Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Bong gân và vết bầm tím: khi nào nên chườm nóng hoặc lạnh?

Nếu bạn ngã hoặc trật mắt cá chân thì có thể dẫn đến bong gân hay bầm tím. Mặc dù chúng thường không nghiêm trọng và có thể điều trị tại nhà nhưng lại gây sưng đau và có thể khiến bạn mất vận động tạm thời .

Bong gân là gì?

Bong gân xảy ra khi có tổn thương dây chằng, thường là do rách hoặc bị kéo giãn. Trật mắt cá là nguyên nhân phổ biến nhất của bong gân.

Trong quá trình bong gân, các mạch máu và các sợi cơ vỡ ra khiến máu đi vào các mô xung quanh dẫn đến sưng và bầm tím tại chỗ.

Cách điều trị bong gân

Khi dây chằng bị tổn thương, có một số biện pháp giúp bạn dễ chịu hơn và giảm biến chứng:

Đầu tiên là tuân theo nguyên tắc PRICE (Protect, Rest, Ice, Compress, Elevate): Bo v, Ngh ngơi, Chườm lnh, Băng ép, Nâng cao chân

Tiếp theo là nguyên tắc METH (Movement, Elevation, Traction, Heat): vận động, xoa bóp, kéo giãn, chườm nóng.

Phương pháp PRICE để điều trị bong gân:

Bảo vệ

Điều quan trọng là  bảo vệ khu vực khỏi bị tổn thương thêm. Đừng tiếp tục tập thể dục khi bong gân. Tránh mang vật nặng và sử dụng dây nịt để bảo vệ chấn thương cổ tay.

Nghỉ ngơi

Gác chân lên cao sau khi bị bong gân để đảm bảo quá trình hồi phục diễn ra nhanh nhất có thể. Tốt nhất bạn nên nghỉ ngơi ít nhất 1 đến 2 ngày vì chảy máu trong có thể tiếp tục đến 24 giờ. Nếu có thể, khu vực bong gân phải được giữ thẳng. Cố gắng giữ cho khu vực bị thương cố định một vị trí trong khi bạn đang ngủ, bằng cách đặt một vài chiếc gối dưới vị trí bong gân của bạn.

Chườm lạnh

Làm mát vùng tổn thương là một cách tốt để giảm sưng và hạn chế chảy máu. Sau đây là những cách làm mát tốt:

  • Đá lạnh đặt trong một túi nhựa
  • Một túi đậu Hà Lan đông lạnh
  • Túi chườm đa năng

Trong mỗi trường hợp, bọc túi lạnh trong khăn trước khi đặt nó vào vị trí bong gân (luôn đảm bảo có một mảnh vải giữa da và chất làm mát, nếu không da bạn có thể bị tổn thương do lạnh) sau đó chườm trong 15 phút rồi nghỉ 15 phút, cứ như vậy lặp lại…Hãy cẩn thận nếu bạn bị tiểu đường, vì tuần hoàn có thể giảm và cảm giác da bị tê. Do đó, bạn có thể không nhận thức được việc da đang bị lạnh quá mức.

Băng ép

Băng ép vùng bị tổn thường bằng băng. Nếu bạn đang đeo băng, hãy chú ý khu vực được băng ép. Nếu khu vực chảy máu hoặc sưng đau bất thường hãy thông báo cho bác sĩ.

Nâng cao

Khu vực bị thương không nên hướng xuống dưới, nếu không có thể tích tụ dịch lỏng. Điều này kéo dài quá trình phục hồi và gây đau đớn hơn.

Phương pháp METH để điều trị bong gân

Sau khi hoàn thành điều trị với nguyên tắc PRICE hãy chuyển sang METH. Nguyên tắc này tăng cường lưu lượng tuần hoàn lại khu vực tổn thương để tăng tốc độ hồi phục.

Vận động

Khởi đầu với một số bài tập uốn cong và kéo dãn nhẹ nhàng.

Nâng cao

Điều quan trọng là tiếp tục nâng cao vùng tồn thương khi nghỉ ngơi, để tránh sưng. Ví dụ, nếu bạn bị bong gân mắt cá chân, khi ngồi ở bàn làm việc hoặc trên ghế sofa, hãy chống chân lên ghế đẩu. 

Kéo giãn

Kéo giãn liên quan đến thao tác của khớp được thực hiện theo nguyên tắc vật lý trị liệu.

