Tổng hội y học Việt Nam

Viện y học ứng dụng Việt Nam
ứng dụng y học vì sức khỏe người việt nam

Acid citric có an toàn không?

Axit citric là một hợp chất hữu cơ được tìm thấy với số lượng lớn trong trái cây họ cam quýt và giúp cho các loại quả này có vị chua đặc biệt. Nhiều nhà sản xuất đã thêm axit citric vào thực phẩm và đồ uống đóng gói để giữ cho giữ được hương vị tươi ngon. Bài viết này sẽ thảo luận về lợi ích, tính an toàn và khả năng sử dụng tiềm năng của axit citric.

Axit Citric là gì?

Ở dạng nguyên chất, axit citric không màu, không mùi nhưng có vị axit mạnh. Lịch sử của axit citric bắt đầu từ năm 1784 khi nhà hóa học Thụy Điển Carl Wilhelm Scheele kết tinh nó từ nước cốt chanh. Năm 1917, nhà hóa học thực phẩm James Currie phát hiện ra rằng ông có thể sản xuất axit citric bằng cách sử dụng chủng nấm mốc đen Aspergillus niger. Cho đến ngày nay, phương pháp này vẫn được sử dụng.

Axit Citric thường được sử dụng trong sản xuất thực phẩm như một chất tăng cường hương vị và chất bảo quản. Do tính chất chống oxy hóa, axit citric cũng là một thành phần trong thuốc để cải thiện sự ổn định và hoạt động như một chất bảo quản.

Axit citric có phải là vitamin C?

Mặc dù axit citric và vitamin C đều là chất chống oxy hóa trong trái cây họ cam quýt và đều có đặc tính tương tự nhưng chúng không giống nhau. Điều quan trọng cần lưu ý là axit citric không chứa vitamin C, mà vitamin C còn được gọi là axit ascorbic.

Nguồn tự nhiên

Nguồn axit citric tự nhiên phong phú nhất được tìm thấy ở trái cây họ cam quýt và nước ép của chúng. Các nguồn axit citric tự nhiên bao gồm:

  • Chanh
  • Cam
  • Quýt
  • Bưởi
 
Các loại trái cây và rau quả sau đây chứa lượng axit citric nhỏ hơn:
  • Sung
  • Dâu tây
  • Dứa
  • Rau xà lách
  • Khoai tây
  • Lựu

Nguồn nhân tạo

Mặc dù axit citric có thể được sản xuất từ ​​trái cây có múi, nhưng quá trình này không hiệu quả về chi phí và không còn được thực hiện ở cấp độ công nghiệp. Axit citric sản xuất là một chất phụ gia phổ biến trong:

  • Thực phẩm và đồ uống
  • Mỹ phẩm
  • Sản phẩm tẩy rửa

Đọc thêm bài viết: Thực phẩm giàu sắt hơn thịt bò

Công dụng của Axit Citric

Đặc tính độc đáo của axit citric làm cho nó hữu ích trong nhiều ứng dụng. Ước tính 70% sản lượng axit citric toàn cầu được sử dụng trong ngành công nghiệp thực phẩm và đồ uống, với 20% được sử dụng bởi các ngành công nghiệp mỹ phẩm và dược phẩm. 10% còn lại là các sản phẩm tẩy rửa và chất tẩy rửa.

Thực phẩm và Đồ uống

Axit citric là chất phụ gia phổ biến nhất trong ngành công nghiệp thực phẩm. Ngoài việc giữ màu sắc, kết cấu và mùi vị, axit citric còn có thể làm tăng độ axit của thực phẩm. Điều này có thể giúp ngăn ngừa sự phát triển của nấm mốc, vi khuẩn. Nhiều loại thực phẩm đóng hộp và lọ có chứa axit citric để ngăn chặn sự phát triển của Clostridium botulinum - một loại vi khuẩn nguy hiểm có thể gây ngộ độc thịt và đe dọa tính mạng.

Axit citric sản xuất được sử dụng trong bảo quản va tăng hương vị của các loại thực phẩm:

  • Trái cây đông lạnh
  • Nước ép rau củ
  • Nước ngọt
  • Nước tăng lực
  • Siro
  • Món tráng miệng
  • Mứt và thạch
  • Rượu vang
  • Kẹo

Mỹ phẩm và thuốc

Axit citric được thêm vào nhiều sản phẩm chăm sóc da và cơ thể, bao gồm: dầu gội đầu, keo xịt tóc và mỹ phẩm. Axit citric cũng có mặt trong nhiều sản phẩm chăm sóc da để giúp tăng độ đàn hồi và săn chắc. Trong ngành công nghiệp dược phẩm, axit citric là chất điều chỉnh độ pH được sử dụng làm chất chống oxy hóa để bảo quản vitamin và khoáng chất. Axit citric có thể cải thiện vị của thuốc bằng cách che đi vị đắng của các hoạt chất.

