Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cấp cứu và phòng ngừa ngạt khói do hỏa hoạn

Có những phản ứng nhanh chóng, chính xác sẽ giúp hạn chế tối đa thương vong, đồng thời mang đến cơ hội sống sót cao hơn trong các trường hợp khẩn cấp. Dưới đây là khuyến nghị bởi các chuyên gia.

Nên làm gì để tránh hít phải khói trong trường hợp có hỏa hoạn?

Trong trường hợp bị mắc kẹt ở khu vực xuất hiện hỏa hoạn, việc suy nghĩ và đưa ra quyết định nhanh chóng sẽ giúp ngăn ngừa, giảm thiểu hậu quả, đặc biệt là tử vong. Để ngăn ngừa nguy cơ tổn thương phổi và ngộ độc khói có thể dẫn đến tử vong, hãy thực hiện các bước sau:

1. Hành động ngay khi cảm thấy nguy hiểm xuất hiện. Đầu tiên là tìm kiếm các lối thoát hiểm gần đó nhất.

2. Ưu tiên tìm kiếm một lối thoát thay vì tìm một nơi an toàn trong nhà và tự nhốt mình trong đó.

3. Ngồi, nằm, thậm chí là bò dưới sàn để tránh khí độc khi khói và khí độc bốc lên.

4. Lấy một mảnh vải hoặc một chiếc khăn lớn, hay quần áo lớn bất kỳ, tẩm ướt và che mũi, miệng. Nước sẽ giúp lọc phần nào các loại khí độc, hỗ trợ việc giảm hít phải khí độc.

5. Tránh các khu vực cháy dữ dội, định hình rõ ràng các khu vực cháy để có thể báo cáo cho lực lượng hỗ trợ khi có thể.

6. Trong trường hợp bị mắc kẹt trong phòng, hãy đóng cửa lại để ngăn khói xâm nhập và lót khoảng trống xung quanh khung cửa bằng vải ướt hoặc băng dính để hạn chế khói xâm nhập. Sau đó, tìm cách liên hệ với cứu hộ.

7. Nếu quần áo bắt lửa, dùng nước dập nếu có thể, hoặc lăn trên sàn nhà cho cho đến khi ngọn lửa được dập tắt.

 

Cần làm gì sau khi thoát khỏi đám cháy?

Khi đã rời khỏi đám cháy, hãy báo cho nhân viên y tế hoặc những người có mặt tại hiện trường. Ưu tiên hàng đầu sẽ là giảm mức độ carboxyhaemoglobin (CO-Hem) trong máu. Vì vậy, việc sử dụng mặt nạ oxy hỗ trợ có thể được áp dụng để đảm bảo lưu lượng oxy trong máu. Nếu chưa có lực lượng hỗ trợ, nhanh chóng di chuyển đến cơ sở y tế gần nhất để được hỗ trợ. Trong trường hợp gặp phải tình trạng bỏng hay chấn thương, cần có người hỗ trợ đến các cơ sở y tế.

Ngoài ra, việc sơ cứu cho người bị nạn cũng cần được lưu tâm nếu đang trong trạng thái đủ điều kiện sức khỏe, giúp tăng khả năng sống sót cho người bị nạn xung quanh. Các bước bao gồm:

1. Đưa người bị nạn ra khỏi hiện trường, đến vị trí có nhiều không khí.

2. Hãy chắc chắn rằng việc cứu trợ sẽ không đặt bản thân vào trạng thái nguy hiểm trước, khi cố gắng kéo ai đó khỏi hiện trường. Trong trường hợp quá nguy hiểm, hãy đợi sự giúp đỡ từ các đội cứu hộ chuyên nghiệp.

3. Nếu cần thiết, cần hô hấp nhân tạo cho người bị nạn đến khi có đội ngũ y tế can thiệp.

Điều trị khi ngạt khói

Một số phương pháp điều trị có thể được áp dụng bao gồm:

1. Thở Oxy

Thở Oxy là phương pháp điều trị chính cho mọi trường hợp ngạt khói. Oxy có thể được sử dụng dưới dạng gọng kính mũi, mặt nạ kín, hoặc thông qua một ống trực tiếp xuống cổ họng. Nếu người bị nạn có các dấu hiệu và triệu chứng tại đường thở trên, việc đặt nội khí quản có thể được áp dụng. Ngoài ra, các nạn nhân bất tỉnh cũng được hút chất nhầy để không bị nghẹn do dịch tiết.

2. Nội soi phế quản

Nội soi phế quản là một phương pháp để đánh giá trực tiếp mức độ tổn thương của đường thở và cho phép hút dịch tiết cũng như các mảnh vụn gây tổn thương phổi ở mức độ nhỏ nếu có. Thông thường, nội soi phế quản được thực hiện thông qua một ống nội khí quản, sau khi bệnh nhân được an thần và giảm đau đầy đủ. Nội soi phế quản cũng có thể áp dụng nếu bệnh nhân bị suy hô hấp, không cho thấy sự cải thiện trên lâm sàng hoặc một vùng phổi vẫn bị xẹp.

3. Oxy cao áp

Đối với các nạn nhân bị ngộ độc carbon monoxide (CO), có thể cân nhắc sử dụng oxy hóa cao áp. Oxy hóa cao áp là một phương pháp điều trị trong đó bệnh nhân được cung cấp oxy trong buồng nén cao áp. Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng oxy cao áp làm giảm các triệu chứng trên hệ thần kinh và nếu người bệnh bị ngộ độc carbon monoxide, phương pháp này có thể giúp phục hồi nhanh hơn.

Làm thế nào để phòng ngừa tình trạng hít phải khói độc?

