Chăm sóc trẻ sinh thiếu tháng

Về chức năng hô hấp

Trẻ sinh non thường dễ bị suy hô hấp vì lồng ngực dễ biến dạng, do các xương sườn còn mềm, các cơ gian sườn còn yếu, phổi chưa giãn nở tốt, các phế nang chưa trưởng thành... Trong thời gian này, trẻ thường thở bằng miệng, phình bụng lên khi hít vào, có thể ngưng thở dưới 15 giây.

Nếu thời gian ngưng thở kéo dài hơn 15 giây kèm theo tím tái, nhịp tim chậm thì cần được theo dõi và xử trí kịp thời, vì suy hô hấp là nguyên nhân dễ gây tử vong.

Chức năng điều hòa thân nhiệt

Trẻ dễ bị nhiễm lạnh vì trung tâm điều hòa thân nhiệt ở não còn yếu, lớp mỡ dưới da chưa phát triển nên dễ bị mất nhiệt. Khi lạnh, trẻ không run được để sinh ra nhiệt chống lại môi trường lạnh.

Vì lý do trên, việc theo dõi, ủ ấm lau khô cho trẻ là hết sức cần thiết. Nếu để thân nhiệt trẻ hạ xuống dưới 350C sẽ có thể dẫn đến hàng loạt các biến chứng suy hệ hô hấp, tổn thương thần kinh và có khi gây xuất huyết ở não.

Nên giữ nhiệt độ trong phòng thích hợp, tối thiểu là 24 -26oC. Trẻ được ủ ấm bằng lò sưởi, lý tưởng nhất là trẻ được sưởi trong lồng ấp chuyên biệt, mang bao tay, tất và đắp chăn ngang bụng.

Chức năng tuần hoàn

Do trẻ sinh non, các mao mạch dễ vỡ, những yếu tố đông máu chưa hoàn chỉnh nên nguy cơ bị xuất huyết cao. Vì vậy thường phải được bổ sung vitamin K để phòng xuất huyết.

Chức năng tiêu hóa và dinh dưỡng

Trẻ thiếu hụt men chuyển hóa bilirubin (sắc tố của mật được cấu tạo từ các huyết cầu tố do các hồng cầu bị bể và phóng thích ra) gián tiếp thành bilirubin trực tiếp nên thường bị vàng da nặng và kéo dài.

Dạ dày của trẻ thời kỳ này có thể tích nhỏ, nằm ngang, thiếu hụt các men tiêu hóa nên hấp thu không hết thức ăn, do đó dễ bị đầy bụng và ói. Vì vậy, nên cho bé bú từ 40 - 60ml sữa trong khoảng thời gian từ 2 - 4 giờ, tùy vào sức bú của bé, có thể tăng dần lượng sữa. Bé bú sữa mẹ thường bú lâu hơn và mau đói hơn bú bình.

Nếu bé sinh trên 32 tuần, cân nặng trên 2.300g đã có phản xạ bú thì tập cho bé bú mẹ càng sớm càng tốt. Nên cho bú theo nhu cầu của trẻ, bú cạn một bên vú rồi hãy chuyển sang bên kia. Nếu sữa mẹ quá nhiều mà bú không hết thì nên nặn lấy sữa đầu ra ly, dùng muỗng đút cho bé uống dần thay nước lọc. Không nên cho bé uống thêm các loại nước khác, vì dùng sữa mẹ là đủ.

Nếu trẻ sinh dưới 32 tuần chưa có khả năng bú, phải nặn sữa mẹ rồi cho ăn qua ống thông dạ dày 8 - 10 lần/ngày.

Những chăm sóc khác

Giữ cuống rốn càng khô và sạch thì càng mau rụng. Hạn chế người thân đến thăm, tiếp xúc hoặc sờ vào người bé do trẻ sinh non dễ nhạy cảm với kích ứng và nhiễm trùng. Bé cần được tiêm phòng như các bé sinh đủ tháng.

Không nên tắm hàng ngày vì da bé dễ bị khô. Có thể tắm cho bé 1 - 2 lần/tuần, đặc biệt là khi trời lạnh cần lưu ý giữ ấm. Giữ sạch, hấp hoặc ủi, khử trùng tã lót trước khi sử dụng.

Tắm nắng cho bé để tận hưởng nguồn vitamin D từ ánh sánh mặt trời. Thời gian tốt nhất để tắm nắng là trước 8 giờ sáng (khoảng 10 - 15 phút mỗi lần).

Nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ sinh non mất nhiều thời gian, công sức và tốn kém. Để phòng tránh nguy cơ sinh con thiếu tháng, mẹ nên chuẩn bị sức khỏe thật tốt trước khi mang thai. Luôn chú trọng bồi dưỡng bằng chế độ ăn uống, làm việc nghỉ ngơi hợp lý, giữ tâm lý thoải mái, lưu ý khám thai định kỳ, đặc biệt là trước 37 tuần.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Làm sao để tăng chiều cao cho con từ trong bụng mẹ?