Ăn nhiều trái cây giúp ngăn ngừa trầm cảm tuổi già

Cách đây không lâu, Tạp chí Dinh dưỡng, Sức khoẻ và Lão hoá (The Journal of Nutrition, Health and Aging) đã công bố kết quả nghiên cứu ở những người có độ tuổi trung niên khi ăn nhiều trái cây có tỷ lệ trầm cảm về già thấp hơn những người bình thường.

Nghiên cứu được thực hiện tại Singapore với gần 14.000 người tham gia trong thời gian hơn 20 năm. Những người ăn nhiều trái cây nhất (ít nhất 3 bữa mỗi ngày) có nguy cơ mắc chứng trầm cảm liên quan tới tuổi tác thấp hơn người bình thường ít nhất 21%. Những phát hiện này đã góp phần ngăn ngừa các bệnh lý liên quan tới sức khoẻ tâm thần đang phổ biến ở người cao tuổi.

Theo GS.TS Woon Puay Koh của Đại học Quốc gia Singapore, tỷ lệ mắc các triệu chứng trầm cảm ở giai đoạn cuối đời giao động từ 17,1% đến 34,4% và trong số những người có triệu chứng trầm cảm nhẹ hoặc dưới lâm sàng có tới 8-10% có thể chuyển sang trầm cảm nặng mỗi năm.

Mối quan hệ giữa việc tiêu thụ trái cây và bệnh trầm cảm

Nghiên cứu của Tạp chí Dinh dưỡng, Sức khoẻ và Lão hoá được bắt đầu từ năm 1993-1998. Vào thời điểm đó, 13.738 người trung niên ở Singapore đã trả lời các câu hỏi chi tiết về lượng trái cây và rau quả mà họ đã, đang ăn. Độ tuổi trung bình của nhóm người này là 52,4 tuổi. Sau hơn hai thập kỷ, từ năm 2014-2016, khi độ tuổi trung bình của họ là 72,5, họ đã được đánh giá bằng “Thang đánh giá trầm cảm ở người cao tuổi” – một công cụ sàng lọc được sử dụng ở nhiều quốc gia để xác định chứng trầm cảm ở người lớn tuổi.

Người cao tuổi dễ mắc bệnh trầm cảm vì nhiều nguyên nhân. Biểu hiện ở sự buồn phiền, chán nản và mất niềm tin kéo dài.

Trong số những ngươi tham gia trả lời câu hỏi, những người ăn nhiều trái cây có khả năng bị trầm cảm sau 20 năm thấp hơn hẳn so với người ăn ít. Cụ thể hơn, GS.TS Kor cho biết những người ăn 3 bữa trái cây một ngày có khả năng mắc trầm cảm liên quan tới tuổi tác ít hơn 21% so với những người ăn 1 bữa.

Tại sao ăn nhiều trái cây có thể làm giảm trầm cảm?

GS.TS Kor chia sẻ: “Căng thẳng oxy hoá và tình trạng viêm thần kinh sau đó chính là nguyên nhân dẫn tới trầm cảm. Trái cây có thể giúp ngăn ngừa vấn đề này vì chúng chứa hàm lượng cao chất chống oxy hoá và các vi chất Dinh dưỡng chống viêm như: vitamin C, carotenoid và flavonoid. Các chất này đã được chứng minh có tác dụng làm giảm căng thẳng oxy hoá và ức chế quá trình viêm trong cơ thể”.

Một điều khá thú vị là rau cũng được đánh giá trong nghiên cứu này, nhưng chúng lại không hề có tác động đáng kể nào đến chứng trầm cảm tuổi già. Mặc dù rau là nguồn cung cấp dồi dào các hợp chất chống oxy hoá nhưng do phương pháp chế biến lại có thể làm giảm tác động chống viêm của chúng. “Trái cây thường được ăn sống như đồ ăn nhẹ trong ngày trong khi đó, rau thường được nấu chín để ăn. Quá trình làm chín rau là công đoạn có thể làm thay đổi tính khả dụng sinh học và hoạt động của các chất dinh dưỡng trong các loại rau, do đó làm hạn chế tác dụng bảo vệ của các chất dinh dưỡng này đối với chứng trầm cảm”, Giáo sư Kor nhận định.

Mặc dù nghiên cứu trên đã mang lại những kết quả khá thú vị nhưng trong quá trình khảo sát, các nhà nghiên cứu đã không hỏi chính xác về độ tuổi mà họ bắt đầu ăn nhiều trái cây. Trong khi đó một số những nghiên cứu khác cũng đã chỉ ra tác dụng của việc ăn nhiều trái cây giúp cải thiện sức khoẻ tinh thần ở trẻ em và thanh thiếu niên. Vì vậy, GS.Ts Kor khuyên mọi người nên tăng lượng trái cây trong bữa ăn của mình từ khi còn nhỏ.

Nhưng tăng lượng trái cây không đồng nghĩa với việc bỏ bớt rau. GS.Ts. Kor khẳng định thông điệp bà muốn nói đến không yêu cầu mọi người bỏ rau và ăn 100% trái cây mà thay vào đó, chúng ta có thể chế biến trái cây thành độ ăn nhẹ sau hoặc giữa các bữa ăn, thay vì ăn các món tráng miệng có đường hay thực phẩm siêu chế biến.

Một số gợi ý giúp ăn trái cây ngon miệng hơn

Thay vì “ăn chay” các loại trái cây, bạn nên thử chế biến theo những cách dưới đây giúp bữa ăn thêm ngon miệng:

• Thêm trái cây đông lạnh vào sữa tươi hoặc sinh tố

• Thêm quả mọng vào sữa chua

• Thêm trái cây vào món salad

• Ăn trái cây cùng các loại muối chấm, nước chấm

• Ăn trái cây cùng chocolate hoặc sữa đặc

• Thêm trái cây vào yến mạch hoặc ngũ cốc

Đa số các loại trái cây đều tốt và lành tính nhưng do đặc tính và các chất dinh dưỡng có trong mỗi loại quả và cơ địa mỗi người là khác nhau. Vì vậy, cần cân nhắc trước khi ăn để có thể cải thiện sức khoẻ.

Tham khảo thêm thông tin tại bài viết: Biến chứng của trầm cảm.