Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Kính chắn ánh sáng xanh có hiệu quả không?

Ánh sáng xanh lam là một loại ánh sáng cụ thể có bước sóng ngắn. Loại ánh sáng này được phát ra từ màn hình máy tính, thiết bị di động, tivi màn hình phẳng và nhiều thiết bị khác có màn hình.

Mức độ tiếp xúc với ánh sáng xanh của người bình thường đã tăng theo cấp số nhân trong những năm gần đây khi điện thoại thông minh và máy tính xách tay trở nên phổ biến hơn trong cuộc sống hàng ngày. Nhưng các bác sĩ đang quan sát thấy rằng tiếp xúc với ánh sáng xanh thực sự có thể gây hại cho mắt của chúng ta, theo một đánh giá nghiên cứu năm 2018. Để giúp giảm tác hại của ánh sáng xanh, các loại kính có khả năng chắn ánh sáng xanh đã được ra đời. Những điều này có thể giúp hạn chế lượng ánh sáng xanh mà mắt bạn tiếp xúc hàng ngày.

Các nhà nghiên cứu vẫn đang làm việc để tìm hiểu những gì ánh sáng xanh có thể gây ra cho mắt của bạn theo thời gian. Trong khi đó, bằng chứng cho thấy rằng những loại thấu kính này, cùng với một số lựa chọn lối sống nhất định, có thể giúp điều trị các triệu chứng liên quan đến ánh sáng xanh như khô mắt và mỏi mắt. Đọc để tìm hiểu những điều chúng ta biết về kính ánh sáng xanh, cũng như những gì bạn có thể làm để giúp ngăn ngừa các tác dụng phụ tiêu cực từ loại ánh sáng này.

Tại sao ánh sáng xanh lại quan trọng?

Ánh sáng xanh lam là một loại ánh sáng nhìn thấy được trên quang phổ ánh sáng. Nó có bước sóng tương đối ngắn từ 415 đến 455 nanomet. Do vậy, tia sáng xanh chứa nhiều năng lượng hơn nhiều loại ánh sáng khác. Ánh sáng xanh không chỉ được tạo ra bởi các nguồn nhân tạo. Chúng ta nhìn thấy ánh sáng xanh một cách tự nhiên mỗi khi chúng ta nhìn lên bầu trời xanh. Trong hàng ngàn năm, con người chỉ tiếp xúc với ánh sáng xanh trong những giờ mặt trời mọc. Vì vậy, não bộ của chúng ta được đào tạo để giải thích ánh sáng xanh như một tín hiệu để bạn tỉnh táo, tràn đầy năng lượng và giữ cho cơ thể chúng ta sẵn sàng hoạt động. Đó là lý do tại sao việc tiếp xúc với ánh sáng xanh từ một thiết bị có thể khiến cơ thể bạn bối rối. Chu kỳ thức và ngủ của bạn có thể bị ảnh hưởng bởi mức độ tiếp xúc ánh sáng xanh cao - ví dụ: từ nguồn nhân tạo (như điện thoại thông minh của bạn) trong một môi trường tối. Và nếu bạn tiếp xúc với quá nhiều ánh sáng xanh trong ngày, đôi mắt của bạn có thể bị mỏi. Khô mắt cũng là một tác dụng phụ của việc tiếp xúc quá nhiều với ánh sáng xanh. Bạn có thể sử dụng thiết bị của mình hơn 10 giờ mỗi ngày, cả ở nhà và tại nơi làm việc - vì vậy, bạn có thể đã quá quen thuộc với các triệu chứng này.

Những loại kính chống ánh sáng xanh có tác dụng lọc ánh sáng xanh khi sóng ánh sáng truyền vào mắt bạn. Điều này sẽ cho phép bạn sử dụng các nguồn ánh sáng xanh, như điện thoại thông minh và máy tính xách tay, với các tác dụng phụ tối thiểu.

Kính chắn ánh sáng xanh có hoạt động hiệu quả không?

Học viện Nhãn khoa Hoa Kỳ hiện không khuyến nghị loại kính lọc ánh sáng xanh đặc biệt để sử dụng khi bạn làm việc với máy tính. Nhưng nói chung, các bằng chứng về việc đeo kính ánh sáng xanh như một biện pháp phòng ngừa để giảm tiếp xúc với ánh sáng xanh vẫn còn lẫn lộn. Một nghiên cứu khác vào năm 2017 khẳng định rằng kính chắn ánh sáng xanh làm giảm độ chói và cải thiện thị lực trong thời gian họ nhìn vào màn hình. Cũng cần lưu ý rằng nghiên cứu này được tài trợ bởi nhà bán lẻ thấu kính chặn ánh sáng xanh Swiss Lens Laboratory Ltd.