Nhiệt

Chườm nóng cho khu vực có thể giúp khuyến khích lưu lượng máu đến khu vực, do đó tăng cường hồi phục.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Giảm đau bằng chườm nóng và chườm lạnh

 

 

 

BS. Nguyễn Hà Nhi - Viện Y học ứng dụng Việt Nam
Bình luận
Tin mới
  • 26/02/2026

    Tiềm năng hỗ trợ tăng cường hệ miễn dịch từ trà thảo mộc

    Hệ miễn dịch chỉ hoạt động hiệu quả khi duy trì được trạng thái cân bằng nội môi, tránh tình trạng viêm quá mức gây tổn thương mô. Các nghiên cứu hiện đại đã chứng minh rằng các hợp chất thực vật như Flavonoid, Catechin và Mogroside có trong các loại trà thảo mộc có khả năng can thiệp tích cực vào quá trình bảo vệ niêm mạc và điều hòa miễn dịch.

  • 26/02/2026

    Mặt nạ dưỡng da phù hợp cho mùa đông

    Cái lạnh thường khiến chúng ta ngại chạm tay vào những miếng mặt nạ mát lạnh. Tham khảo những loại mặt nạ phù hợp cho mùa đông và bí quyết để duy trì thói quen dưỡng da ngay cả trong những ngày giá rét nhất.

  • 26/02/2026

    Đau tăng trưởng (Growing pain) ở trẻ

    Đau nhức do phát triển là những cơn đau âm ỉ hoặc đau nhói kiểu chuột rút mà trẻ em có thể gặp phải và thường gặp nhất là ở chân. Những cơn đau này thường xảy ra vào cuối ngày hoặc ban đêm, đau ở cả hai chân và tình trạng sẽ đỡ hơn khi trẻ nghỉ ngơi. Vậy nguyên nhân gây ra các cơn đau này ở trẻ là gì? Hãy cùng tìm hiểu qua bài viết sau đây!

  • 25/02/2026

    Ăn trứng mỗi ngày có tốt không?

    Trứng là nguồn thực phẩm giá rẻ và giàu dinh dưỡng nhưng hàm lượng cholesterol trong trứng luôn là vấn đề gây băn khoăn. Liệu việc duy trì thói quen ăn trứng hàng ngày có ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tim mạch như nhiều người lo ngại?

  • 25/02/2026

    8 loại gia vị nên dùng khi bạn đang hạn chế lượng muối

    Natri có trong muối ăn và nhiều loại gia vị khác nhau; chúng cần được kiểm soát trong các bệnh thận, tăng huyết áp và các vấn đề về tim mạch. Kiểm soát nước sốt và gia vị giúp duy trì lượng natri dưới mức giới hạn 2.300 miligam (mg) mỗi ngày, tương đương khoảng một thìa cà phê muối theo các khuyến nghị Y tế.

  • 24/02/2026

    Một số thảo dược chống viêm tiềm năng

    Phản ứng viêm là một quá trình sinh học đa bước, đòi hỏi sự can thiệp từ nhiều nhóm hợp chất khác nhau để đạt được hiệu quả điều hòa tối ưu. Từ khả năng làm giảm giải phóng histamine của La hán quả đến tác động ức chế nitric oxide của Hạ khô thảo và đặc tính chống oxy hóa mạnh mẽ của Curcumin trong Nghệ, các thảo dược đang chứng minh vai trò quan trọng trong việc duy trì ổn định nội môi.

  • 24/02/2026

    Mất ngủ khi mang thai: Bí quyết giúp mẹ bầu ngủ ngon và an toàn cho thai nhi

    Mất ngủ khi mang thai không chỉ là nỗi lo về sức khỏe mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống của mẹ bầu. Hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng đúng các giải pháp hỗ trợ sẽ giúp mẹ cải thiện giấc ngủ nhanh chóng.

  • 24/02/2026

    Hồi phục sức khỏe sau kỳ nghỉ Tết Nguyên Đán

    Tết Nguyên Đán là khoảng thời gian quan trọng trong văn hóa người Việt, nhưng cũng là thời điểm gây ra những xáo trộn lớn về nhịp sinh học, chế độ dinh dưỡng và thói quen vận động. Những thay đổi đột ngột này dẫn đến hội chứng "mệt mỏi hậu kỳ nghỉ", làm suy giảm hệ miễn dịch và gia tăng nguy cơ tái phát các bệnh lý mạn tính.

Xem thêm