Phòng ngừa cháy nổ là chìa khóa khi muốn nói về việc tránh hít phải khói độc do các vụ hỏa hoạn. Ngoài ra, cũng có rất nhiều biện pháp phòng ngừa có thể được sử dụng để tránh tiếp xúc với khói.

1. Máy phát hiện khói nên được đặt trong mỗi phòng của các tòa nhà cao tầng. Điều này sẽ đảm bảo phát hiện sớm khói để có nhiều thời gian sơ tán và xử trí.

2. Máy dò khí carbon monoxide (CO) nên được đặt ở những vị trí có nguy cơ phơi nhiễm carbon monoxide (chẳng hạn như từ lò nung bị trục trặc, máy nước nóng sử dụng khí đốt, máy sưởi bằng dầu, bếp chạy bằng propan, máy phát điện chạy xăng hoặc diesel hay các khu động cơ kín chạy máy nổ).

3. Thiết kế nhiều lối thoát hiểm và đưa ra các kế hoạch về cách thoát hiểm cụ thể. Tập huấn và đào tạo cho mọi người về cách thức thoát hiểm và nhắc đi nhắc lại nhiều lần về vấn đề này.

4. Để thông tin liên lạc cho đội ngũ cứu hỏa, hỗ trợ, y tế và công an thuận tiện để có thể liên lạc và tìm kiếm sự trợ giúp nhanh nhất có thể.

Tổng kết

Để ngăn ngừa tình trạng hỏa hoạn có thể xảy ra, việc đảm bảo không cắt giảm các thiết bị an toàn, thiết bị cảnh báo và hệ thống cứu hộ cứu nạn là điều cần được lưu ý, không chỉ tại gia đình mà là các chung cư, nhà cao tầng, quán xá đặc trưng bởi nhiều phòng kín. Việc kiểm tra các bất thường về điện và khắc phục càng sớm càng tốt cũng cần được quan tâm và duy trì thường xuyên, đảm bảo hoạt động hiệu quả, tức thì. Bên cạnh đó, cần tuyên truyền, giáo dục cho người dân việc cất giữ các đồ vật dễ cháy ở những nơi an toàn ngoài tầm với của trẻ em, không khuyến khích các hành vi không an toàn không được giám sát tại những khu vực nguy hiểm.

Tham khảo thêm thông tin tại: Sự nguy hiểm của ngạt khói từ các vụ hỏa hoạn

 

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 18/05/2026

    Nhận biết các dấu hiệu ban đầu của bệnh viêm khớp ở bàn chân

    Viêm khớp có thể ảnh hưởng đến bất kỳ khớp nào của bạn, bao gồm cả khớp ở bàn chân. Tổn thương khớp do viêm khớp có thể gây đau, sưng và những thay đổi về mặt thể chất ở khớp.

  • 17/05/2026

    4 tác dụng phụ bất ngờ của dưa chuột

    Dưa chuột vốn được coi là 'siêu thực phẩm' cấp nước và làm đẹp da. Tuy nhiên, việc tiêu thụ quá mức hoặc không đúng cách loại quả này có thể dẫn đến những phản ứng tiêu cực cho sức khỏe mà ít người ngờ tới.

  • 17/05/2026

    Hệ thần kinh bị ảnh hưởng thế nào bởi thời tiết?

    Thưc ra, thời tiết tác động lên sức khỏe con người nhiều hơn bạn nghĩ. Với từng cá nhân, đặc biệt là những người có vấn đề về sức khỏe tâm lý, khi thời tiết đổi mùa, họ sẽ xuất hiện nhiều biểu hiện khó chịu như đau nửa đầu, mệt mỏi, vấn đề về thăng bằng, thậm chí là các cơn đau bùng phát khiến cuộc sống hàng ngày bị đảo lộn.

  • 16/05/2026

    Điều gì xảy ra với cơ thể khi ăn cà tím?

    Cà tím thuộc họ cà, có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, hấp dẫn và cung cấp các chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe. Vậy nếu thường xuyên ăn cà tím, điều gì sẽ xảy ra với cơ thể?

  • 16/05/2026

    Sức khỏe tinh thần của phụ nữ mang thai: Vượt qua lo âu, trầm cảm

    Mang thai là một hành trình thiêng liêng nhưng đầy thử thách, khiến phụ nữ phải đối mặt với những thay đổi lớn về thể chất và tâm lý, có thể dẫn đến căng thẳng, lo âu và trầm cảm thai kỳ.

  • 15/05/2026

    3 cách dùng nha đam chăm sóc, bảo vệ da mùa hè

    Nha đam giúp làm dịu da, cấp ẩm, hỗ trợ phục hồi sau nắng và góp phần giảm kích ứng do tia UV. Bạn có thể kết hợp nha đam với một số nguyên liệu phù hợp để tạo hỗn hợp chăm sóc da dùng hằng ngày trong mùa hè.

  • 15/05/2026

    6 cách đơn giản giúp giảm căng thẳng, lo âu trong mùa thi

    Khi kỳ thi đến gần, học sinh thường phải dồn toàn bộ sự tập trung cho việc ôn luyện nên cảm giác áp lực, mệt mỏi là điều khó tránh. Áp dụng những cách dưới đây sẽ giúp bạn cân bằng tinh thần và giảm bớt lo âu hiệu quả. Dưới đây là 6 phương pháp đơn giản nhưng hữu ích để hạn chế stress trong mùa thi:

  • 14/05/2026

    3 thời điểm uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe

    Nước dừa là thức uống tự nhiên ngon, mát, bổ và giàu điện giải nhưng thời điểm nào uống nước dừa tốt nhất cho sức khỏe thì không phải ai cũng biết.

Xem thêm