Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Giúp bé phát triển thị lực trong năm đầu đời

Khi mới sinh và trong suốt tuần đầu, bé chưa nhìn rõ chi tiết của người và vật xung quanh mà chỉ nhận biết màu trắng, đen và các gam màu xám. Tuy nhiên, kể cả khi thị lực còn rất hạn chế, bé vẫn thích nhìn khuôn mặt mẹ hơn mặt người lạ.

Nắm bắt các mốc phát triển thị lực trong năm đầu đời của con giúp cha mẹ hiểu rõ và biết cách áp dụng các biện pháp bảo vệ và kích thích sự phát triển của cơ quan thị giác.  
Thời kỳ bào thai
  • Thị lực của trẻ phát triển ngay từ giai đoạn bào thai. Cách bạn chăm sóc cơ thể trong thai kỳ có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của mắt và trung tâm thị lực ở não của thai nhi. Hãy tuân thủ các hướng dẫn của bác sĩ về dinh dưỡng và chế độ nghỉ ngơi. Tránh hút thuốc và uống rượu vì các thói quen này có thể gây rắc rối nghiêm trọng cho thị lực của trẻ. Khói thuốc chứa khoảng 2.000 hóa chất gây hại, trong đó thành phần khí CO đặc biệt nguy hiểm cho thai nhi.   
  • Hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc vì ngay cả các thuốc thông thường như aspirin cũng có thể gây nguy hiểm cho thai nhi. Aspirin làm tăng nguy cơ sinh con nhẹ cân - tình trạng bệnh lý thường đi kèm một số rắc rối thị lực ở trẻ nhỏ.
 
 
 
Để duy trì sự phát triển bình thường của thị lực cho thai nhi, mẹ cần thực hiện chăm sóc tiền sản, ăn uống uống và nghỉ ngơi đầy đủ.
Mới sinh 
  • Ngay sau khi sinh, bác sĩ sẽ khám cho bé để loại trừ dấu hiệu đục thủy tinh thể bẩm sinh hay các bệnh mắt nghiêm trọng khác. Tuy các bệnh này hiếm gặp nhưng chúng cần được phát hiện và điều trị kịp thời để giảm thiểu ảnh hưởng xấu tới sự phát triển thị lực của bé sau này.   
  • Mắt bé trông có vẻ to so với khuôn mặt vì trẻ phát triển lần lượt từ đầu đến chân. Mắt trẻ sơ sinh có kích thước bằng 70% mắt người lớn và sẽ tiếp tục phát triển trong hai năm đầu đời.
  • Khi mới sinh bé chỉ nhận biết màu trắng, đen và các gam màu xám vì các tế bào thần kinh ở võng mạc và trung tâm thị lực ở não chưa phát triển đầy đủ. Mắt trẻ sơ sinh cũng chưa có khả năng điều tiết (tập trung nhìn vào vật ở gần), vì vậy bạn đừng lo nếu bé chưa biết nhìn chăm chú vào các đồ vật hay khuôn mặt của bạn. Hãy cho bé thêm thời gian. 
  • Kể cả khi thị lực còn rất hạn chế, trong vài ngày sau khi sinh, bé vẫn thích nhìn khuôn mặt mẹ hơn mặt người lạ. Các nhà nghiên cứu cho rằng bé thích nhìn mặt mẹ vì nhận được kích thích tương phản từ đường mép tóc (ranh giới giữa mái tóc và khuôn mặt của bạn). Nghiên cứu cho thấy nếu dùng mũ hoặc khăn che đường mép tóc này thì trẻ sẽ chỉ thích nhìn theo khuôn mặt đang rời xa của mẹ. 
 
Mẹ nên giữ nguyên kiểu tóc để bé dễ nhận ra.    
 
Để khuyến khích tương tác mắt với bé: 
  • Mẹ nên giữ kiểu tóc ổn định.
  • Tránh thay đổi diện mạo nói chung. 
1 tháng 
  • Mắt của trẻ kém nhạy cảm với ánh sáng, bé 1 tháng tuổi nhận biết ánh sáng khó khăn hơn người trưởng thành do ngưỡng phát hiện ánh sáng lúc này cao hơn 50 lần so với của người lớn. Vì vậy giấc ngủ của trẻ sơ sinh sẽ không bị ảnh hưởng nếu bạn để đèn đêm trong phòng. 
  • Khả năng nhận biết màu sắc của trẻ phát triển rất nhanh. Một tuần sau khi sinh, bé có thể nhận biết màu đỏ, da cam vàng và xanh lá cây. Nhưng phải mất nhiều thời gian hơn trẻ mới nhìn được màu xanh da trời. Đó là do ánh sáng xanh da trời có bước sóng ngắn hơn và võng mạc cũng có ít thụ thể cảm nhận loại màu này hơn. 
  • Đừng quá lo lắng nếu đôi khi bạn nhận thấy hai mắt bé không cân xứng, một mắt lệch vào trong hay ra ngoài so với đường giữa. Điều này là bình thường. Nhưng nếu sự lệch lạc rất rõ nét và duy trì thường xuyên, bạn nên đưa con đi khám bác sĩ.  
Treo đồ chơi màu sắc rực rỡ phía trên cũi. 
 