Sản phẩm tẩy rửa

Axit citric có thể có một số đặc tính khử trùng. Nghiên cứu cho thấy axit citric bảo vệ hiệu quả khỏi nhiều loại virus, bao gồm cả norovirus ở người. Chất tẩy rửa chứa axit citric có thể loại bỏ hiệu quả các vết nước cứng, cặn canxi, vết rỉ sét và cặn xà phòng.

Những lợi ích về sức khoẻ

Ngoài những công dụng truyền thống, axit citric còn có một số lợi ích sức khỏe thú vị khác.

Cải thiện sức khỏe làn da

Axit citric là một axit alpha-hydroxy (AHA). AHA là chất tẩy tế bào chết hóa học thường được thêm vào các sản phẩm chăm sóc da để giúp loại bỏ các tế bào da chết, góp phần tạo ra làn da tươi mới. Nồng độ axit citric thấp có thể giúp cải thiện màu da và kết cấu, đồng thời làm thông thoáng lỗ chân lông bằng cách thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào. Tuy nhiên, liều cao có thể có tác dụng phụ và gây kích ứng da.

Đọc thêm bài viết: Uống vitamin và khoáng chất lúc nào tốt nhất?

Ngăn ngừa chống sỏi thận

Axit citric có tác dụng như kali citrate, thường có thể điều trị hoặc ngăn ngừa sỏi thận mãn tính. Axit citric giúp tăng citrate trong nước tiểu để loại bỏ sỏi canxi và giảm độ axit trong nước tiểu, ngăn ngừa sỏi axit uric và cystine. Bạn cũng có thể tiêu thụ trái cây họ cam quýt hoặc nước cốt chanh pha loãng như một phương thuốc tự nhiên để ngăn ngừa sỏi thận.

Tăng khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng

Axit citric thường được thêm vào khoáng chất để giúp cải thiện quá trình hấp thụ các chất dinh dưỡng. Magiê citrate được tạo ra bằng cách kết hợp axit citric với oxit magiê. Một nghiên cứu lưu ý rằng magie citrate được hấp thụ tốt hơn magie chelate và magie oxit. Một nghiên cứu khác lại cho thấy rằng, canxi citrate là chất bổ sung canxi dễ hấp thụ nhất. Bạn cũng có thể uống nó khi bụng đói vì sự hấp thụ của nó không cần axit dạ dày.

Bảo vệ chống viêm

Axit citric tự nhiên là một chất chống oxy hóa, có thể giúp bảo vệ các tế bào của bạn khỏi bị hư hại do các gốc tự do gây ra. Chất chống oxy hóa cũng giúp chống viêm và giảm các dấu hiệu lão hóa.

Nguy cơ

  • Axit citric là một chất phụ gia thực phẩm thường được công nhận là an toàn. Mặc dù nghiên cứu chưa xác định được mối liên hệ giữa axit citric được tạo ra từ nấm mốc đen. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại rằng nó có thể gây dị ứng, các vấn đề về hô hấp và các bệnh mãn tính.
  • Một số người đã gặp các triệu chứng viêm gia tăng sau khi tiêu thụ thực phẩm hoặc thuốc có axit citric. Tuy nhiên, cần có nhiều nghiên cứu hơn để xác định chính xác những tác động này.
  • Bạn có thể phản ứng với thực phẩm có chứa axit citric nếu bạn bị dị ứng nấm mốc do axit citric được điều chế từ nấm mốc đen. Đường được sử dụng để sản xuất axit citric thường được lấy từ ngô, vì vậy bạn cũng có thể phản ứng với axit citric nếu bị dị ứng ngô. Hàm lượng axit cao trong axit citric có thể làm mòn men răng theo thời gian, nhất là khi bạn không vệ sinh răng miệng tốt.
  • Các sản phẩm dành cho da có axit citric có thể gây kích ứng cho một số người, đặc biệt là những người có làn da nhạy cảm.