Có lời khuyên nào về lối sống để giảm tiếp xúc với ánh sáng xanh không?

Bạn không cần phải mua kính chắn ánh sáng xanh để giảm tiếp xúc với ánh sáng tia xanh. Bảo vệ đôi mắt của bạn khỏi mỏi mắt và mệt mỏi bằng cách áp dụng một số thói quen có lợi cho sức khỏe của mắt, bao gồm:

  • Hãy "nghỉ ngơi" khỏi màn hình của bạn. Bạn có thể làm điều này bằng cách đi dạo bên ngoài vào ban ngày. Tránh kiểm tra điện thoại của bạn trong những giờ nghỉ trưa và tối trước khi đi ngủ. Bạn cũng có thể bổ sung vitamin D trong thời gian ở ngoài trời và kết nối với thế giới tự nhiên, cả hai đều có thể làm giảm căng thẳng.
  • Giảm độ sáng của đèn trong nhà hoặc không gian làm việc của bạn. Cân nhắc sử dụng ánh sáng đỏ thay vì bóng đèn LED làm đèn ngủ trong phòng ngủ của bạn. Ánh sáng đỏ ít có khả năng làm gián đoạn nhịp sinh học của bạn vì bước sóng màu đỏ ngắn hơn.
  • Thực hiện các sở thích không liên quan đến màn hình. Thời gian không sử dụng màn hình - có thể dành cho việc đọc sách, đan móc hoặc nấu nướng - có thể giúp giảm tiếp xúc với ánh sáng xanh của bạn.
  • Xem xét việc lắp đặt bóng đèn “không có màu xanh”. Bạn có thể thiết lập các thiết bị này trong nhà của mình và chúng sẽ phát ra mức độ ánh sáng xanh lam thấp hơn.
  • Đặt ra quy tắc không có màn hình cho phòng ngủ của bạn. Cố gắng tránh màn hình trong 2 đến 3 giờ trước khi bạn đi ngủ vào ban đêm.
  • Tạo không gian không có màn hình trong nhà của bạn. Bạn có thể lui tới những điểm này để tạm dừng tiếp xúc với ánh sáng xanh.

Các tác dụng phụ của việc tiếp xúc với ánh sáng xanh là gì?

Theo một đánh giá năm 2016, hội chứng thị giác máy tính, một tập hợp các triệu chứng liên quan đến thời gian sử dụng thiết bị, có tới 90% người dùng máy tính gặp phải. Các triệu chứng của hội chứng thị giác máy tính bao gồm:

  • mỏi mắt và mệt mỏi
  • khô mắt
  • mờ mắt
  • đau đầu

Các tín hiệu mà ánh sáng xanh gửi đến não của bạn cũng có thể làm gián đoạn việc sản xuất hormone giấc ngủ melatonin của cơ thể. Điều này có thể khiến bạn khó ngủ và khó ngủ sau khi sử dụng thiết bị vào ban đêm. Và ngoài chất lượng giấc ngủ, sự gián đoạn melatonin làm mất cân bằng toàn bộ hormone trong cơ thể bạn. Chất lượng giấc ngủ kém cũng có thể thay đổi cách cơ thể bạn cảm thấy căng thẳng. Khi bạn không ngủ được giấc ngủ REM, tâm trí của bạn sẽ không thể thư giãn hoàn toàn.

Khi nào tôi nên nói chuyện với bác sĩ?

Tiếp xúc với ánh sáng xanh có thể đã khiến bạn có các triệu chứng như mỏi mắt và khô mắt. Nếu những triệu chứng này không giải quyết được bằng cách thay đổi lối sống và các chiến lược tự chăm sóc, hãy nói chuyện với bác sĩ nhãn khoa về chúng. Bạn cũng nên đặt lịch hẹn với bác sĩ nhãn khoa nếu bạn gặp những trường hợp sau:

  • thường xuyên bị mỏi mắt
  • mỏi mắt kéo dài nhiều ngày
  • các triệu chứng khô mắt kéo dài, thường xuyên
  • giảm chất lượng thị lực của bạn
  • mờ mắt

Kết luận, theo các nghiên cứu, kính chắn ánh sáng xanh làm giảm đáng kể mức độ tiếp xúc của bạn với ánh sáng xanh và các triệu chứng liên quan khi tiếp xúc. Nhưng hạn chế tiếp xúc với ánh sáng xanh, áp dụng các thói quen để chăm sóc mắt tốt hơn và nghỉ ngơi trước màn hình mới là những liệu pháp tốt nhất.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Ánh sáng xanh có gây đau đầu không?

