Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cấp cứu và phòng ngừa ngạt khói do hỏa hoạn

Có những phản ứng nhanh chóng, chính xác sẽ giúp hạn chế tối đa thương vong, đồng thời mang đến cơ hội sống sót cao hơn trong các trường hợp khẩn cấp. Dưới đây là khuyến nghị bởi các chuyên gia.

Nên làm gì để tránh hít phải khói trong trường hợp có hỏa hoạn?

Trong trường hợp bị mắc kẹt ở khu vực xuất hiện hỏa hoạn, việc suy nghĩ và đưa ra quyết định nhanh chóng sẽ giúp ngăn ngừa, giảm thiểu hậu quả, đặc biệt là tử vong. Để ngăn ngừa nguy cơ tổn thương phổi và ngộ độc khói có thể dẫn đến tử vong, hãy thực hiện các bước sau:

1. Hành động ngay khi cảm thấy nguy hiểm xuất hiện. Đầu tiên là tìm kiếm các lối thoát hiểm gần đó nhất.

2. Ưu tiên tìm kiếm một lối thoát thay vì tìm một nơi an toàn trong nhà và tự nhốt mình trong đó.

3. Ngồi, nằm, thậm chí là bò dưới sàn để tránh khí độc khi khói và khí độc bốc lên.

4. Lấy một mảnh vải hoặc một chiếc khăn lớn, hay quần áo lớn bất kỳ, tẩm ướt và che mũi, miệng. Nước sẽ giúp lọc phần nào các loại khí độc, hỗ trợ việc giảm hít phải khí độc.

5. Tránh các khu vực cháy dữ dội, định hình rõ ràng các khu vực cháy để có thể báo cáo cho lực lượng hỗ trợ khi có thể.

6. Trong trường hợp bị mắc kẹt trong phòng, hãy đóng cửa lại để ngăn khói xâm nhập và lót khoảng trống xung quanh khung cửa bằng vải ướt hoặc băng dính để hạn chế khói xâm nhập. Sau đó, tìm cách liên hệ với cứu hộ.

7. Nếu quần áo bắt lửa, dùng nước dập nếu có thể, hoặc lăn trên sàn nhà cho cho đến khi ngọn lửa được dập tắt.

 

Cần làm gì sau khi thoát khỏi đám cháy?

Khi đã rời khỏi đám cháy, hãy báo cho nhân viên y tế hoặc những người có mặt tại hiện trường. Ưu tiên hàng đầu sẽ là giảm mức độ carboxyhaemoglobin (CO-Hem) trong máu. Vì vậy, việc sử dụng mặt nạ oxy hỗ trợ có thể được áp dụng để đảm bảo lưu lượng oxy trong máu. Nếu chưa có lực lượng hỗ trợ, nhanh chóng di chuyển đến cơ sở y tế gần nhất để được hỗ trợ. Trong trường hợp gặp phải tình trạng bỏng hay chấn thương, cần có người hỗ trợ đến các cơ sở y tế.

Ngoài ra, việc sơ cứu cho người bị nạn cũng cần được lưu tâm nếu đang trong trạng thái đủ điều kiện sức khỏe, giúp tăng khả năng sống sót cho người bị nạn xung quanh. Các bước bao gồm:

1. Đưa người bị nạn ra khỏi hiện trường, đến vị trí có nhiều không khí.

2. Hãy chắc chắn rằng việc cứu trợ sẽ không đặt bản thân vào trạng thái nguy hiểm trước, khi cố gắng kéo ai đó khỏi hiện trường. Trong trường hợp quá nguy hiểm, hãy đợi sự giúp đỡ từ các đội cứu hộ chuyên nghiệp.

3. Nếu cần thiết, cần hô hấp nhân tạo cho người bị nạn đến khi có đội ngũ y tế can thiệp.

Điều trị khi ngạt khói

Một số phương pháp điều trị có thể được áp dụng bao gồm:

1. Thở Oxy

Thở Oxy là phương pháp điều trị chính cho mọi trường hợp ngạt khói. Oxy có thể được sử dụng dưới dạng gọng kính mũi, mặt nạ kín, hoặc thông qua một ống trực tiếp xuống cổ họng. Nếu người bị nạn có các dấu hiệu và triệu chứng tại đường thở trên, việc đặt nội khí quản có thể được áp dụng. Ngoài ra, các nạn nhân bất tỉnh cũng được hút chất nhầy để không bị nghẹn do dịch tiết.