Chế độ dinh dưỡng khoa học, hợp lý cùng một lối sống lành mạnh, tích cực luyện tập phù hợp với thể trạng là chìa khóa giúp bạn cải thiện tình trạng sức khỏe của bản thân và gia đình. Trung tâm Điều trị Béo phì và Hội chứng chuyển hóa VIAM trực thuộc Viện Y học ứng dụng Việt Nam là cơ sở tư vấn dinh dưỡng điều trị bệnh mạn tính hàng đầu nước ta. Liên hệ đặt lịch TẠI ĐÂY hoặc Hotline: 0935 18 3939 hoặc 024 3633 5678 để được khám, tư vấn dinh dưỡng cùng các chuyên gia đầu ngành. 

BS Hoài Thu - Viện Y học ứng dụng Việt Nam - Theo Verywell Health
Bình luận
Tin mới
  • 19/03/2026

    Trẻ khó ngủ, mất ngủ do tăng động: Dấu hiệu không nên bỏ qua

    Giấc ngủ đóng vai trò đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển thể chất và não bộ của trẻ nhỏ. Tuy nhiên, không ít phụ huynh tại nước ta đang đối mặt với tình trạng trẻ khó ngủ, ngủ không sâu giấc, hay thức giấc ban đêm – đặc biệt ở nhóm trẻ có biểu hiện tăng động, hiếu động quá mức.

  • 19/03/2026

    Bệnh sốt xuất huyết

    Sốt xuất huyết nhẹ gây sốt cao và các triệu chứng giống cúm. Sốt xuất huyết nặng, còn gọi là sốt xuất huyết Dengue, có thể gây chảy máu nghiêm trọng, tụt huyết áp đột ngột (sốc) và tử vong.

  • 19/03/2026

    Thảo mộc giàu flavonoid và vai trò trong hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư

    Khoảng 30–50% tử vong do ung thư có thể được phòng tránh bằng việc điều chỉnh các yếu tố nguy cơ đã biết: không hút thuốc, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống lành mạnh (nhiều rau củ quả), vận động đều đặn, hạn chế rượu và tuân thủ các chương trình tầm soát phù hợp.

  • 18/03/2026

    Những nguyên nhân có thể gây ra cơn nóng rát dạ dày

    Cảm giác nóng rát dạ dày là triệu chứng tiêu hóa khá phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Dù thường bị xem nhẹ, song đây có thể là dấu hiệu cảnh báo nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn liên quan đến dạ dày - tá tràng, thậm chí là các bệnh lý nguy hiểm nếu kéo dài và không được điều trị.

  • 17/03/2026

    Các loại thảo mộc trong Trà thanh nhiệt Dr.Thanh

    Trà thanh nhiệt Dr Thanh là một sản phẩm đồ uống thảo mộc đóng chai sản xuất bằng công nghệ chiết lạnh vô trùng (Aseptic). Ngoài ba vị đã nêu trước đó (Kim ngân hoa, Cúc hoa, La hán quả), sản phẩm còn phối hợp thêm các thảo mộc khác: Hạ khô thảo, Cam thảo, Đản hoa, Tiên thảo...

  • 17/03/2026

    4 loại mặt nạ tự chế tốt nhất cho da khô

    Đối với người sở hữu làn da khô, cảm giác căng rát và sự xuất hiện của những vảy da nhỏ là nỗi ám ảnh suốt những ngày lạnh. Thay vì phụ thuộc vào các loại mặt nạ giấy đóng gói sẵn, nên sử dụng những nguyên liệu tự nhiên tự chế loại mặt nạ làm dịu làn da.

  • 17/03/2026

    Sử dụng màn hình quá nhiều có thể gây hại cho mắt không?

    Nhiều người trong chúng ta dán mắt vào điện thoại, màn hình máy tính và các thiết bị kỹ thuật số khác cả ngày, có thể gây khó chịu và các triệu chứng như khô mắt, nhìn mờ, đau đầu. Những triệu chứng đó thường chỉ là tạm thời, nếu bạn biết chăm sóc đúng cách, đôi mắt có thể vẫn sắc nét và khỏe mạnh; Nhưng điều đó đòi hỏi bạn phải chú ý đến vị trí đặt màn hình, thời điểm nghỉ ngơi và mức độ quan tâm đến các triệu chứng mỏi mắt.

  • 16/03/2026

    Tại sao cam thảo có mặt trong nhiều loại trà thảo mộc?

    Cam thảo là một trong những thành phần xuất hiện rất phổ biến trong các loại trà thảo mộc, từ trà pha thủ công, trà túi lọc đến đồ uống thảo mộc đóng chai. Cam thảo có tên khoa học là Glycyrrhiza glabra. Tại Việt Nam, thường gặp các dạng dược liệu được gọi chung là cam thảo như cam thảo bắc, cam thảo nam và cam thảo dây, với nguồn gốc và đặc điểm dược tính khác nhau.

Xem thêm