Hà Linh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (theo Healthline) -
Bình luận
Tin mới
  • 11/03/2026

    Tăng cường miễn dịch như thế nào cho đúng cách?

    Tăng cường miễn dịch đúng cách là một lộ trình dài hạn dựa trên việc giảm thiểu stress oxy hóa và duy trì hoạt động ổn định của các tế bào lympho. Các nghiên cứu về dược liệu học gần đây đã chỉ ra rằng, các hợp chất sinh học có trong thảo mộc truyền thống như Kim ngân hoa, Cúc hoa hay Cam thảo không chỉ có khả năng trung hòa gốc tự do mà còn hỗ trợ điều hòa các chất trung gian gây viêm.

  • 11/03/2026

    4 nguồn thực phẩm bù đắp lượng vitamin D bị thiếu hụt trong mùa đông

    Dù cơ thể có thể tự sản sinh vitamin D từ ánh nắng mặt trời nhưng thực phẩm cũng là một nguồn cung cấp vitamin D quan trọng giúp bù đắp sự thiếu hụt vitamin D trong những tháng thiếu nắng mùa đông.

  • 11/03/2026

    Đau thần kinh tọa vào mùa đông

    Khi trời trở lạnh, việc đau thần kinh tọa sẽ trở nên vô cùng đau đớn, đôi lúc còn có chuyển biến xấu. Thời tiết lạnh có thể làm các cơ cột sống của bạn co cứng lại, và cơn đau của bạn có thể trầm trọng hơn do áp suất khí quyển và căng thẳng thể chất. May mắn thay, có những bước bạn có thể thực hiện để giúp giảm đau thần kinh tọa.

  • 10/03/2026

    Thảo mộc và các bệnh mạn tính không lây

    Bệnh mạn tính không lây (non-communicable diseases - NCDs) là nhóm bệnh bao gồm các bệnh như bệnh tim mạch, đột quỵ, tiểu đường type 2, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), rối loạn mỡ máu, béo phì, một số loại ung thư, hen… Bệnh mạn tính không lây là nguyên nhân tử vong và tàn phế hàng đầu ở nhiều quốc gia và đặt gánh nặng lớn lên hệ thống y tế và xã hội.

  • 10/03/2026

    Ăn chất béo từ các loại hạt giúp giảm cân hiệu quả, vì sao?

    Trái với nỗi sợ tăng cân, khoa học chứng minh việc ăn các loại hạt giúp giảm cân, đánh bay mỡ thừa hiệu quả hơn các chế độ ăn kiêng khắt khe. Bí mật nằm ở cơ chế chuyển hóa đặc biệt, kích hoạt quá trình đốt mỡ tự nhiên mà ít ai biết tới.

  • 10/03/2026

    Các nguyên nhân gây ợ nóng thường gặp

    Ợ nóng là cảm giác đau rát ở ngực, thỉnh thoảng xuất hiện, hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi ăn, vào ban đêm, khi nằm xuống hoặc cúi người. Đây là một triệu chứng của bệnh trào ngược dạ dày thực quản (GERD).

  • 09/03/2026

    6 loại trái cây có chỉ số đường huyết thấp tốt cho người bệnh tiểu đường

    Trái cây vẫn có thể xuất hiện trong thực đơn của người bệnh tiểu đường nếu lựa chọn đúng loại và kiểm soát khẩu phần. Các chuyên gia khuyến nghị ưu tiên thực phẩm có chỉ số đường huyết (GI) thấp để hỗ trợ ổn định glucose máu.

  • 09/03/2026

    7 biện pháp phòng bệnh hô hấp hiệu quả mùa nồm ẩm

    Giai đoạn chuyển mùa từ đông sang xuân tại miền Bắc thường xuất hiện hiện tượng nồm ẩm và mưa phùn, khiến độ ẩm tăng cao và tạo điều kiện cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển mạnh. Kiểu thời tiết này đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em, người cao tuổi và những người có bệnh lý nền, do các bệnh về đường hô hấp dễ dàng bùng phát và trở nặng. Nhằm giúp người dân chủ động bảo vệ sức khỏe, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về các biện pháp khoa học và thiết thực nhất ngay dưới đây.

Xem thêm