2. Nội soi phế quản

Nội soi phế quản là một phương pháp để đánh giá trực tiếp mức độ tổn thương của đường thở và cho phép hút dịch tiết cũng như các mảnh vụn gây tổn thương phổi ở mức độ nhỏ nếu có. Thông thường, nội soi phế quản được thực hiện thông qua một ống nội khí quản, sau khi bệnh nhân được an thần và giảm đau đầy đủ. Nội soi phế quản cũng có thể áp dụng nếu bệnh nhân bị suy hô hấp, không cho thấy sự cải thiện trên lâm sàng hoặc một vùng phổi vẫn bị xẹp.

3. Oxy cao áp

Đối với các nạn nhân bị ngộ độc carbon monoxide (CO), có thể cân nhắc sử dụng oxy hóa cao áp. Oxy hóa cao áp là một phương pháp điều trị trong đó bệnh nhân được cung cấp oxy trong buồng nén cao áp. Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng oxy cao áp làm giảm các triệu chứng trên hệ thần kinh và nếu người bệnh bị ngộ độc carbon monoxide, phương pháp này có thể giúp phục hồi nhanh hơn.

Làm thế nào để phòng ngừa tình trạng hít phải khói độc?

Phòng ngừa cháy nổ là chìa khóa khi muốn nói về việc tránh hít phải khói độc do các vụ hỏa hoạn. Ngoài ra, cũng có rất nhiều biện pháp phòng ngừa có thể được sử dụng để tránh tiếp xúc với khói.

1. Máy phát hiện khói nên được đặt trong mỗi phòng của các tòa nhà cao tầng. Điều này sẽ đảm bảo phát hiện sớm khói để có nhiều thời gian sơ tán và xử trí.

2. Máy dò khí carbon monoxide (CO) nên được đặt ở những vị trí có nguy cơ phơi nhiễm carbon monoxide (chẳng hạn như từ lò nung bị trục trặc, máy nước nóng sử dụng khí đốt, máy sưởi bằng dầu, bếp chạy bằng propan, máy phát điện chạy xăng hoặc diesel hay các khu động cơ kín chạy máy nổ).

3. Thiết kế nhiều lối thoát hiểm và đưa ra các kế hoạch về cách thoát hiểm cụ thể. Tập huấn và đào tạo cho mọi người về cách thức thoát hiểm và nhắc đi nhắc lại nhiều lần về vấn đề này.

4. Để thông tin liên lạc cho đội ngũ cứu hỏa, hỗ trợ, y tế và công an thuận tiện để có thể liên lạc và tìm kiếm sự trợ giúp nhanh nhất có thể.

Tổng kết

Để ngăn ngừa tình trạng hỏa hoạn có thể xảy ra, việc đảm bảo không cắt giảm các thiết bị an toàn, thiết bị cảnh báo và hệ thống cứu hộ cứu nạn là điều cần được lưu ý, không chỉ tại gia đình mà là các chung cư, nhà cao tầng, quán xá đặc trưng bởi nhiều phòng kín. Việc kiểm tra các bất thường về điện và khắc phục càng sớm càng tốt cũng cần được quan tâm và duy trì thường xuyên, đảm bảo hoạt động hiệu quả, tức thì. Bên cạnh đó, cần tuyên truyền, giáo dục cho người dân việc cất giữ các đồ vật dễ cháy ở những nơi an toàn ngoài tầm với của trẻ em, không khuyến khích các hành vi không an toàn không được giám sát tại những khu vực nguy hiểm.

Tham khảo thêm thông tin tại: Sự nguy hiểm của ngạt khói từ các vụ hỏa hoạn

 

BS. Minh Khánh - Viện Y học ứng dụng Việt Nam (tổng hợp) -
Bình luận
Tin mới
  • 28/06/2026

    Liệu các biện pháp tự nhiên có thể cải thiện sức khỏe túi mật?

