Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Hít thở không khí ô nhiễm có thể gây béo phì

Ô nhiễm không khí có hại cho phổi, một nghiên cứu mới gần đây trên chuột phát hiện ô nhiễm không khí cũng ảnh hưởng đến vòng eo.

Bắc Kinh, thủ đô của Trung Quốc, được biết đến là thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Vào những ngày thực sự tồi tệ, không khí tại Bắc Kinh lưu trữ các hạt chất ô nhiễm nhỏ cao gấp hơn 10 lần mức an toàn cho sức khỏe con người, theo Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo. Trong một nghiên cứu mới, những con chuột hay động vật gặm nhấm khi hít vào không khí này tăng cân nhiều hơn và yếu hơn so với những con hít thở không khí trong lành. Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng tiếp xúc với không khí có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì.

Loren Wold, nhà nghiên cứu tại đại học bang Ohio ở Columbus, cũng chỉ ra rằng điều này rất có thể đang xảy ra với cơ thể con người. Ông đang tiến hành nghiên cứu ô nhiễm không khí ảnh hưởng như thế nào đến tim. Ông không tham gia vào các nghiên cứu mới, nhưng ông khẳng định rằng rất nhiều nghiên cứu khác đều cho thấy ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, quá trình cơ thể tiêu hóa và chuyển hóa năng lượng từ thức ăn. Không khí ô nhiễm có chứa các hạt tro, bụi và hóa chất khác. Khi nồng độ các hạt lớn sẽ tạo thành sương mù dày đặc làm giảm tầm nhìn.

Một nghiên cứu trên thanh niên tuổi 18 ở miền Nam California cho thấy mối liên hệ giữa mức độ tai nạn giao thông nặng với chỉ số khối cơ thể cao (thừa cân, béo phì). Khu vực có lưu lượng giao thông lớn có xu hướng có nhiều hơn hạt chất ô nhiễm. Một nghiên cứu khác chỉ ra rằng khi chuột mang thai tiếp xúc với chất xả ra từ động cơ diesel, thì chuột con chúng sinh ra trưởng thành có xu hướng nặng cân hơn, nguy cơ viêm nhiễm xảy ra trong não cao hơn.

Trong nghiên cứu mới các nhà nghiên cứu đã tìm hiểu không khí ô nhiễm ở Bắc Kinh ảnh hưởng như thế nào đến chuột mang thai. Jim Zhang là một nhà khoa học môi trường tại đại học Duke ở Durham, N.C. Ông và các đồng nghiệp nuôi chuột trong hai buồng trong nhà ở Bắc Kinh. Họ dẫn đường ống không khí ô nhiễm từ thành phố trực tiếp vào một buồng, đường ống dẫn không khí vào buồng còn lại thì đi qua một bộ lọc. Bộ lọc này loại bỏ gần như tất cả các hạt ô nhiễm lớn và khoảng hai phần ba các hạt nhỏ khác. Không khí này gần giống với không khí tại các thành phố của Mỹ hay vùng ngoại ô.

Tất cả các con chuột ăn cùng loại và lượng thức ăn. Nhưng sau 19 ngày những con chuột mang thai hít thở không khí bị ô nhiễm nặng cân hơn những con chuột hít thở không khí đã được lọc. Và lượng cholesterol hay chất tương tự chất béo trong máu của chúng cao hơn của những con chuột hít không khí được lọc. Chuột hít không khí bẩn có nồng độ cao của chất phản ứng viêm, là phản ứng của cơ thể với tình trạng tổn thương mô. Những con chuột này cũng có tình trạng đề kháng cao hơn với Insulin, một hormon chuyển hóa đường, có thể dẫn đến bệnh tiểu đường.

Từ đó các nhà khoa học khẳng định rằng những con chuột đó phát triển hội chứng chuyển hóa. Đó là điều kiện tiên phát dẫn đến nguy cơ bị bệnh tim mạch và tiểu đường ở động vật.

Trong thí nghiệm, các con chuột được sinh ra ở cùng phòng với mẹ. Các chuột con hít thở không khí ô nhiễm nặng hơn là các chuột con sinh ra từ mẹ được hít thở không khí đã lọc. Cũng giống như mẹ, các chuột con này có tình trạng đáp ứng viêm và đề kháng Insulin cao hơn. Zhang nói rằng càng những con chuột con hít thở không khí bẩn, chúng càng yếu ớt khi trưởng thành. Điều này cho thấy hít thở không khí ô nhiễm trong thời gian dài dễ dẫn đến bệnh tật.

Chưa xác định một cách rõ ràng ô nhiễm không khí tác động như thế nào đến trao đổi chất của chuột. Zhang cho rằng có thể do tác động tiêu cực đến quá trình chuyển hóa chất béo và đường. Ô nhiễm cũng làm tăng lượng chất béo, tăng dấu hiệu viêm ở phổi và máu. Có thể những điều này dẫn đến tăng cân ở các động vật.

