của các chỉ số xét nghiệm máu theo thời gian có thể giúp nhận diện nguy cơ ung thư sớm hơn so với việc chỉ đánh giá kết quả của một lần xét nghiệm.

Xem thêm