    Các biện pháp tự nhiên, như sử dụng magie và bồ công anh, có thể hỗ trợ sức khỏe túi mật, trong khi chế độ ăn uống cũng đóng vai trò quan trọng. Việc chú trọng bổ sung chất xơ và chất béo lành mạnh, đồng thời hạn chế tinh bột tinh chế và chất béo chuyển hóa là một cách tiếp cận chủ động để phòng ngừa bệnh túi mật.

  • 27/06/2026

    Cách bảo vệ hệ thần kinh cho người hâm mộ hay thức khuya xem bóng đá

    Mỗi mùa World Cup hay các giải bóng đá lớn khởi tranh luôn là ngày hội lớn đối với người hâm mộ môn thể thao vua. Tuy nhiên, do sự khác biệt về múi giờ quốc tế, phần lớn các trận đấu thường diễn ra vào khung giờ đêm muộn hoặc rạng sáng. Để thỏa mãn niềm đam mê, nhiều người sẵn sàng thiết lập chế độ "sinh hoạt ngược", liên tục thức đêm để đồng hành cùng quả bóng tròn.

  • 27/06/2026

    Tổ chức Hội đồng xét duyệt đề cương đề tài về tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân

    Trong khuôn khổ hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội năm 2027, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam đã tổ chức phiên họp Hội đồng tư vấn xét duyệt đề cương đề tài: “Đánh giá thực trạng và nhu cầu khám sức khỏe định kỳ của người dân và đề xuất chính sách, giải pháp nhằm tăng cường khám sức khỏe định kỳ cho người dân tại y tế cơ sở theo Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị”

  • 27/06/2026

    Những dấu hiệu sớm của bệnh tiểu đường bạn cần biết

    Bệnh tiểu đường (hay đái tháo đường) là một căn bệnh mạn tính liên quan đến cách cơ thể sản xuất hoặc sử dụng insulin. Theo thống kê, hàng triệu người đang sống chung với căn bệnh này nhưng một phần lớn trong số đó không hề biết mình mắc bệnh cho đến khi xuất hiện biến chứng.

  • 26/06/2026

    Phòng tránh sốc nhiệt mùa hè: Hướng dẫn toàn diện bảo vệ sức khỏe

    Sốc nhiệt là tình trạng nguy hiểm đe dọa tính mạng khi cơ thể không thể điều hòa nhiệt độ hiệu quả trong môi trường nắng nóng.

  • 26/06/2026

    Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề tiêu hóa khác không?

    Sỏi thận có thể gây táo bón và các vấn đề về đường tiêu hóa khác, ngoài các triệu chứng "điển hình" như đau vùng hông và đi tiểu thường xuyên. Nhiều vấn đề trong số này là do sự gián đoạn tín hiệu thần kinh giữa ruột và não, gây ra các triệu chứng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn, táo bón, tiêu chảy và nôn mửa.

  • 25/06/2026

    Phòng chống các bệnh lây truyền qua đường hô hấp ở nơi công cộng

    Trong bối cảnh đô thị hóa và mật độ dân số cao, các khu vực công cộng trung tâm thương mại, giao thông, sự kiện đông người hay trường học là nơi lý tưởng để các bệnh hô hấp lây lan qua không khí hoặc tiếp xúc. Việc hiểu cơ chế lây truyền và áp dụng biện pháp phòng ngừa là then chốt để bảo vệ bản thân và duy trì sức khỏe cộng đồng bền vững.

  • 24/06/2026

    Ung thư phổi và những mối nguy hại đến hệ hô hấp của người cao tuổi

    Ung thư phổi chủ yếu là một căn bệnh của tuổi già, với độ tuổi chẩn đoán trung bình vào khoảng 70, và hơn 70% số ca mắc xảy ra ở những bệnh nhân trên 65 tuổi. Mặc dù việc chẩn đoán ở giai đoạn sớm thực tế lại phổ biến hơn ở người cao tuổi, nhưng họ thường phải đối mặt với tình trạng điều trị không đầy đủ do các bệnh lý nền đi kèm hoặc do thể trạng yếu.

Xem thêm