5 can thiệp y khoa bị lạm dụng quá nhiều cho trẻ sơ sinh

Nếu đứa con mới chào đời của bạn phải nằm trong lồng ấp thì liệu bạn có bao giờ thắc mắc về những test kiểm tra của bác sỹ cho trẻ hay không? Những xét nghiệm đó hay những thuốc đó có cần thiết hay không? Có những bằng chứng khoa học nào chứng minh điều đó?

Đi ngược lại với những phương pháp chữa bệnh truyền thống, giờ đây các bệnh nhi và cha mẹ đang là trung tâm của một chính sách y tế mới nhằm giảm thiểu những xét nghiệm hay điều trị không cần thiết trong hệ thống chăm sóc sức khỏe Viện hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ.

5 can thiệp y khoa cần cân nhắc khi áp dụng:

Danh sách top 5 này là một phần của chiến dịch “Lựa chọn thông minh” (Choosing Wisely campaign)  được khởi động bởi Hội đồng y học nội khoa Mỹ (ABIM) vào năm 2012.

Chiến dịch này kêu gọi những tổ chức như Viện hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) cùng vào cuộc để lên danh sách những xét nghiệm và liệu pháp điều trị thừa thãi, không cần thiết.

Tuần này, AAP vừa mới thông báo danh sách top 5 lần hai trong một bài báo trực tuyến trên tạp chí Pediatrics. Danh sách này tập trung chủ yếu vào đối tượng trẻ sơ sinh về những test kiểm tra và điều trị cần thận trọng khi sử dụng bao gồm:

• Thuốc chống trào ngược để điều trị bệnh trào ngược dạ dày thực quản hay hiện tượng ngưng thở lúc ngủ ở trẻ sinh non.
• Sử dụng kháng sinh nhiều hơn 48 giờ khi không có dấu hiệu nhiễm khuẩn.
• Đo biểu đồ hoạt động của phổi (test hơi thở) để đánh giá tình trạng ngưng thở ở trẻ đẻ non.
• Chụp X quang hàng ngày cho trẻ sơ sinh dùng ống thở khi không có chỉ định dùng.
• Chụp cộng hưởng từ hạt nhân não bộ cho trẻ sinh non.

 Mặc dù sử dụng thường xuyên các biện pháp này là không cần thiết nhưng có nhiều trường hợp sử dụng vẫn là hợp lý.

Tác giả nghiên cứu tiến sỹ Timmy Ho, một chuyên gia sơ sinh học ở trung tâm y tế Beth Israel Deaconess ở Boston nói rằng: “Chúng tôi không nói rằng tuyệt đối không được sử dụng chúng. Ý của chúng tôi là nếu bạn có ý định dùng chúng thì hãy sử dụng một cách phù hợp để thu được những thông tin y khoa cần thiết.”

Chiến dịch “Lựa chọn thông minh” có mục tiêu loại bỏ những can thiệp y khoa rườm rà, không cần thiết

Danh sách top 5 trong khoa sơ sinh khởi đầu với danh sách của 2870 mục được đề xuất bởi hơn 1000 chuyên gia sơ sinh học, y tá, các bậc cha mẹ và các chuyên gia về chăm sóc sức khỏe khác.

Bản khảo sát hỏi ý kiến những người tham gia về các biện pháp can thiệp mà thiếu cơ sở chứng minh tính hiệu quả hay là các can thiệp y khoa không cần thiết.

Danh sách này được rút ngắn dần qua rất nhiều kết luận của các hội đồng khoa học và việc khảo sát các dữ liệu khoa học bởi các chuyên gia.

Đối với 2 mục đầu tiên của top 5 - thường xuyên sử dụng thuốc chống trào ngược dạ dày và kháng sinh – các nhà khoa học đã đưa ra một số các nghiên cứu chứng minh rằng chúng có hại cho trẻ sơ sinh. Lạm dụng kháng sinh còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc.

Theo các tác giả, 3 mục cuối của danh sách này không cung cấp đủ bẳng chứng hợp lý cho việc sử dụng mặc dù chúng có thể không có hại ngay lập tức. Khi càng có nhiều bằng chứng được thu thập thì các bác sỹ có thể tiếp tục cải tiến các thực hành y khoa.

Tiến sỹ Ho nói: “Chỉ khoảng hai năm nữa thì danh sách top 5 này cũng sẽ lỗi thời và rồi sẽ có thêm một danh sách các can thiệp y khoa khác mà chúng ta cần giảm thiểu. Do đó, chúng ta cần phải nâng cao chất lượng công việc mỗi ngày.”

Cha mẹ có vai trò quan trọng đối với việc chăm sóc trẻ sơ sinh

Trong nỗ lực giảm thiểu những can thiệp thừa thãi trong hệ thống chăm sóc sức khỏe, chiến dịch “Lựa chọn thông minh” cũng khuyến khích sự tham gia nhiều hơn của các bệnh nhân.

Theo Daniel Wolfson, phó chủ tịch và giám đốc điều hành của hiệp hội ABIM, một tổ chức phi lợi nhuận hỗ trợ cho chiến dịch, chương trình “Lựa chọn thông minh” được khởi động ngay từ đầu để khuyến khích các cuộc đối thoại giữa các bệnh nhân và bác sỹ về việc lạm dụng các can thiệp y khoa vốn là một vấn đề có ảnh hưởng đến chất lượng và độ an toàn của các can thiệp đó, đồng thời có thể gây nên những ảnh hưởng có hại cho bệnh nhân.

Đối với các bệnh nhân là trẻ em thì vai trò này lại thuộc về cả các bậc cha mẹ, bao gồm việc trao đổi với bác sỹ về những lợi ích và tác hại tiềm tàng của các can thiệp y khoa và về các bằng chứng khoa học hỗ trợ cho việc sử dụng chúng.

Wolfson nói: “Chúng tôi thực sự quan tâm đến việc cộng đồng cần bắt đầu đặt các câu hỏi cho các bác sỹ đồng thời cũng trao đổi với các bác sỹ về tính cần thiết của các can thiệp này.”

Tiến sỹ Ho cho biết: Chúng tôi thực hiện những điều mà chiến dịch “Lựa chọn thông minh” khuyên nên làm, sau đó những người cha người mẹ sẽ kế thừa những nguyên tắc đó và áp dụng chúng vào cuộc sống của con cái họ.”