  Để kích thích thị lực của bé:
  • Trang trí phòng bằng các màu tươi sáng.
  • Treo tranh hoặc bày biện đồ gỗ có độ tương phản lớn về màu sắc và hình dáng. 
  • Treo các đồ chơi màu sắc rực rỡ phía trên hay bên cạnh cũi của bé, chọn các đồ vật  đa dạng về màu sắc và hình dáng.
2-3 tháng 
  • Thị lực tiến bộ nhiều trong tháng thứ 2 và tháng thứ 3. Bé nhìn rõ nét hơn, hai mắt phối hợp đồng bộ hơn. Khi 3 tháng, bé biết nhìn theo vật chuyển động và có thể với tay lấy các vật mình nhìn thấy.
  • Bé học cách di chuyển mắt từ vật này sang vật khác mà không xê dịch đầu.
  • Mắt bắt đầu nhạy hơn với ánh sáng, khi được 3 tháng ngưỡng phát hiện ánh sáng của bé chỉ còn cao gấp 10 lần của người lớn. Vì vậy lúc bé ngủ bạn nên vặn đèn đêm nhỏ đi.   
Nằm sấp cho bé những trải nghiệm thú vị về thị giác. 
 
Để kích thích thị lực của bé:
  • Bày biện thêm đồ đạc mới hoặc thường xuyên thay đổi vị trí cũi hay các đồ vật có sẵn trong phòng.
  • Nói chuyện với bé khi mẹ di chuyển trong phòng.
  • Bật đèn đêm trong suốt 4 tháng đầu để duy trì kích thích ánh sáng cho mắt. 
  • Khi ngủ cần đặt bé nằm ngửa để phòng ngừa đột tử trẻ sơ sinh, nhưng khi thức và bụng đói, nên đặt bé nằm sấp dưới sự giám sát của người lớn. Tư thế này giúp bé có những trải nghiệm quan trọng về thị lực và vận động.
4-6 tháng 
  • Khi được 6 tháng tuổi, trung tâm thị lực ở não đã phát triển đáng kể, cho phép bé nhìn rõ nét hơn, chuyển động mắt nhanh hơn và chính xác hơn để theo dõi đồ vật di chuyển.
  • Thị lực được cải thiện từ 20/400 khi mới sinh lên thành 20/25 khi 6 tháng tuổi. Lúc này bé có thể nhìn màu sắc rõ như người lớn, thấy được toàn bộ các màu của cầu vồng.
  • Sự phối hợp mắt-tay được cải thiện, cho phép bé nhanh chóng định vị và nhặt đồ vật hay đưa đồ vật vào miệng một cách chính xác.
 
Để kích thích thị lực của bé: Treo đồ chơi di động trong tầm với để bé có thể nắm bắt, kéo, đẩy. 
 
7 tháng - 12 tháng
  • Lúc này bé không còn ngồi yên một chỗ mà bắt đầu bò lung tung và di chuyển rất xa. Bé giỏi phán đoán khoảng cách hơn và cầm nắm cũng như ném các đồ vật chính xác hơn.
  • Đây là giai đoạn phát triển quan trọng đối với trẻ. Bé ý thức hơn về toàn bộ cơ thể và học cách phối hợp thị lực với chuyển động của thân. Bé cần được bảo vệ đặc biệt vì rất dễ xảy ra va đụng gây bầm dập, chấn thương mắt. Khóa kín ngăn tủ đựng đồ cọ rửa bồn tắm, nhà vệ sinh. Đặt tấm chắn ở chỗ lên xuống cầu thang.
 
