Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Cách cầm máu khi bạn bị chảy máu mũi

Chảy máu mũi (còn gọi là chảy máu cam) có thể gây lo lắng, nhưng trong hầu hết các trường hợp, chảy máu cam rất dễ cầm và hiếm khi nghiêm trọng. Điều quan trọng là phải thực hiện cầm máu đúng cách và an toàn.

Có những quan niệm sai lầm về cách cầm máu mũi đúng cách (chẳng hạn như ngả người ra sau) thực sự có thể gây nguy hiểm.

Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách xử lý khi mũi bạn (hoặc mũi người khác) bắt đầu chảy máu, cách xử lý để máu ngừng chảy, và khi nào cần đi khám bác sĩ. Bài viết cũng thảo luận về cách xử lý khi chảy máu mũi tái phát.

Khoảng 60% dân số sẽ bị chảy máu mũi trong đời. Chảy máu mũi thường gặp nhất ở trẻ em từ 2 đến 10 tuổi và người lớn từ 50 đến 80 tuổi.

Cách cầm máu mũi

May mắn thay, các biện pháp sơ cứu cơ bản thường là đủ để cầm máu mũi. Dưới đây là những điều bạn cần làm nếu gặp phải tình trạng này

Nghiêng người về phía trước, không ngả người về phía sau

Một trong những quan niệm sai lầm lớn nhất trong sơ cứu là bạn nên ngả người ra sau khi bị chảy máu mũi, nhưng điều tốt nhất nên làm là hơi nghiêng người về phía trước. Máu cần phải chảy đi đâu đó, và nếu người đó ngả người ra sau hoặc nằm xuống, rất có thể máu sẽ chảy xuống cổ họng.

Máu có thể chảy vào khí quản, gây tắc nghẽn đường thở. Máu cũng có thể chảy vào dạ dày và gây kích ứng niêm mạc dạ dày, có thể khiến người bệnh nôn mửa.

Đọc thêm tại bài viết dưới đây: Chảy máu cam

Bóp mũi (đúng cách)

Hầu hết mọi người đều có phản xạ véo mũi khi bị chảy máu cam, nhưng hãy cẩn thận thực hiện đúng cách.

Bóp ấn 1/3 dưới của mũi, kể cả sụn/xương mũi. Các ngón tay của bạn nên tác động lên xương cũng như mô mềm. Nếu máu vẫn còn chảy, hãy điều chỉnh lực nắm. Không nên để máu chảy ra khi bạn giữ mũi, nên thở bằng miệng.

Bóp mũi đúng cách sẽ ngăn chặn hoặc làm chậm dòng máu chảy, tạo điều kiện cho cục máu đông hình thành và cầm máu, giữ trong vòng 15 đến 20 phút.

Ngồi thẳng

Luôn ngồi thẳng khi chảy máu mũi, và tuyệt đối không nằm ngửa. 

Giữ đầu cao hơn tim cũng làm giảm huyết áp trong các tĩnh mạch ở mũi, giúp ngăn ngừa chảy máu.

Mẹo bổ sung

Những việc khác bạn có thể làm khi ai đó bị chảy máu mũi bao gồm:

  • Đặt đá hoặc túi chườm lạnh lên sống mũi. Việc này có thể làm co mạch máu và giúp cầm máu. Đá không thể tự cầm máu mũi, nhưng nó có thể giúp ích.
  • Xịt thuốc thông mũi vào lỗ mũi nơi bị chảy máu rồi tiến hành ấn mũi theo hướng dẫn.
  • Tránh đưa bất cứ thứ gì vào mũi để thấm máu, chẳng hạn như khăn giấy hoặc bông gòn.
  • Giữ bình tĩnh (hoặc giữ bình tĩnh cho con bạn nếu bé bị chảy máu mũi).

Sau khi máu mũi ngừng chảy

Sau khi cầm máu, điều quan trọng là phải để các mạch máu co lại để máu không chảy trở lại. Nếu bạn đã cầm được máu ban đầu nhưng mũi lại chảy máu, hãy lặp lại các bước trên.

Sau khi bị chảy máu cam, bạn nên tránh xì mũi ít nhất hai ngày. Nếu bạn có tiền sử huyết áp cao , bạn nên kiểm tra huyết áp. Cố gắng không nhét khăn giấy vào mũi, tránh nâng vật nặng và không nằm thẳng.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

Khi người lớn bị chảy máu cam, đó có thể là dấu hiệu của một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng hơn, đặc biệt nếu tình trạng này xảy ra thường xuyên. Hãy báo cho bác sĩ nếu bạn thường xuyên bị chảy máu mũi, đặc biệt là khi không có chấn thương vật lý. Một số nguyên nhân gây chảy máu cam bao gồm:

  • Rối loạn đông máu di truyền, chẳng hạn như bệnh máu khó đông hoặc bệnh von Willebrand, hoặc giãn mao mạch xuất huyết, một bệnh liên quan đến sự phát triển của mạch máu bên trong mũi
  • Chấn thương đầu
  • Khối u lành tính hoặc ác tính

Nếu máu không ngừng chảy

Nếu máu mũi không ngừng chảy sau lần ấn thứ hai hoặc thứ ba, đã đến lúc phải đến phòng cấp cứu.

Nếu máu chảy nhanh và người bệnh mất nhiều máu (nhiều hơn một cốc), nếu máu chảy xuống phía sau cổ họng, nếu người bệnh nôn ra máu hoặc bất cứ lúc nào họ cảm thấy choáng váng, chóng mặt hoặc yếu, hãy đến phòng cấp cứu.

Đối với tình trạng chảy máu mũi khó kiểm soát, các bác sĩ có thể đốt mạch máu đang chảy máu.

Cách ngăn ngừa chảy máu mũi

Nếu bạn hoặc con bạn dễ bị chảy máu mũi, đây là những cách để ngăn ngừa tình trạng này:

  • Đừng ngoáy mũi.
  • Xì mũi nhẹ nhàng khi bạn bị cảm lạnh hoặc dị ứng.
  • Sử dụng máy tạo độ ẩm nếu bạn sống ở nơi có khí hậu khô hoặc trong những tháng mùa đông.
  • Dưỡng ẩm bên trong mũi bằng bình xịt mũi hoặc gel nước muối sinh lý không cần kê đơn, hoặc thoa một ít dầu khoáng vào bên trong lỗ mũi.
  • Đeo dây an toàn trên ô tô và đội mũ bảo hiểm để bảo vệ khuôn mặt khi chơi các môn thể thao đối kháng nhằm tránh chấn thương mặt.
  • Bỏ thuốc lá. Hút thuốc làm khô niêm mạc mũi.
Hồng Ngọc - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam - Theo Verywellhealth
Bình luận
Tin mới
Xem thêm