Theo Wold có thể tạo ra các loại thuốc chống lại tác động tiêu cực của ô nhiễm không khí, nhưng cần thời gian để nghiên cứu. Cho đến lúc đó, quan tâm chú ý đến mức độ ô nhiễm không khí có thể giúp giảm rủi ro liên quan đến bệnh tật. Vào những ngày khi mức độ ô nhiễm cao, người dân nên ở trong nhà, nếu có thể hoặc ít nhất là tránh tập thể dục ngoài trời.

Bình luận
Tin mới
  • 14/04/2026

    Tránh sai lầm phổ biến khi bố mẹ hướng dẫn con ôn thi học kỳ tiểu học

    Kỳ thi học kỳ ở bậc tiểu học là cơ hội để trẻ rèn luyện kỹ năng tự học và quản lý thời gian, nhưng cũng mang lại áp lực không nhỏ từ lịch học và kỳ vọng gia đình. Nếu thiếu sự hỗ trợ đúng cách, học sinh dễ rơi vào trạng thái căng thẳng, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự tự tin và niềm yêu thích học tập. Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin giúp phụ huynh nhận diện những sai lầm phổ biến để xây dựng phương pháp đồng hành hiệu quả

  • 14/04/2026

    6 thói quen hằng ngày giúp 'đốt mỡ' thừa hiệu quả

    Duy trì các thói quen lành mạnh mỗi ngày như ăn đủ protein, ngủ đủ giấc, vận động đều đặn và kiểm soát căng thẳng giúp điều hòa chuyển hóa, tăng hiệu quả sử dụng năng lượng và hỗ trợ giảm mỡ bền vững.

  • 14/04/2026

    Khó ngủ, mất ngủ nên ăn uống thế nào?

    Khó ngủ, mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc thường liên quan đến thói quen sinh hoạt và chế độ dinh dưỡng hàng ngày. Việc lựa chọn thực phẩm phù hợp có thể giúp cơ thể điều chỉnh nhịp sinh học, cải thiện chất lượng nghỉ ngơi.

  • 13/04/2026

    Lý do nên bỏ muối vào nước luộc trứng

    Nhiều người nghĩ là cho chút muối khi luộc trứng giúp dễ bóc vỏ hơn. Thực tế, nhúm muối nhỏ là một mẹo khoa học giúp luộc trứng hoàn hảo hơn cả.

  • 13/04/2026

    Bố mẹ nên làm gì để giúp con ôn thi học kỳ tiểu học hiệu quả

    Mỗi khi mùa thi học kỳ đến gần, không khí trong nhiều gia đình lại trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết. Với các bạn nhỏ tiểu học, lứa tuổi còn ham vui, dễ xao nhãng và chưa có kỹ năng tập trung kéo dài, kỳ thi không chỉ là thử thách với con mà còn là một cuộc chiến tâm lý đối với cả bố mẹ. Hiểu được những nỗi lo đó, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin để việc ôn thi học kỳ trở nên nhẹ nhàng hơn. Thay vì áp lực điểm số, sự đồng hành đúng cách của phụ huynh sẽ giúp trẻ vừa nắm vững kiến thức, vừa hình thành được thói quen tự học bền vững.

  • 12/04/2026

    Uống lá chè tươi hay trà khô tốt hơn cho gan?

    Trà xanh chứa các hoạt chất giúp bảo vệ gan hiệu quả. Tuy nhiên, nên lựa chọn lá chè tươi hái vườn hay trà khô để đạt lợi ích cao nhất mà không gây hại cho sức khỏe?

  • 12/04/2026

    Bệnh đái tháo đường type 5

    Bệnh đái tháo đường type 5 (Tiểu đường type 5), trước đây gọi là tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng (MRDM), là một thể bệnh riêng biệt gắn với suy dinh dưỡng mạn tính và thiếu sự chăm sóc y tế. Sau nhiều năm tranh luận, tháng 1/2025, một nhóm chuyên gia quốc tế đã thống nhất phân loại lại tiểu đường liên quan đến suy dinh dưỡng- MRDM thành tiểu đường type 5. Quyết định này được Liên đoàn Đái tháo đường Quốc tế (IDF) phê chuẩn tại Đại hội Đái tháo đường Thế giới 2025 ở Bangkok.

  • 11/04/2026

    Mối liên quan giữa giấc ngủ và tăng trưởng ở trẻ từ 5 – 8 tuổi

    Ngủ đủ giấc là yếu tố vô cùng quan trọng đối với trẻ bởi nhiều lý do khác nhau, từ việc hồi phục năng lượng cho cơ thể hoạt động cho tới hoàn thiện các chức năng não bộ. Các bằng chứng khoa học còn chỉ ra rằng giấc ngủ giúp hỗ trợ cho quá trình tăng trưởng và phát triển của trẻ.

Xem thêm