Để kích thích sự phát triển phối hợp mắt tay của trẻ: 
  • Thả bé xuống sàn và khuyến khích con bò về phía một đồ vật nào đó. 
  • Đặt đồ chơi bé yêu thích, chẳng hạn chiếc ô tô, trên sàn nhà ngoài tầm với của bé và khuyến khích con lấy ô tô. 
  • Khuyến khích trẻ chơi các đồ chơi có thể lắp ráp. 
  • Chơi trò trốn tìm để khuyến khích sự phát triển trí nhớ thị giác. 
BS Trần Thu Thủy - Theo Bv Nhi TW
Bình luận
Tin mới
  • 27/03/2026

    Dinh dưỡng cân bằng giúp da đẹp, dáng xinh

    Trong hành trình chinh phục vẻ đẹp toàn diện, chúng ta thường mải mê tìm kiếm những dòng mỹ phẩm đắt tiền hay những bài tập cường độ cao để có da đẹp, dáng xinh mà quên mất rằng gốc rễ của một làn da rạng rỡ và một vóc dáng thanh mảnh nằm chính ở sự cân bằng năng lượng từ bên trong.

  • 27/03/2026

    VIAM clinic đồng hành cùng phát triển toàn diện cho trẻ em Việt

    Sau 8 năm hoạt động, VIAM Clinic – đơn vị trực thuộc Viện Y học Ứng dụng Việt Nam – đã triển khai các hoạt động thăm khám và tư vấn dinh dưỡng cho trẻ em theo hướng chuyên sâu và cá thể hóa.

  • 27/03/2026

    Bí quyết giảm tiểu đêm nhiều lần, giúp ngủ ngon suốt đêm

    Tiểu nhiều lần vào ban đêm là tình trạng khá phổ biến. Người mắc chứng tiểu đêm thường xuyên phải thức giấc giữa đêm để đi tiểu, khiến giấc ngủ bị gián đoạn. Về lâu dài, điều này có thể gây uể oải, mệt mỏi, ảnh hưởng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

  • 27/03/2026

    Hợp chất thực vật: Bí mật từ thảo mộc giúp bảo vệ sức khỏe lâu dài

    Y học thời kỳ xa xưa đã biết dựa vào các loại cây và thảo mộc đặc biệt để chữa bệnh, và chúng vẫn luôn được coi trọng trong xã hội hiện đại. Đối với y học hiện đại, y học cổ truyền đóng một vai trò quan trọng, với các hợp chất và dưỡng chất có lợi cho sức khỏe mang tính an toàn tương đối cao khi sử dụng hợp lý.

  • 27/03/2026

    Magie có thể tồn tại trong cơ thể trong bao lâu?

    Magie là khoáng chất thiết yếu, tham gia vào hơn 300 phản ứng enzyme trong cơ thể, hỗ trợ chức năng cơ bắp, thần kinh, tim mạch và chuyển hóa năng lượng. Thời gian magie tồn tại trong cơ thể phụ thuộc vào một vài yếu tố, nhưng hầu hết các loại magie sẽ được đào thải trong vòng một hoặc hai ngày.

  • 26/03/2026

    Giảm cân sau Tết: Vì sao tập nhiều nhưng vẫn không xuống cân?

    Giảm cân sau kỳ nghỉ Tết là mong muốn của nhiều người, song thực tế không ít trường hợp dù tập luyện trở lại với cường độ cao, cân nặng vẫn ít thay đổi, thậm chí tăng thêm. Hiện tượng này khá phổ biến, chủ yếu liên quan đến rối loạn chuyển hóa và sai lầm trong ăn uống.

  • 26/03/2026

    Thời tiết nồm ẩm mùa xuân: Tại sao dễ mắc bệnh và cách bảo vệ sức khỏe

    Vào mùa xuân, hiện tượng thời tiết nồm ẩm với độ ẩm không khí tăng cao gây ra nhiều sự khó chịu và tác động tiêu cực đến sức khỏe con người. Sự kết hợp giữa mưa phùn dai dẳng và bề mặt đồ vật đọng nước tạo điều kiện cho các mầm bệnh phát triển mạnh mẽ. Để giúp cộng đồng chủ động phòng ngừa, Viện Y học ứng dụng Việt Nam sẽ chia sẻ thông tin về cơ chế gây bệnh và các biện pháp bảo vệ sức khỏe toàn diện trong giai đoạn giao mùa nhạy cảm này.

  • 25/03/2026

    Uống bao nhiêu nước mỗi ngày hỗ trợ giảm cân tốt nhất?

    Uống đủ nước có thể hỗ trợ giảm cân thông qua tăng nhẹ chuyển hóa, giảm cảm giác đói và thay thế đồ uống nhiều calo…

Xem thêm